Robert Boyle (1627-1691)
İrlanda'da Lismore şatosunda doğan bilim adamı ve düşünür Robet Böyle, i. Cork kontunun on dördüncü çocuğu ve ailenin yedinci oğludur. Güçlü bir belleği olan Böyle, 8 yaşında Eton kolejine gittiğinde Fransızca ve Latince biliyordu. 11 yaşındayken özel öğretmeniyle birlikte gezmek ve çalışmalarını Avrupa'da sürdürmek için Eton'dan ayrıldı. 14 yaşlarında Floransa'da GALİLEİ'nin çalışmalarıyla ilgilendi.
1645'te İngiltere'ye döndü. Stalbridge'de (Dorset) 7 yıl boyunca felsefe, dinbilim ve fen alanında çalışmalarını sürdürdü ve ilk deneylerini gerçekleştirdi. İrlanda'da 2 yıl kaldıktan sonra Oxford'a yerleşip «Invisible College»ın üyeleriyle tanıştı. Invisible Col-lege, Londra ve Oxford'da deneysel çalışmalar ve tartışmalar yapan bir grup bağımsız araştırıcıdan oluşuyordu. Bu grup daha sonra, kral Charles II'nin desteğiyle 1660'ta kurulan Royal Society'nin (Krallık Akademisi) temelini oluşturdu. Böyle, Akademinin kurucu üyeleri arasında -yeralıyordu; ama 1680*de kendisine başkanlık verilmek istenince, dinsel görüşünden ötürü bu öneriyi geri çevirdi.
Oxford'da bulunduğu sıralar Böyle, Robert HOOKE'un yardımıyla Otto GUERİCKE'nin hava pompası deneylerini yineledi. Aygıtı geliştirerek, yeni deneylere girişti ve elde ettiği sonuçları, 1660'ta, «Neıo Experiments Physico-Mechanical» (Fizik Mekanikte Yeni Deneyler) adlı kitabında yayımladı. Bu kitabın ikinci basımına, kendi adıyla anılan ünlü GAZ YA-SASI'nı da ekledi. Sözkonusu yasa, belli kütlede bir gazın basıncı ile hacmi arasında ters orantı bulunduğunu gösteriyordu ve gerçekte asistanlarından Towneley'in buluşuydu. Bu deneylerin başka bir sonucu da, alçak basınç altında suyun kaynama noktasının düşmesiyle ilgilidir.
Böyle, bütün maddelerin çok küçük taneciklerden oluştuğuna ve bu taneciklerin kendi aralarında çeşitli biçimlerde birleşerek, değişik kimyasal maddeler ortaya çıkardığına inanıyordu. 1661'de yayınladığı «Skeptical Chymist» (Kuşkucu Kimyacı) adlı yapıtında, simyacıların eski kuramlarına karşı çıkarak, bu konudaki görüşlerini ortaya koydu. Eski düşünceler, ya Aristoteles'in bütün maddelerin toprak, hava, ateş ve suyun birleşiminden oluştuğunu öne süren kuramına ya da Arap simyacısı Cabir'in (latin-ce adıyla, Geber'in) cıva ve sülfürü temel elementler saymasına dayanıyordu (Bk. SİMYA).
Boyle'un maddenin atomsal yapısıyla ilgili görüşleri Gassendi, Descartes, Demokritos gibi düşünürlerin düşüncelerinden kaynaklanmaktaydı. Çalış
malarının büyük bir bölümü de başka araştırmacıların çalışmalarına dayanıyordu.
Araştırmaları, aşağı yukarı çağının bilinen bütün bilimsel alanlarını kapsıyordu. Hava ve atoma ilişkin çalışmalarının yanı sıra, ışığın yapısı, elektrik, magnetizma, billurlar, kimyasal bileşimler, bitkilerden çıkarılan pigmentlerle de ilgilendi.
1668'de Londra'da kızkardeşlerinden birinin yanına yerleşti. Sağlığının sık sık bozulması, tıp ve hastalıklarla ilgilenmesine ve 1684-1691 yılları arasında bu konularda bir dizi kitap yazmasına neden oldu. Boyle'un biyoloji ve fizyoloji alanındaki çalışmaları, deney hayvanlarını kesmeyi sevmemesinden ötürü aksadı.
Sofu bir hıristiyan olan Böyle, dinbilim alanında da birçok yapıt verdi. 1691'de Londra'da öldüğünde, dinsel yapıtlarını, tanrıtanımazlığa ve putatapıcılı-ğa karşı kullanılmaları için hıristiyanlığa adamıştır.
Böyle, maddenin atomsal kuramına yaptığı katkılar ve deneysel araştırmalara verdiği önemle, çağının önde gelen bilim adamlarından biridir.

Gaz Yasaları- ideal (yetkin) gazin basinci sicakligi hacmi

Nüve Forum » kütüphane » Bilim ve Teknoloji » Bilim Adamları » Kimyagerler

Kaynak:4
1.cilt / s.299-300