Haddeleme, metal ve plastikten yapılan çubuk, boru gibi çeşitli ürünlerin biçimlendirilmesinde kullanılan bir yöntemdir. Bu yöntemde plastik ya da metal, kalıptan geçirilerek istenen biçim elde edilir (levha haddeleme için Bk. LEVHA ÇEKME, METAL).

Plastik haddeleme (enjeksiyon): Plastik istenen biçime, belirli kalıplardan geçirilerek sokulur. Bu yolla biçim verilen ürünler arasında düz levhalar, borular, kılıflar (plastik torbalar), kablo kılıfları ve evlerde kullanılan kornişler gibi bazı profiller sayılabilir. Kullanılan PLASTİK, polietilen, naylon, polivi-nil klorür ve benzeri türleri kapsayan termoplastik cinsindendir. Bu maddeler erimiş halde (150-300°C dolayında), enjeksiyon işleminden geçirilir.
Enjeksiyon makinalarının hem plastiği eritmesi hem de kalıplardan geçmeye zorlayacak birkaç at-mosferlik basıncı sağlaması gerekir. Aynı zamanda, boya ve başka katkı maddelerinin, bazen de cam lifi gibi sağlamlığı artırıcı maddelerin katılabilmesine uygun olmalıdır. Bir başka gerekli özellik de, maki-nanın sürekli ve düzenli çalışmasıdır.
En yaygın enjeksiyon makinası tek burgulu tiptir. Taneli ya da toz halindeki plastik, bir huniden, elektrikle kızdırılmış bir kovanın içinde dönen büyük çaplı bir ARKHİMEDES BURGUSU'na girer.
Burgu üç ana bölümden oluşur. Katı maddeyi huninin altından alan besleme bölümünde, burgu oluğu, oldukça derin ve değişmezdir. Bir sonraki sıkıştırma bölümünde ise, oluk derinliğinin azaltılmasıyla, plastiğin kovanın çeperlerine daha çok basınç yaparak ısıdan etkilenmesi sağlanır. Erime, kovan çeperinden aktarılan ısıyla ve sürekli olarak parçalanıp ufalanma durumunda olan plastik taneciklerinin yarattığı ısıyla gerçekleşir. Burgunun son bölümünde, oluk derinliği iyice azalır. Bu bölümün görevi kalıptan çıkan plastiğin niceliğini, sürekliliğini ve karışım düzgünlüğünü sağlamaktır. Burgu ve kovanın birbirine göre hareketi, etkili bir karıştırma ortamı ile enjeksiyon için gereken basıncı sağlar.
Enjeksiyon makinalarının burgu çapları 25 cm' den 300 cm'ye, çıkardıkları ürünse saatte birkaç kilogramdan birkaç tona kadar değişir. Aralarındaki boşluğun düşük tutulduğu kovan ve burgular, yıpranmanın azaltılması için, sertleştirilmiş çelikten yapılır. Burgu normal olarak, hız düşürme dişlileri takılı elektrik motoruyla 100 dev/dak hızla döndürülür. Plastikle birlikte enjeksiyon makinasına giren hava, sürekli sıkıştırmayla dışarı atılır. Bazı plastiklerde, polimerleştirme işleminden kalma dönüştürülmemiş monomerler gibi, buharlaşabilir maddeler bulunur. Bu durumda, kovanın ortalarında bir delik bırakacak türden bir burgu kullanılır. Yabancı maddelerin alınması için de, genellikle burgu ile kalıp arasına bir süzgeç yerleştirilir.
Burgulu biçimlendirme, üflemeli ve püskürtmeli biçimlendirme gibi yöntemlerin de dayandığı temel uygulamadır. Bu nedenle, plastik biçimlendirmesinde burgu, en önemli parçadır.

Kaynak:4
3.cilt / s.994-997

» Nüve Forum » kütüphane » Bilim ve Teknoloji » Kimya » Metalurji »