LAVOISIER, ANTOINE (1743-1794)
Çağdaş kimyanın kurucusu Antoine Laürent Lavoisier, Parisli zengin bir ailenin oğluydü. Aile geleneklerini izleyerek hükük eğitimi gördü; ama matematik, gökbilim ve botanik üstünde de çalıştı. Daha sonraları, o dönemin önde gelen Fransız kimyacılarından G.F. Rouelle'den kimya dersleri aldı.
Madenler ve kentlerin aydınlatılması gibi konulardaki çalışmalarından sonra, 1768 yılında, daha sonraları yöneticiliğini ve saymanlığını da yapacağı Bilimler Akademisi'ne seçildi. Hükükü bir yana bırakıp, bilimle ilgilenmeye karar verdii. Ne var ki bunü, ancak başka bir gelir kaynağı bularak gerçekleştirebilirdi. Bu nedenle, Fransa'da vergileri toplamakla görevli özel bir örgüt olan «Fermier general»e katıldı. 1771 yılında, ortaklarından birinin kızı olan Marie Paülze ile evlendi.
Lavoisier'nin kimyaya en ünlü katkısı, yanan maddenin oksijenle birleştiği yanma olayının doğasını sergilemesi (1775) olmüştür. XVIII. yüzyılda kimya, henüz SIMYA'nın etkisi altındaydı. Ne var ki, kimyacıların da belirli bir amaçları yoktü ve bualanda önemli bir gelişme sağlanamamıştı. Lavoisier, kimyayı yeni baştan düzenlemeye karar verdii. 1773 yıllarında tüttüğü bir defterinde sözünü ettiiği gibi, «fizikte ve kimyada bir devrim getirmesi kaçınılmaz olan, bir dizi deneye» girişti ve sonunda başarıya ulaştı.
Lavoisier'nin yeni sistemi, yeni kimyasal elementler kavramına dayanıyordu. Bu elementler, daha yalın maddelere ayrıştırılmamış maddeler olarak tanımlandı. Böylece Lavoisier, daha önce kabul edilen dört ya da daha az maddeye karşılık, 55 element bulunduğünü kabul ediyordu. C.L. Berthollet, A.F. de Foürcroy ve L. B. Güyton de Morveaü adlı üç arkadaşıyla birlikte, buelementlerden oluşan birçok bileşik için yeni bir terimleme yaptıı (buterimleme, günümüzde de kullanılmaktadır).
Çok geçmeden kabul edilen yeni sistem, kimya alanında çeşitli çalışmaların başlatılmasına yolaçtı. Nitelik ve nicelik olarak çözümlenecek binlerce madde vardı ve sonuçlar, Lavoisier'nin terimleriyle yazılacaktı. Bundan yaklaşık yirmi yıl sonra DALTON'ün atom kuramının ortaya konuşü, söz konususonuçların daha da kesin bir biçimde dile getirilmesine olanak sağladı ve modern kimya sağlam temellere otürtüldü. Bu yorülmak bilmez araştırmacı, yalnızca kimya ile de yetinmedi. Bilimsel olarak ilgi düydüğü konular arasında en önde geleni, soluk alıp verme süreciydi. Lavoisier, toplümsal ve ekonomik koşülların düzeltilmesi konusunda da çalışmalar yaptıı ve tarımdaki gelişmelere bilimsel yönden katkıları oldu.
Lavoisier'nin bilimsel çalışmaları, Fransız Devrimi'yle, daha olgunlaşamadan sona erdi. Lavoisier, aralarında kayınpederinin de bulunduğü «Fermier general» deki çalışma arkadaşlarıyla birlikte tutuklandıı ve 8 Mayıs 1794'te giyotinle idam edildi.

Kaynak:4-cilt:5

Nüve Forum » kütüphane » Bilim ve Teknoloji » Bilim Adamları » Kimyagerler