Alevle kesme, daha çok demir ve çelik gibi metalleri kesmek ya da biçim vermek için endüstride geniş ölçüde kullanılan bir yöntemdir. Gemi ve kazan yapımında kullanılan büyük levhaların kesilip biçimlendirilmesinde olduğu gibi, endüstrinin Öteki dallarında da kullanılır. 3 mm incelikten 2,8 m kalınlığa kadar olan levhalar bu yöntemle kesilebilir.
Bir metalin alevle kesilebilmesi için. Önce ısıtılıp yanma derecesi'ne getirilmesi gerekir. Yanma derecesi metalin, oksitini oluşturmak üzere püskürtülen saf oksijende yani, kesici akım'da yanacağı derecedir. Bu ısıtma, ısıtıcı oksijen adı verilen bir oksijenle beslenerek yanan bir yakıt gazı'ndan oluşan ön - ısıtı cı alev kullanılarak sağlanır. Oluştuğu metalden daha düşük bir erime noktası , olması gereken bu oksit ya da cüruf, kesici akımın gücüyle üflenir. Böylece alttaki metal de kesici akımdan etkilenir ve yanarak cüruf biçiminde püskürtülür. Yanma sonucu, işlemin sürmesini sağlayacak ısı açığa çıkar.
Kesici akım, kesilecek' metalde bir delik açtnca kesme şalümosu hareket ettirilerek,kesici akımın deliği istenilen biçimde büyütmesi sağlanır.

Alevle kesme şalumoları: Elle ya da makinayla yönetilen alevle kesme şalumolarının ana işlevi, ön-ısıtıcı alevde yanabilecek bir karışım elde etmek için ısıtıcı oksijen ile yakıt gazını (genellikle propan ya da asetilen) karıştırmak ve kesici akımı Ön-ısıtıcı alevin ısıttığı alana doğru yönlendirmektir.
Şalumo bir enjektör, bir karıştırma hücresi ve bir dizi dar delik ya da püskürtücüjden meydana gelir. Püskürtücü, ön-ısıtıcı oksijeni içeri verir; burada gaz, oksijen ile iyice karıştıktan sonra genişleyerek karıştırma hücresine gelir. En sonunda karışım, yüksek basınçlı kesici oksijenin geçtiği kesme püs-kürtücüsü'niin çevresinde bir daire oluşturacak biçimde dizilmiş ısıtma püskürtücüleri'nden geçer.

Toz altında kesme: Paslanmaz çelikte olduğu gibi, eğer bir metalin oksitinin erime noktası metalin kendisinin erime noktasından daha yüksekse bu metali, oksijen akımına sıcak demir tozu verilerek kesilebilir. Demir tozu yanarak, metalin kesilmesi için gerekli sıcaklıkta bir sıvı püskürtür.
Plazma kesimi; Plazma kesiminde gaz, aralarında transf etsiz ark (bir elektrik arkı) bulunan bir elektrot ile meme arasından dışarı fışkırtılır. Genellikle argon-hidrojen; argon-azot ve hava gibi çeşitli karışımlardan oluşan gelen bu gaz, transtersiz ark tarafından iyonlaştırılır. Başka bir deyişle, gazı oluşturan elementler, iyon olarak adlandırılan ve elektrik yükü taşıyan taneciklere ayrışırlar. Yaklaşık 3 000°C sıcaklıkta olan bu iyonlaşmış gaz ya da plazma,yöneltildiği metali eritir. Genellikle kolayca elektrik iletebilen plazma gazı yoluyla elektrottan, kesilen metale ek ısı verilir. Bu, transfer arkı'dır. Plazma kesimi, paslanmaz çeliğin ve alüminyum, pirinç gibi başka metallerin kesiminde çok kullanışlıdır.

Alevle kesme aygıtları: Alevle kesme şalümosunu karışık bir şekil ya da profil. çevresinde gezdirmek için birçok aygıt kullanılmaktadır. Bunlar, düz hat kesimleri yapmaya yarayan raylar ya da yalın şekiller çevresinde elle gezdirmek için bir elektrik motoru ile hız kontrol Ünitesinden oluşan küçük bir «çekiciden, boyutları 20 m ye 9 m olan alanlar üstünde karışık şekiller kesebilen bilgisayar kontrollü büyük makinalara kadar değişen çeşitli biçimlerde olabilir. En yaygın sistem fotoelektrik profilleme'dir. Bu yöntemde iki FOTOSEL, kesilecek parçanın resminden yansıyan ışığı ölçer ve hareketi sağlayan motora, elektronik sinyallerle çizim çevresinde dolaşması İçin yön verir. Metal plakadaki çizimle aynı kesimi sağlamak için.foto-elektrik kafaya bir ya da birden çok alevle kesme şalümosu bağlanmıştır. Normal olarak iki, üç ya da dört şalümo aynı zamanda kullanılır; hatta kimi büyük maklnalarda şalümo sayısı 26'ya kadar çıkmaktadır.

Nüve Forum » kütüphane » Bilim ve Teknoloji » Kimya » Metalurji

kaynak 4
1.cilt / s.41-43