mineraller

#11 21.01.08, 18:12

PANDERMİT

Kimyasal Bileşimi, Ca4B10O19 . 7H2O
Kristal Sistemi, Triklinik
Kristal Biçimi, Nodüler yada düzensiz kütleler halinde; yumuşak-sert tebesirimsi ve kompakt
Sertlik, 3 - 3.5
Özgül Ağırlık, 2.42
Dilinim, {001} mükemmel
Renk ve Şeffaflık, Beyaz
Parlaklık, Toprağımsı
Ayırıcı Özellikleri,şekli, mükemmel dilinimi
Bulunuşu, Aragonit ile birlikte, sıcak su kaynaklarının meydana getirdiği çökellerde oluşur. Kil ve jips yataklarında da bulunur

#12 21.01.08, 18:16

PEKTOLİT

Kimyasal Bileşimi, NaCa2Si3O8OH
Kristal Sistemi, Triklinik
Kristal Biçimi, İğnemsi yada lifsi kristallerin meydana getirdiği ışınsal agregatlar halinde
Sertlik, 4.5 -5
Özgül Ağırlık, 2.74 - 2.88
Dilinim, {100} ve {001} mükemmel
Renk ve Şeffaflık, Renksiz, beyaz; Şeffaf-yarı şeffaf
Parlaklık, Camsı, ipeksi
Ayırıcı Özellikleri, İğnemsi formu ve dilinimi
Bulunuşu,Tipik olarak zeolitle birlikte bazalt ve benzeri kayaların boşluklarında oluşur.

PİYEMONTİT

Kimyasal Bileşimi, Ca2(Al,Fe,Mn+3)3Si3O12OH
Kristal Sistemi, Monoklinik
Kristal Biçimi, Prizmatik kristalli; yaygın olarak masif ve ince taneler halinde, ayrıca lifsi
İkizlenme, {100} yaygın değil
Sertlik, 6
Özgül Ağırlık, 3.45 - 3.52
Dilinim, {100} mükemmel
Renk ve Şeffaflık, Kırmızımsı kahverengi ve kırmızımsı siyah; Şeffaf - opağa yakın
Ayırıcı Özellikleri, Rengi, kristal formu, sertliği
Bulunuşu, Düşük mertebeli metamorfizma geçirmiş şistlerde, andezit, riyolit, felsitlerde nadiren oluşur. Metasomatik mangenez yataklarında ve nadiren pegmatitlerde bulunur.

PİRİT

Kimyasal Bileşimi, FeS2
Kristal Sistemi, Kübik
Kristal Biçimi, Genellikle kübik, oktahedral, piritohedral kristalli
İkizlenme, {011} yüzeyinde bazen çapraz ikizlerine rastlanır.
Sertlik, 6 - 6.5
Özgül Ağırlık, 5-5.028
Dilinim, {100} belirsiz
Renk ve Şeffaflık, Metalik pirinç sarısı, opak
Çizgi Rengi, Yeşilimsi siyah
Parlaklık, Metalik
Ayırıcı Özellikleri, Daha soluk renkli ve daha sert olmasıyla kalkopiritten ayrılır. Kırılganlığı ve sertliği, altından ayırıcı özelliğidir.

Bulunuşu, Pirit, yaygın olan bir sülfit mineralidir. Magmatik ayrımlaşma ile oluşabilir. Magmatik kayalarda, kontakt metamorfik yataklarda, hidrotermal damarlarda, birincil ve ikincil olarak bazı sedimanter kayalarda bulunur.

PİROFİLLİT

Kimyasal Bileşimi, Al2SiO4(OH)2
Kristal Sistemi, Monoklinik
Kristal Biçimi, Kristalleri uzunlamasına levhamsı; bükülmüş; yapraklanmalı, lifsi veya ışınsal; tanesel-kompakt
Sertlik, 1 - 2
Özgül Ağırlık, 2.65 - 2.90
Dilinim, {001} mükemmel
Renk ve Şeffaflık, Beyaz,grimsi beyaz, yeşilimsi donuk mavi; grimsi ya da kahverengimsi yeşil; Şeffaf-yarı şeffaf
Parlaklık, İnci parıltılı
Ayırıcı Özellikleri, Yumuşaklığı, rengi, kristal formu,parıltısı

Bulunuşu, Andaluzit, disten, sillimanit ve lazulit gibi minerallerle birlikte metamorfik kayalarda oluşur. Ayrıca hidrotermal damarlarda kuvars ve mikalarla birlikte bulunur.

PİROLUSİT

Kimyasal Bileşimi, MnO2
Kristal Sistemi, Tetragonal
Kristal Biçimi, Prizmatik kristalli, masif, kompakt, lifsi ve dendritik doku gösterir.
İkizlenme, {031} ve {032} yüzeylerinde nadir
Sertlik, 2-6 (masif), 6-6.5 (kristal)
Özgül Ağırlık, 4.5 - 7.9
Dilinim, {110} mükemmel
Renk ve Şeffaflık, Koyu çelik grisi-siyah; opak
Çizgi Rengi, Siyah
Parlaklık, Metalik
Ayırıcı Özellikleri, Rengi, masif olduğunda yumuşaklığı, dendritik dokusu.

Bulunuşu, Oksidasyon koşulları altında oluşan, ikincil kökenli yaygın bir mangan mineralidir. Çok sığ derinlikteki denizel kökenli sedimanlar içerisinde veya deniz tabanındaki kuvars damarlarında nodüler şekilli oluşabilir.

PİROMORFİT

Kimyasal Bileşimi, Pb5(PO4)3Cl
Kristal Sistemi, Hegzagonal
Kristal Biçimi, Kristalleri kısa hegzagonal prizmalar halinde; böbreğimsi, lifsi, toprağımsı, sütunsal
Sertlik, 3.5 - 4
Özgül Ağırlık, 7.04
Dilinim, {10-11} iz
Renk ve Şeffaflık, Yeşil, sarı, turuncu, kahverengi ve grinin değişik tonları; şeffaf-yarı şeffaf
Çizgi Rengi, Beyaz
Parlaklık, Reçinemsi
Ayırıcı Özellikleri, Rengi, şekli, yüksek özgül ağırlığı
Bulunuşu, Galenit ve anglezit gibi kurşun minerallerini içeren damarların oksidasyon zonlarında ikincil olarak oluşan kurşun-fosfat mineralidir.

PLAJİYOKLAS

Kimyasal Bileşimi, NaAlSi3O8 - CaAl2Si2O8
Kristal Sistemi, Triklinik
Kristal Biçimi, Prizmatik ya da levhamsı kristalli; masif, tanesel
İkizlenme, Polisentetik ikizlenme çok yaygın ve tipiktir. Albit, periklin, karlsbad, Baveno ve Manebach yasalarına göre ikizleri yaygındır.
Sertlik, 6 - 6.5
Özgül Ağırlık, 2.6 - 2.8
Dilinim, İki yönde; iyi
Renk ve Şeffaflık, Genellikle beyaz, bazen pembe, yeşilimsi veya kahverengimsi; şeffaf-yarı şeffaf
Parlaklık, Camsı

Ayırıcı Özellikleri, Potasyum feldspatlardan polisentetik ikizlenmesiyle ayrılır. Albit, oligoklas, andezin, labradorit, bitovnit ve anortit olmak üzere, kimyasal bileşimindeki değişikliğe göre değişik türleri vardır. Bu mineraller, mikroskop altında birbirlerinden ayrılabilir.
Bulunuşu, Özellikle magmatik kayalarda çok yaygın olarak bulunan bir mineraldir. Magmatik kayaların sınıflamasında temel oluşturur. Sodik plajiyoklas, daha çok granitik magmatik kayaların bileşiminde yer alırken, kalsik plajiyoklas, bazaltların ve gabroların ana bileşenleri arasında yer alır. Çok değişik türden metamorfik (şist, gnays, amfibolit) kayalarda ve sedimanter kayalarda (detritik taneler halinde) bulunabilir.

PLATİN

Kimyasal Bileşimi, Pt
Kristal Sistemi, Kübik
Kristal Biçimi, Kübik kristaller, çoğunlukla küçük taneler ve pullar halinde
Sertlik, 4 - 4.5
Özgül Ağırlık, 21.44 - 21.472
Renk ve Şeffaflık, Çelik grisi-koyu gri, opak
Çizgi Rengi, Gri
Parlaklık, Metalik
Ayırıcı Özellikleri, Renk ve özgül ağırlık
Bulunuşu, Bazik ve ultrabazik kayalarda, plaserlerde, nadiren kontakt metamorfik yataklarda ve kuvars damarlarında oluşur.

POVELLİT

Kimyasal Bileşimi, Ca (Mo, W)O4
Kristal Sistemi, Tetragonal
Kristal Biçimi, Piramidal kristalli; ince levhamsı, masif
Sertlik, 3.5 - 4
Özgül Ağırlık, 4.23 - 4.26
Dilinim, {112} belirsiz
Renk ve Şeffaflık, Saman sarısı, yeşilimsi sarı, kahverengi, gri, mavi; şeffaf
Parlaklık, Yağımsı
Ayırıcı Özellikleri, Rengi, parlaklığı ve şekli
Bulunuşu, Oksidasyon zonunda oluşan ikincil bir mineraldir.

PREHNİT

Kimyasal Bileşimi, Ca2Al2SiO3O10(OH)2
Kristal Sistemi, Ortorombik
Kristal Biçimi, Kristalleri levhamsı, prizmatik, piramidal; tek kristalleri nadir olarak bulunur; Çoğunlukla kompakt, granüler kütleler yada böbreğimsi, sütunsu yapılarda
Sertlik, 6 - 6.5
Özgül Ağırlık, 2.9 - 3.0
Dilinim,{001} belirgin
Renk ve Şeffaflık, Donuk koyu yeşil, sarı, gri, beyaz, renksiz; Şeffaf-yarı şeffaf
Çizgi Rengi, Renksiz
Parlaklık, İnci parıltılı - camsı
Ayırıcı Özellikleri, Yeşil rengi ve kristal formu

Bulunuşu, Magmatik kayalardaki damar ve bosluklarda zeolitle birlikte; metamorfik kayalarda, çok düşük mertebeli metamorfizma kosullarında plajioklazın dönüşüm ürünü olarak oluşur.

PSİLOMELAN (RAMANECHİTE)

Kristal Sistemi, Monoklinik
Kristal Biçimi, Masif; dallanmış, sarkıtlar şeklinde ve konsantrik bantlar halinde, böbreğimsi şekilli
Sertlik, 5 - 6
Özgül Ağırlık, 6.45
Renk ve Şeffaflık, Siyah-çelik grisi; opak
Çizgi Rengi, Kahverengimsi siyah-siyah
Parlaklık, Yarımetalik
Ayırıcı Özellikleri, Yüksek sertliği ile diğer mangan minerallerinden ayrılabilir.
Bulunuşu, Mangan karbonatlar ve silikatların atmosferik koşullar altında bozunması ile ikincil olarak oluşur. Kuvars damarlarında, pirolusit ve limonit ile birlikte bulunur. Kimyasal Bileşimi, BaMn+2Mn+48O16(OH)4

PUMPELLİYİT

Kimyasal Bileşimi, Ca2MgAl2(SiO4)(Si2O7).H2O
Kristal Sistemi, Monoklinik
Kristal Biçimi, Genellikle lifsi, düzgün dar yüzeyli, gelişigüzel yönlenmiş iğnemsi şekillerde bulunur.
Sertlik, 6
Özgül Ağırlık, 3.18 - 3.23
Dilinim, {110}, {110} yaygın
Renk ve Şeffaflık, Yeşilimsi mavi, yeşil. kahverengi; Yarı şeffaf
Bulunuşu, Bakır içeren yatakların boşluklarında oluşur.

PİROTİN

Kimyasal Bileşimi, Fe1-xS
Kristal Sistemi, 250 oC'den düşük sıcaklıklarda monoklinik, yüksek sıcaklıklarda tetragonal
Kristal Biçimi, Levhamsı veya piramit şeklinde kristaller ve genellikle masif tanesel agregatlar halinde
İkizlenme, {1012} yüzeyinde nadir
Sertlik, 3.5 - 4.5
Özgül Ağırlık, 4.58 - 4.65
Renk ve Şeffaflık, Bronz-sarı, kahverengimsi bronz; opak
Çizgi Rengi, Grimsi siyah-siyah
Parlaklık, Metalik parlaklıkta
Ayırıcı Özellikleri, Manyetik özelliği ile kalkopiritten, rengi ve sertliği ile piritten ayrılır.

Bulunuşu,Yaygın olarak gabro, peridotit ve norit gibi bazik magmatik kayaçlarda pirit ve diğer sülfitlerle birlikte bulunur. Hidrotermal damarlarda, metamorfik yataklarda ve nadiren pegmatitlerde bulunur.

R

RİBEKİT

Kimyasal Bileşimi, NaFe3+2 Fe23 Si8 O22 (OH)2
Kristal Sistemi, Monoklinik
Kristal Biçimi, Kristalleri uzun prizmatik, uzunlamasına çizgili; masif, lifsi, sütunsal veya tanesel.
İkizlenme, {100} üzerinde yaygın
Sertlik, 5
Özgül Ağırlık, 3.32 - 3.382
Dilinim, {110} mükemmel
Renk ve Şeffaflık, Lacivert - siyah; Yarı şeffaf - opağa yakın
Parlaklık, Camsı ipeksi
Ayırıcı Özellikleri, Rengi, kristal formu
Bulunuşu, Granit, siyenit, riyolit ve trakit gibi magmatik kayalar ile bölgesel metamorfik şistlerde bulunur.

REALGAR

Kimyasal Bileşimi, AsS
Kristal Sistemi, Monoklinik
Kristal Biçimi, Kısa prizmatik kristalli, c-ekseni yönünde dilinime sahip, genellikle masif, kompakt ve ince taneli.
İkizlenme, {100} üzerinde kontakt ikizleri olağan
Sertlik, 1.5 - 2
Özgül Ağırlık, 3.56 - 3.59
Dilinim, {010} belirgin.
Renk ve Şeffaflık, Koyu kırmızı-portakal kırmızısı; şeffaf-yarı şeffaf
Çizgi Rengi, Turuncu- kırmızı
Parlaklık, Reçine parlaklığı
Ayırıcı Özellikleri, Tipik kırmızı rengi, düşük sertliği ve reçine parlaklığı ile karakteristiktir.

Bulunuşu, Realgar, kurşun, gümüş ve altın içeren damarlarda orpiment ve diğer arsenik mineralleri ile birlikte bulunur. Volkano-sedimanter yataklarda da oluşabilir.

RODOKROZİT

Kimyasal Bileşimi, MnCO3
Kristal Sistemi, Hegzagonal
Kristal Biçimi, Rombohedral kristalli; nadiren prizmatik, kalın levhamsı; masif, kompakt, kaba taneli; böbreğimsi.
Sertlik, 3.5 - 4
Özgül Ağırlık, 3.4 - 3.6
Dilinim, {10-11} mükemmel
Renk ve Şeffaflık, Soluk pembe-koyu kırmızı; turuncu-kırmızı, sarımsı gri, kahverengi; şeffaf-yarı şeffaf.
Çizgi Rengi, Beyaz
Parlaklık, Camsı
Ayırıcı Özellikleri, Rengi, HCl'de çözünebilirliği

Bulunuşu, Kurşun, gümüş, bakır içeren hidrotermal cevher damarlarında, yüksek sıcaklık kontakt metasomatik yataklarında gang minerali olarak oluşur. Manganez yataklarında ikincil mineral olarak bulunur. Pegmatitlerde nadiren geç evre minerali olarak oluşabilir.

RODONİT

Kimyasal Bileşimi, MnSiO3
Kristal Sistemi, Triklinik
Kristal Biçimi, Kristalleri levhamsı ya da prizmatik; masif, kompakt, lifsi
Sertlik, 5.5 - 6.5
Özgül Ağırlık, 3.57 - 3.76
Dilinim, {110} ve {1-10} mükemmel, {001} iyi
Renk ve Şeffaflık, Pembe, gül kırmızısı, kahverengimsi kırmızı, nadiren sarı ve gri; Şeffaf - yarı şeffaf
Parlaklık, Camsı
Ayırıcı Özellikleri, Pembe rengi, dilinimi ve sertliği
Bulunuşu, Hidrotermal damarlardaki manganez yataklarında oluşur. Ayrıca manganez içeren sedimanter kayaların bölgesel metamorfizması sonucu oluşur.

RUTİL

Kimyasal Bileşimi, TiO2
Kristal Sistemi, Tetragonal
Kristal Biçimi, Kısa prizmatik kristalli, c-eksenine paralel çiziklere sahip, masif
İkizlenme, Bipiramid üzerinde gelişen dirsek ikizlerine sık rastlanır. Altı veya sekiz ayrı kristalin birleşerek oluşturduğu kompleks ikizleri de vardır.
Sertlik, 6 - 6.5
Özgül Ağırlık, 4.23 - 4.25
Dilinim, {100} yüzeyinde belirgin
Renk ve Şeffaflık, Kırmızımsı kahverengi, sarımsı kırmızı, siyah; şeffaf-yarışeffaf-opak
Çizgi Rengi, Soluk kahverengi
Parlaklık, Yarımetalik parlaklıkta, bazen elmas parıltılı
Ayırıcı Özellikleri, Rengi, parlaklığı, ikizlenmesi ve kristal formu

Bulunuşu, Rutil, aksesuar minerali olarak çok değişik magmatik kaya türlerinde, şist, gnays, mermer gibi metamorfik kayalarda oluşabilir. Alüvyonlarda da zenginleşebilir.

#13 21.01.08, 18:16

STİLBİT

Kimyasal Bileşimi, NaCa2Al5Si13O36 . 16H2O
Kristal Sistemi, Monoklinik
Kristal Biçimi, İkizlenmiş, demetler halinde levhamsı kristaller; masif, ışınsal
İkizlenme, {001} yüzeyinde, haç şeklinde interpenetrasyon ikizleri gösterir.
Sertlik, 3.5 - 4
Özgül Ağırlık, 2.09 - 2.20
Dilinim, {010} mükemmel
Renk ve Şeffaflık, Beyaz; bazen sarımsı veya pembe, kırmızımsı, turuncu, parlak koyu kahverengi; şeffaf-yarı şeffaf
Çizgi Rengi, Renksiz
Parlaklık, Camsı, sedef parıltılı
Ayırıcı Özellikleri, Sedef parlaklığı, buğday demeti görünümü
Bulunuşu, Höylandit ile birlikte bazaltların boşluklarında oluşur.

SERUZİT

Kimyasal Bileşimi, PbCO3
Kristal Sistemi, Tetragonal
Kristal Biçimi, Çok değişik kristal formlarında bulunabilir. Tek kristalleri genellikle levhamsı, a-ekseni boyunca uzamış; nadiren iğnemsi; masif, tanesel, kompakt, lifsi
İkizlenme, Kontakt yada penetrasyon ikizleri çok yaygın
Sertlik, 3 - 3.5
Özgül Ağırlık, 6.55
Dilinim, {110} belirsiz
Renk ve Şeffaflık, Renksiz, beyaz, gri, dumansı; bazen mavi, yeşil, koyu gri ; Şeffaf-yarı şeffaf
Çizgi Rengi, Beyaz

Parlaklık, Elmas parıltılı, camsı, reçinemsi, bazen yarı metalik parlaklıkta
Ayırıcı Özellikleri, Yüksek özgül ağırlığı, elmas parıltılı olması, nitrik asitte çözünebilirliği.
Bulunuşu, Daima ikincil kökenlidir. Anglezit, galenit, smitsonit, piromorfit ve sfalerit ile birlikte kurşun damarlarının oksidasyon zonlarında oluşur.

SİDERİT

Kimyasal Bileşimi, FeCO3
Kristal Sistemi, Hegzagonal
Kristal Biçimi, Çoğunlukla rombohedral kristalli; levhamsı, prizmatik, masif; orta-ince taneli; nadiren böbreğimsi, oolitik.
Sertlik, 3.5 - 4
Özgül Ağırlık, 3.96
Dilinim, {10-11} mükemmel
Renk ve Şeffaflık, Soluk sarımsı, sarımsı gri, soluk yeşil, gri, kül grisi, sarımsı kahverengi, grimsi kahverengi, siyahımsı kahverengi; nadiren beyaz yada renksiz; şeffaf-yarı şeffaf
Çizgi Rengi, Beyaz
Parlaklık, Camsı

Ayırıcı Özellikleri, Rengi ve özgül ağırlığının yüksek olması nedeniyle kalsit ve dolomitten ayrılır. Seyreltik HCl'de yavaş çözünür.
Bulunuşu, Masif siderit, tabakalı sedimanter yataklarda, özellikle çamurtaşı ve marnlarda, demir içerikli konkresyonlar şeklinde yaygın olarak oluşur. Hidrotermal cevher damarlarında pirit, kalkopirit, galenit gibi minerallerin yanında gang minerali olarak bulunur. Bazaltik volkanik kayalarda, bazen pegmatitlerde ve metamorfik kayalarda da rastlanır.

SFALERİT

Kimyasal Bileşimi, ZnS
Kristal Sistemi, Kübik
Kristal Biçimi, Tetrahedral ve kübik kristaller halinde; masif, tanesel, lifsi, bölünmeli, kompakt ve kriptokristalin
İkizlenme, {111} yüzeyinde yaygın polisentetik ikizlenme
Sertlik, 3.5 - 4.0
Özgül Ağırlık, 3.9 - 4.1.
Dilinim, {011} mükemmel.
Renk ve Şeffaflık, Çoğunlukla sarı, kahverengi, siyah ayrıca yeşil, kırmızı, gri ve bazen renksiz; Şeffaf- yarı şeffaf
Çizgi Rengi, Kahverengimsi sarı, beyaz

Parlaklık, Yarı metalik, elmas parıltılı, reçinemsi
Ayırıcı Özellikleri, Parlaklığı, mükemmel dilinimi, koyu renkli olanların kırmızımsı kahve çizgi rengi
Bulunuşu, Sığ konumlu kontakt-metamorfik yataklarda, magmatik kayalarda damarlar şeklinde, hidrotermal cevher damarlarında oluşur.

SİLLİMANİT

Kimyasal Bileşimi, Al2SiO5
Kristal Sistemi, Ortorombik
Kristal Biçimi, Kristalleri uzun prizmatik, enine kesitlerinde kare şekilli; Masif, lifsi, sütunsal, ışınsal
Sertlik, 6.5 - 7.5
Özgül Ağırlık, 3.23 - 3.27
Dilinim, {010} mükemmel,
Renk ve Şeffaflık, Renksiz, beyaz, gri, yeşilimsi, sarımsı, kahverengimsi, mavimsi; Şeffaf - yarı şeffaf
Çizgi Rengi, Renksiz
Parlaklık, İpeksi - camsı
Ayırıcı Özellikleri, Lifsi yapısı; diğer lifli silikatlardan mikroskobik çalışmalarla ayrılabilir.
Bulunuşu, Yüksek mertebeli bölgesel metamorfik şist ve gnayslarda oluşur.

SİLVİN

Kimyasal Bileşimi, KCl
Kristal Sistemi, Kübik
Kristal Biçimi, Çoğunlukla kübik, bazen oktahedron kristalli; masif, kompakt, tanesel, sütunsal
Sertlik, 2
Özgül Ağırlık, 1.993
Dilinim, {001} mükemmel
Renk ve Şeffaflık, Beyaz, gri, mavimsi; şeffaf
Parlaklık, Camsı parlaklıkta
Ayırıcı Özellikleri, Halite çok benzer, tadı daha keskin ve acıdır.
Bulunuşu, Halit mineraliyle aynı ortamda, evaporasyon ile oluşur. Sudaki çözünülürlüğü halite göre daha fazla olduğu için, daha az bulunur.

SİMİTSONİT

Kimyasal Bileşimi, ZnCO3
Kristal Sistemi, Hegzagonal
Kristal Biçimi, Rombohedral kristalli; pürüzlü yüzeyli, masif, kompakt, genellikle böbreğimsi, bazen sarkıt şekilli
Sertlik, 4 - 4.5
Özgül Ağırlık, 4.30 - 4.45
Dilinim, {10-11} mükemmel
Renk ve Şeffaflık, Beyaz, gri, soluk-koyu sarı, sarımsı kahverengi, kahverengi, parlak elma yeşili, mavimsi yeşil, mavi, koyu pembe, mor, nadiren renksiz; şeffaf-yarı şeffaf
Çizgi Rengi, Beyaz
Parlaklık, Camsı parlaklık

Ayırıcı Özellikleri, Dilinimi, HCl'de çözünebilirliği, yüksek özgül ağırlığı
Bulunuşu, Çinko içeren maden yataklarının oksidasyon zonlarında oluşur. Genellikle sfalerit, hemimorfit, galenit ve kalsit mineralleri ile birlikte bulunur. Yarışeffaf olanları süs taşı olarak kullanılır.

SKAPOLİT GRUBU

Kimyasal Bileşimi, (Na,Ca,K)4 Al3(AlSi)3 Si6O24(Cl,F,OH,CO3,SO4)
Kristal Sistemi, Tetragonal
Kristal Biçimi, Prizmatik kristalli, masif, tanesel
Sertlik, 5 - 6
Özgül Ağırlık, 2.5 - 2.8
Dilinim, Prizma yüzeyinde iki yönlü ve iyi gelişmiş ikizler lamelli bir görüntü verir.
Renk ve Şeffaflık, Genellikle beyaz veya mavimsi gri; bazen pembe, sarı veya kahverengimsi; şeffaf-yarı şeffaf
Parlaklık, Camsı

Ayırıcı Özellikleri, Skapolit mineralleri, sodik bileşimden kalsik bileşime değişen, mariolit (sodik), dipir, mizzonit ve meionit (kalsik) minerallerinden oluşur. Bloksu görünümleri, soluk mavi-gri renkleri ve dilinimleri ile ayrılır.
Bulunuşu, Skapolit, metamorfik kayalarda, özellikle metakarbonatlarda oluşan bir mineraldir. Magmatik kayalarla kontakt oluşturan yakın bölgelerdeki skarn zonlarında da oluşabilir.

SKUTTERUDİT

Kimyasal Bileşimi, (Co, Ni) As3
Kristal Sistemi, Kübik
Kristal Biçimi, Kübik, oktahedrik kristalli ve nadiren piritohedral, masif, tanesel
Sertlik, 5.5 - 6
Özgül Ağırlık, 6.1 - 6.9
Dilinim, {001} 'de ve {111} belirsiz
Renk ve Şeffaflık, Kalay beyazı-gümüş grisi; opak
Çizgi Rengi, Grimsi siyah
Parlaklık, Metalik
Ayırıcı Özellikleri, Kalay beyazı ve gümüş grisi rengiyle tipiktir. Kimyasal test yapmadan arsenopiritten ayırmak mümkün değildir.
Bulunuşu, Skutterudit, orta sıcaklıklarda oluşan damarlarda nikelin ve kobaltin ile birlikte bulunur.

SÖLESTİN

Kimyasal Bileşimi, SrSO4
Kristal Sistemi, Ortorombik
Kristal Biçimi, Levhamsı veya prizmatik kristalli, bazen lifsi veya tanesel
Sertlik, 3 - 3.5
Özgül Ağırlık, 3.97
Dilinim, {001} mükemmel
Renk ve Şeffaflık, Renksiz-mavimsi beyaz, beyaz, mavi, bazen kırmızımsı; şeffaf-yarı şeffaf
Çizgi Rengi, Beyaz
Parlaklık, Camsı
Ayırıcı Özellikleri, Yüksek özgül ağırlığı, dilinimi, rengi

Bulunuşu, Yaygın olarak sedimanter kayalarda özellikle dolomitlerde boşlukların çeperlerinde, anhidrit ile birlikte evaporit çökellerde, hidrotermal damarlarda, nadiren bazik magmatik kayalarda olusur. Barit, jips, halit, anhidrit, kalsit, dolomit ve fluorit ile birlikte bulunur.

SPODÜMEN

Kimyasal Bileşimi, LiAlSi2O6
Kristal Sistemi, Monoklinik
Kristal Biçimi, Prizmatik kristalli, uzunlamasına gelişmiş çizikli, sütun yapılı
İkizlenme, {100} yüzeyinde yaygın
Sertlik, 6.5 - 7.5
Özgül Ağırlık, 3.0 - 3.2
Dilinim, {110} mükemmel, {010} zayıf
Renk ve Şeffaflık, Renksiz, beyaz, gri, sarımsı, yeşilimsi, zümrüt yeşili, pembe, eflatun; şeffaf-yarı şeffaf
Çizgi Rengi, Beyaz
Parlaklık, Camsı, mat
Ayırıcı Özellikleri, Rengi, sertliği ve iki yönlü piroksen dilinimi

Bulunuşu, Lityum içeren granit pegmatitlerde, lepidolit, turmalin ve beril gibi minerallerle birlikte oluşur. 15 m. uzunluğa, 90 ton ağırlığa kadar ulaşabilen kristallerine rastlanmıştır.

STAVROLİT

Kimyasal Bileşimi, Fe2Al9Si4O22(OH)2Kristal Sistemi, Monoklinik, pseudoortorombik
Kristal Biçimi, Kristalleri kısa prizmatik; nadiren masif.
İkizlenme, Haç şekilli ikizlerine yaygın olarak rastalnır. {031} üzerinde 90o, {231} üzerinde oblik konumludur.
Sertlik, 7-7,5
Özgül Ağırlık, 3,65-3,83
Dilinim, {010} belirgin
Renk ve Şeffaflık, Koyu kahverengi, kırmızımsı kahverengi, sarımsı kahverengi, kahverengimsi siyah
Çizgi Rengi, Renksiz, grimsi
Parlaklık, Camsı, reçinemsi
Ayırıcı Özellikleri, Rengi, sertliği ve kristal formu
Bulunuşu, Orta mertebeli bölgesel metamorfik şist ve gnayslarda porfiroblastlar halinde oluşur. Granat, disten ve mika mineralleriyle birlikte bulunur.

STİBİKONİT

Kimyasal Bileşimi, Sb3O6(OH)
Kristal Sistemi, Kübik
Kristal Biçimi, Masif, ince taneli, kompakt; böbreğimsi
Sertlik, 3 - 7
Özgül Ağırlık, 3.3 - 5.5
Renk veŞeffaflık, Tebeşir beyazı, soluk sarı, turuncu, kahverengi, gri, siyah; şeffaf-yarı şeffaf
Parlaklık, Camsı, opalimsi parlaklıkta
Ayırıcı Özellikleri, şekli, rengi, parlaklığı
Bulunuşu, Çoğunlukla valentinit ile birlikte bulunan stibikonit, stibnit'in alterasyon ürünü olarak oluşur.

T

TALK

Kimyasal Bileşimi, Mg3Si4O10(OH)2
Kristal Sistemi, Monoklinik
Kristal Biçimi, Kristalleri çoğunlukla ince levhamsı; masif, ince taneli kompakt
Sertlik, 1
Özgül Ağırlık, 2.58 - 2.83
Dilinim, { 001} mükemmel
Renk veŞeffaflık, Beyaz, gri, donuk yeşil, gümüş beyazı; Yarı şeffaf
Çizgi Rengi, Beyaz
Parlaklık, İnci pırıltılı
Ayırıcı Özellikleri, Yumuşaklığı, sabunsu olması, rengi
Bulunuşu, Olivin, piroksen ve amfibol gurubu minerallerin alterasyonu ile ikincil olarak meydana gelir. Magnezyumlu kayaların düşük-orta mertebeli metamorfizmasıyla birincil olarak oluşur ve genellikle tremolitle beraber bulunur

TENARDİT

Kimyasal Bileşimi, Na2SO4
Kristal Sistemi, Ortorombik
Kristal Biçimi, Levhamsı kristalli , dipiramidal, nadiren prizmatik.
İkizlenme, {110} ve {011} yüzeylerinde olağan
Sertlik, 2.5-3
Özgül Ağırlık, 2.664
Dilinim, {010} mükemmel
Renk ve Şeffaflık, Renksiz, grimsi beyaz
Çizgi Rengi, Beyaz
Parlaklık, Camsı-reçinemsi
Bulunuşu, Buharlaşmanın çok yoğun olduğu kurumus tuz göllerinde boratlarla birlikte bulunan nadir bir evaporit mineralidir.

TİTANİT

Kimyasal Bileşimi, CaTiSiO5
Kristal Sistemi, Monoklinik
Kristal Biçimi, Kama biçimli, yapraklanmalı, prizmatik; Masif, Kompakt, bazen lamelli
İkizlenme, {100} üzerinde yaygın
Sertlik, 5 - 5.5
Özgül Ağırlık, 3.45 - 3.55
Dilinim, {100} belirgin
Renk ve Şeffaflık, Renksiz, sarı, yeşil, gri, kahverengi, gül kırmızısı ve siyah; şeffaf - yarı şeffaf
Çizgi Rengi, Beyaz
Parlaklık, Reçinemsi, elmas parıltılı
Ayırıcı Özellikleri, Kristal formu, rengi
Bulunuşu, Siyenit, nefelin siyenit, diyorit ve granodiyorit gibi magmatik kayaların sık rastlanan aksesuar mineralidir. Metamorfik kayalarda da bulunabililr.

TOPAZ

Kimyasal Bilesimi, Al2SiO4(F,OH)2
Kristal Sistemi, Ortorombik
Kristal Biçimi, Kısa - uzun prizmatik iyi gelişmiş kristalleri vardır; bazen masif, tanesel
Sertlik, 8
Özgül Ağırlık, 3.49 - 3.57
Dilinim, {001} mükemmel.
Renk ve Şeffaflık, Renksiz, beyaz, gri, mavimsi, yeşilimsi, sarımsı, sarı - kahverengi, turuncu, pembemsi, kırmızımsı; Şeffaf - yarı şeffaf
Çizgi Rengi, Renksiz
Parlaklık, Camsı
Ayırıcı Özellikleri, Kristal formu, sertliği, yüksek özgül ağırlığı
Bulunuşu, Topaz tipik olarak granit pegmatitlerde, riyolitlerde ve kuvars damarlarında oluşur. Ayrıca flor içeren çözeltilerle bozunmus granitlerde fluorit, turmalin, apatit, beril ve kassiteritle birlikte bulunur.

TORBERNİT

Kimyasal Bileşimi, Cu(UO2)2 (PO4)2 . 8-12H2
Kristal Sistemi, Tetragona
Kristal Biçimi, Çoğunlukla kare şekilli levhamsı kristalli, nadiren piramidal ve tanese
İkizlenme, {110} yüzeyinde olağan
Sertlik, 2 - 2.5
Özgül Ağırlık, 3.22 - 3.28
Dilinim, {001} mükemmel
Renk ve Şeffaflık, Zümrüt yeşili-çimen yeşili ve yeşilin diğer tonları; şeffaf-yarı şeffaf
Çizgi Rengi, Soluk yeşil
Parlaklık, Camsı
Ayırıcı Özellikleri, Rengi ve dilinimi
Bulunuşu, Uraninit ve bakır minerallerini içeren damarların oksidasyon zonunda ikincil olarak oluşur.

TREMOLİT, AKTİNOLİT

Kimyasal Bileşimi,Ca2(Mg,Fe)5Si8O22(OH)2
Kristal Sistemi, Monoklinik
Kristal Biçimi, Kristalleri uzun, prizmatik; bazen masif, lifsi
İkizlenme, {100} üzerinde olağan
Sertlik, 5 - 6
Özgül Ağırlık, 3.0 - 3.44
Dilinim, {110} iyi, {010} zayıf
Renk ve Şeffaflık, Açık yeşil, siyahımsı yeşil yada siyah; Şeffaf - opağa yakın
Parlaklık, Camsı
Ayırıcı Özellikleri, Kristal formu, rengi
Bulunuşu, Tremolit, sıcaklığın hakim olduğu, silisli dolomitik kalkerlerin metamorfizması sonucu oluşur.Aktinolit ise genellikle düşük-orta mertebeli metamorfizmaya uğrayan bazalt ve diabazlarla pelitik kayalarda oluşur. Bazı magmatik kayalarda da bulunabilir.

TRONA

Kimyasal Bileşimi, Na3H (CO3)2. 2H2O
Kristal Sistemi, Monoklinik
Kristal Biçimi, Çoğunlukla masif, lifsi; sutunsal; bazen kalın levhalar halinde
Sertlik, 2.5 - 3
Özgül Ağırlık, 2.11
Dilinim, {100} mükemmel
Renk ve Şeffaflık, Renksiz, grimsi, sarımsı beyaz, donuk kahverengimsi; şeffaf-yarı şeffaf
Parlaklık, Camsı
Bulunuşu, Kurak iklim bölgelerindeki tuz göllerinde oluşur.

TURKUAZ

Kimyasal Bileşimi,CuAl6(PO4)4 . (OH)8. 4-5H2O
Kristal Sistemi, Triklinik
Kristal Biçimi, Kristallerine nadir olarak rastlanır. Genellikle masif, tanesel, kriptokristalin
Sertlik, 5 - 6
Özgül Ağırlık, 2.6 - 2.91
Dilinim, {001} mükemmel, {010} iyi
Renk ve Şeffaflık, Gök mavisi, mavi-yesil, yesilimsi gri; opak
Çizgi Rengi, Beyaz yada yeşilimsi
Parlaklık, Camsı, mumsu
Ayırıcı Özellikleri, Mavi rengi, sekli; krizokolden sertliğinin çok yüksek olusu ile ayrılır.
Bulunuşu, Sedimanter ya da alüminalı magmatik kayalardaki damarlarda ikincil mineral olarak oluşur.

U Ü

ÜLEKSİT

Kimyasal Bileşimi, NaCaB5O9 .8H2O
Kristal Sistemi,Triklinik
Kristal Biçimi, Genellikle iğnemsi kristalli; merceksi ya da nodüler, ışınsal, pamuk yumağı şekilli
Sertlik, 2.5
Özgül Ağırlık, 1.955
Dilinim, {010} mükemmel, {1-10} iyi
Renk ve Şeffaflık, Beyaz, renksiz, ipeksi; şeffaf
Parlaklık,Camsı
Ayırıcı Özellikleri, Pamuk yumağı şekli, düşük yoğunluğu, soğuk suda çözünmeyip sıcak suda çözünmesi
Bulunuşu, Boraks yataklarının bulunduğu alanlardaki sedimanter kayalarda genellikle kolemanit ile birlikte bulunan bir evaporit mineralidir.

ULMANİT

Kimyasal Bileşimi, NiSbS
Kristal Sistemi, Kübik
Kristal Biçimi, Kübik kristalli, masif, tanesel, yüzeyleri çizikli
İkizlenme, {110} yüzeyinde olağan
Sertlik, 5 - 5.5
Özgül Ağırlık, 6.65 - 6.79
Dilinim, {001} mükemmel
Renk ve Şeffaflık, Kalay beyazı-çelik grisi; opak
Çizgi Rengi, Grimsi siyah
Parlaklık, Metalik
Ayırıcı Özellikleri, Rengi, dilinimi, kristal yüzeyindeki çizikleri ile tipiktir.
Bulunuşu, Damar tipi yataklarda nikel mineralleri ve siderit ile birlikte bulunur.

URANİNİT (PITCHBLENDE)

Kimyasal Bileşimi, UO2
Kristal Sistemi, Kübik
Kristal Biçimi, Genellikle kübik kristalli; dendritik agregatlar halinde, masif tanesel
İkizlenme, {111} yüzeyinde nadir
Sertlik, 5 - 6
Özgül Ağırlık, 7.5 - 10
Dilinim, Parlatma kesitlerinde oktahedral
Renk ve Şeffaflık, Siyah-kahverengimsi ya da grimsi siyah; opak
Çizgi Rengi, Kahverengimsi siyah veya gri
Parlaklık, Yarımetalik
Ayırıcı Özellikleri, Yüksek özgül ağırlığı, rengi ve radyoaktivitesi

Bulunuşu, Kristalize uraninit, pegmatitlerde, granitik yada siyenitik kayalarda, monazit, zirkon ve turmalin ile birlikte bulunur. Hidrotermal damarlarda ve sedimanter kayalarda da görülebilir.

URANOTİL (URANOFAN)

Kimyasal Bileşimi, Ca(UO2)Si2O7.6H2O
Kristal Sistemi, Monoklinik
Kristal Biçimi, Kristalleri pirizmatik, çapraz kesiti kareye yakın, iğneler, ışınsal kümeler halinde; yoğun mikrokristalin yığışımlar halinde.
Sertlik, 2.5
Özgül Ağırlık, 3.83 - 3.85
Dilinim, {100} üzerinde mükemmel
Renk ve Şeffaflık, Mat sarı, limon sarısı yeşilimsi sarı, yeşilimsi portakal rengi; şeffaf - yarı şeffaf
Parlaklık, Mat
Ayırıcı Özellikler, Limon sarısı rengi ve Ultraviyole ışık altında sarımsı yeşil renkte floresans özellik göstermesi.
Bulunuşu, Pegmatitlerde pseudomorf olarak uraninitten sonra, uraninit yataklarının oksidasyon zonlarında oluşur.

V

VANADİNİT

Kimyasal Bileşimi, Pb5(VO4)3Cl
Kristal Sistemi, Hegzagonal
Kristal Biçimi, Kısa-uzun prizmatik kristalli, bazen iğnemsi
Sertlik, 2.7 - 3
Özgül Ağırlık, 6.88 - 6.929
Renk ve Şeffaflık, Parlak kırmızı, turuncu, kahverengimsi kırmızı, açık sarı-sarı-kahverengimsi sarı; çok nadir olarak beyaz ya da renksiz; şeffaf-yarı şeffaf
Çizgi Rengi, Beyaz yada sarımsı
Parlaklık, Reçinemsi
Ayırıcı Özellikleri, Şekli, parlaklığı, yüksek özgül ağırlığı ve turuncu-kırmızı rengi
Bulunuşu, Galenit ve diğer kurşun içeren cevherleşmelerin oksidasyon zonunda oluşan nadir bir mineraldir.

VARİSKİT

Kimyasal Bileşimi, AlPO4 . 2H2O
Kristal Sistemi, Ortorombik
Kristal Biçimi, Kristalleri oktahedral; genellikle masif, nodüler
İkizlenme, {201} yüzeyinde nadir
Sertlik, 3.5 - 4.5
Özgül Ağırlık, 2.57 - 2.61
Dilinim, {010} iyi
Renk ve Şeffaflık, Yesil-zümrüt yesili, bazen mavimsi yesil; şeffaf-yarı şeffaf
Parlaklık,Camsı
Ayırıcı Özellikleri, Rengi, şekli
Bulunuşu, Alüminalı kayalara fosfatlı meteorik suların etkisiyle oluşur.

VAVELLİT

Kimyasal Bileşimi, Al3(OH)3 (PO4)2 . 5H2O
Kristal Sistemi, Ortorombik
Kristal Biçimi, Tipik olarak toparlak, iğnemsi, ışınsal agregatlar halindedir.
Sertlik, 3.25 - 4
Özgül Ağırlık, 2.36 - 2.37
Dilinim, {110} mükemmel
Renk ve Şeffaflık, Beyaz, yeşilimsi, sarı, gri, kahverengi; yarı şeffaf
Çizgi Rengi, Beyaz
Parlaklık, Camsı
Ayırıcı Özellikleri, Rengi ve ışınsal kristal formu karakteristiktir.
Bulunuşu, Kayaların kırık ve çatlak yüzeylerinde, boşluklarında oluşan ikincil bir mineraldir. Ayrıca hidrotermal damarlarda, bazı alüminalı metamorfitlerde, fosfat ve limonit yataklarında ikincil olarak oluşur.

VERMİKÜLİT

Kimyasal Bileşimi, Mg3(Al,Si)4 O10 (OH)2 . 4H2O
Kristal Sistemi, Monoklinik
Kristal Biçimi, Levhamsı, plaka şekilli kristaller halinde
Sertlik, 1.5
Özgül Ağırlık, 2 - 3
Dilinim, {001}mükemmel
Renk ve Şeffaflık, Sarı, kahverengimsi; şeffaf
Parlaklık, İnci parıltılı, bazen bronz görünümlü
Ayırıcı Özellikleri, Isıtıldığında kolayca genleşir.
Bulunuşu, Karbonatitlerle ilişkili olan magnezyumlu mikaların alterasyonu ile oluşur.

VEZÜVİYANİT (İDOKRAZ)

Kimyasal Bileşimi, Ca10Mg2Al4(SiO4)5(Si2O7)2(OH)4
Kristal Sistemi, Tetragonal
Kristal Biçimi, Kristalleri genellikle kısa prizmatik, piramidal; yaygın olarak masif, tanesel, kriptokristalin.
Sertlik, 6 - 7
Özgül Ağırlık, 3 - 3.45
Dilinim, {110} belirsiz, {100} çok zayıf, {001} çok zayıf
Renk ve Şeffaflık, Yeşilin tonları , kahverengi, beyaz, nadiren mavi; Şeffaf - yarı şeffaf
Çizgi Rengi, Beyaz
Parlaklık, Camsı
Bulunuşu, Metasomatizma geçirmiş kalkerli kayalarda, nefelinli siyenitlerde ve ultrabazik paketlerin damarlarında oluşur. Genellikle grossular, epidot, diyopsit, flogopit, kalsit ve vollastonitle birlikte bulunur.

VİLLEMİT

Kimyasal Bileşimi, Zn2SiO4
Kristal Sistemi, Hegzagonal
Kristal Biçimi, Kristalleri hegzagonal prizmatik; masif, tanesel.
Sertlik, 5.5
Özgül Ağırlık, 3.89 -4.19
Dilinim, {0001} ve {11-20} zayıf
Renk ve Şeffaflık, Renksiz, beyaz, yeşilin, değişik tonları, sarı, kırmızı, kahverengi, gri; şeffaf - yarı şeffaf
Çizgi Rengi, Renksiz
Parlaklık, Camsı, reçinemsi
Ayırıcı Özellikleri, Rengi, ultraviole ışık altında yeşil renkli floresans özelliği göstermesi
Bulunuşu, Çinko yataklarının oksidasyon zonunda oluşur.

VİVİYANİT

Kimyasal Bileşimi, Fe3(PO4)2 . 8H2O
Kristal Sistemi, Monoklinik
Kristal Biçimi, Kısa-uzun prizmatik kristalli, c-ekseni boyunca uzamış; bazen masif, lifsi
Sertlik, 1.5 - 2
Özgül Ağırlık, 2.68 - 2.71
Dilinim, {010} mükemmel
Renk ve Şeffaflık, Taze, altere olmamış halde iken renksiz, okside olduğunda mavi ya da yeşil; koyu mor, lacivert, mavimsi siyah
Çizgi Rengi, Renksiz-mavimsi beyaz
Parlaklık, Camsı
Ayırıcı Özellikleri, Mavi rengi

Bulunuşu, Pirotin ve pirit gibi mineralleri içeren metalik maden yataklarının oksidasyon zonunda ikincil olarak oluşan bir fosfat mineralidir.

VOLFRAMİT

Kimyasal Bileşimi, (Fe, Mn) WO4
Kristal Sistemi, Monoklinik
Kristal Biçimi, Kristalleri levhamsı ya da prizmatik
İkizlenme, {100} veya {023} yüzeylerinde yaygın
Sertlik, 4 - 4.5
Özgül Ağırlık, 7.371
Dilinim, {010}
Renk ve Şeffaflık, Koyu grimsi siyah, kahverengimsi siyah; şeffaf-yarı şeffaf
Çizgi Rengi, Kırmızımsı kahverengi, kahverengimsi siyah, siyah
Parlaklık, Yarı metalik
Ayırıcı Özellikleri, Renk, çizgi rengi, dilinim, yüksek özgül ağırlık

Bulunuşu, Volframit, granitik kayalarla ilişkili kuvars ve pegmatit damarlarında kassiterit, arsenopirit, turmalin, şeelit, galenit, sfalerit ve kuvars ile birlikte bulunur. Ayrıca yüksek sıcaklık hidrotermal damarlarında da oluşabilir.

VOLLASTONİT

Kimyasal Bileşimi, CaSiO3
Kristal Sistemi, Triklinik
Kristal Biçimi, Kristalleri çoğunlukla levhamsı veya kısa prizmatik; masif, kompakt; Lifsi
İkizlenme, {100} üzerinde olağan
Sertlik, 4.5 - 5
Özgül Ağırlık, 2.87 - 3.80
Dilinim, {100} mükemmel, {001} iyi, {-102} iyi
Renk ve Şeffaflık, Beyaz, grimsi, nadiren renksiz ve çok soluk yeşil; Şeffaf - yarı şeffaf
Parlaklık, Lifsi olduğunda ipeksi
Ayırıcı Özellikleri, Rengi, dilinimi, kristal formu, silisin ayrılması ile hidroklorik asitte çözünmesi

Bulunuşu, Silisli kireçtaşlarının kontakt metamorfizması ile yaygın olarak oluşur. Ayrıca yüksek mertebeli bölgesel metamorfik kayalarda ve ksenolitler halinde, bazı alkali magmatik kayalarda da bulunabilir.

VULFENİT

Kimyasal Bileşimi, PbMoO4
Kristal Sistemi, Tetragonal
Kristal Biçimi, Genellikle kare sekilli plaka ya da levhamsı kristalli, bazen kısa prizmatik; masif, tanesel
İkizlenme, {001} yüzeyinde nadiren
Sertlik, 2.7 - 3
Özgül Ağırlık, 6.5 - 7
Dilinim, {011} belirgin
Renk ve Şeffaflık, Turuncu ve sarının değişik tonları; sarımsı gri, kahverengi, yeşilimsi kahverengi; şeffaf-yarı şeffaf
Çizgi Rengi, Beyaz
Parlaklık, Reçinemsi
Ayırıcı Özellikleri, Turuncu-sarı rengi, parlaklığı ve kare şekilli olması
Bulunuşu, Molibden ve kurşun içeren cevherlerin oksidasyon zonunda ikincil olarak oluşur. Anglezit, seruzit, vanadinit ve piromorfit ile birlikte bulunur.

Z

ZİNOBER

Kimyasal Bileşimi, HgS
Kristal Sistemi, Hegzagonal
Kristal Biçimi, Kristalleri rombohedral veya kalın levhamsı, ayrıca kısa prizmatik, genellikle masif, ince taneli
İkizlenme, {0001} olağan
Sertlik, 2.0 - 2.5
Özgül Ağırlık, 8.09 - 8.187
Dilinim, {1010} mükemmel
Renk ve Şeffaflık, Kırmızı-kahverengimsi kırmızı; Şeffaf-yarı şeffaf, opağa yakın
Çizgi Rengi, Kankırmızı-kahverengimsi kırmızı
Parlaklık, Yarı metalik
Ayırıcı Özellikleri, Rengi, çizgi rengi, yüksek özgül ağırlığı ve mükemmel dilinimi

Bulunuşu, Volkanik aktivite ve sıcak su kaynaklarının yakınındaki sedimanter kayaların kırık ve çatlaklarında pirit, stibnit, realgar ve kalsedon, kalsit, kuvars, barit gibi gang mineralleri ile bulunabilir.

ZİRKON

Kimyasal Bileşimi, ZrSiO4
Kristal Sistemi, Tetragonal
Kristal Biçimi, Kısa-uzun prizmatik kristalli; dipiramidal; ışınsal lifsi agregatlar ve düzensiz taneler halinde
İkizlenme, {111}, {100} ve {221} yüzeylerinde, özellikle dirsek ikizi yaygındır.
Sertlik, 7.5
Özgül Ağırlık, 4.6 - 4.7
Dilinim, {110}, {111} zayıf
Renk ve Şeffaflık, Renksiz, kahverenginin tonları, yeşil, gri, sarı ve kırmızı; şeffaf
Parlaklık, Elmas parıltılı, camsı
Ayırıcı Özellikleri, Kare prizma kristal formu, kahverengimsi rengi, sertliği ve yoğunluğu

Bulunuşu, Zirkon, granit, siyenit, nefelin siyenit gibi magmatik kayaların yaygın olarak bulunan aksesuar minerallerindendir. Şist ve gnays gibi metamorfik kayalarda da bulunabilir. Sertliği ve özgül ağırlığı nedeniyle, detritik taneler halinde plaserlerde de rastlanabilir.

#14 21.01.08, 18:17

NEFELİN, Sodyum ve aluminyum bakımından zengin, silis bakımından fakir bir —> Feldispattürü (Na Al Si O4) (Eleolit KAl SiO4). Nefelin alkali siyenitlerde nefelinbazaltlarda yaygın olarak bulunur. Nefelinsiyenitler cam sanayiinde, seramik, boya, plastik, kauçuk, soda ve çimento sanayiinde kullanılır. Eleolitle birlikte kimyasal formülü [ (Na, K)8 Al8 Si9 O 34 ]’dır.

Siyenitler; kabaca “kuvarssız granit” olarak bilinirler. Renkli elemanlarına göre isim alırlar. Biototli siyenit, horblendli siyenit, ojitli siyenit ve lösitli siyenit gibi. Granitlerden kuvarsın azalması ile ayrılan bu taşlar nadiren porfirik dokulu, iri veya ince tanelidirler.

YİTRİYUM
Nadir toprak elementleri (Rare-Earths) kimyasal açıdan skandiyum, yitriyum ve lantanitlerin
içinde bulunduğu bir gurubu kapsamaktadır. Lantanidler, atom numaraları 57 den 71’e kadar
olan ve kimyasal olarak benzer elementlerin oluşturduğu bir guruptur. Atom numarası 39 olan
yitriyum ve atom numarası 21 olan skandiyum da lantanitlerle benzer kimyasal özellikleri
nedeniyle bu gurubun içine dahil edilmiştir. Bu iki element nadir toprak elementleri ile benzer
iyonik çapları ve küçük atomik çapları nedeniyle nadir toprak cevherleşmeleri ile birarada
oluşurlar.
Nadir toprak elementleri en önemli cevher mineralleri olan bastneazit, monazit, britolit ve
ksenotimden üretilir. Dünyadaki nadir toprak elementlerinin en önemli üretim kaynağı bastneazit
mineralidir. En başta gelen üreticiler Çin ve ABD’dir.
1.1. Tanım ve kullanım alanları
Neodmiyum (Nd), seryum ( Ce), skandiyum (Sc) ve yitriyum (Y) gibi nadir toprak metalleri
genellikle yumuşak ve kolay işlenebilir özellikte olup yüksek sıcaklıklarda reaktiftir. Demir grisi
ile gümüş beyazı arasında değişen renkler gösterirler. Ergime sıcaklıkları 798-1663
o
C arasında
değişir. Atomik numaraları 57-71 arasında olan bu alementler periyodik tabloda LANTANİD
gurubunu oluşturur. Yukarıda belirtilen dört elementle birlikte Lantanid gurubu içindeki diğer
elementler lantanyum, disprosyum, terbiyum, lutesyum, tulyum, erbiyum, holmiyum,
gadolinyum, iterbiyum, prosedmiyum ve europyum’ dur. Başlıca kullanım alanları:
Katalitik konvertör (otomative sektörü) % 48
Katalizör (Petrol rafinajı) % 17
Parlatıcı ve sır (cam ve seramik sektörü) % 14
Mıknatıs üretimi % 12
Televizyon ve oksijen sensörü imalatı
% 2
Alaşım katkısı (metalurji sektörü) % 6

Demir Oksit Pigmentleri

Bütün sentetik demir oksitler iyi renk şiddetine ve örtücülük kuvvetine sahiptirler. Aynı zamanda ışık haslıkları ve alkali dirençleri çok iyidir. Bu özellikleri onların bir çok alanda kullanılmalarının nedenidir. Başlıca kullanım alanları inşaat malzemelerinin renklendirilmesi, boya ve kaplama sanayi, plastik ve kauçuktur.

Ürün Adı ve Kodu
Analizleri
MSDS

Kırmızı Demir Oksit R-101

Kırmızı Demir Oksit R-130

Kırmızı Demir Oksit OSR

Sarı Demir Oksit ASY

Kahverengi Demir Oksit BR-401

Kahverengi Demir Oksit BR-201

Siyah Demir Oksit BLK-101

Çimento Yeşili CG-420

Krom Yeşili CGY-420

Krom Oksit Yeşil