Nüve Forum

Nüve Forum > akademik > Güzel Sanatlar Fakültesi > Pentatonik Müzik ve Dünya Müziğine Etkileri

Güzel Sanatlar Fakültesi hakkinda Pentatonik Müzik ve Dünya Müziğine Etkileri ile ilgili bilgiler


[coverattach=1]Pentatonik dizi ilk kez Çin 'de, bir ses üzerine tam beşliler çıkılarak elde edilen oniki kromatik sesten ilk beşinin sıralanmasıyla oluşmuştur. Yapılan araştırmalar bu dizinin Çin'e komşu ülkelerin yanı sıra

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 22.05.09, 08:01
Yardımcı Doçent
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 4.176
SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.
Standart Pentatonik Müzik ve Dünya Müziğine Etkileri

[coverattach=1]Pentatonik dizi ilk kez Çin 'de, bir ses üzerine tam beşliler çıkılarak elde edilen oniki kromatik sesten ilk beşinin sıralanmasıyla oluşmuştur. Yapılan araştırmalar bu dizinin Çin'e komşu ülkelerin yanı sıra diğer ülkelerin de müziğini etkilediğini ve bu ülkelerin halk müziğinde temel dizi işlevini üstlendiğini ortaya koymaktadır. Pentatonik müziğe diğer ülkelerde olduğu gibi Türk müzik eğitimi programlarında da yer verilmesi, Dünya müziğini daha iyi tanımamıza ve müzik yaşamımızda kullanmamıza olanak sağlayacaktır.

Pentatonik scale was found by the China, and were constituded by using the first five tones of the twelve tones constructed by the ascending five intervals on a tone. Researhes show that this scale effects the music of the other countries beside the neighbours of China and undertakes the basic scale function in the folk musics of these countries. Pentatonic music in music education programmes in Turkey as in other countries will enable us to learn more about world music and to use it in our music life.

Dizi, bir müzik sistemine temel olan belirli perdelerdeki seslerin sıralanmasıyla oluşur. İnsanlar söylediği şarkılarda ve çaldığı ezgilerdeki seslerin, belli matematiksel bağıntıların ortaya koyduğu ses dizilerinden oluştuğunu yüzyıllar sonra fark edebilmişlerdir. İlkel uygarlıklarda, biri gerilimi diğeri gevşemeyi simgeleyen iki perdeli (bitonik) dizilerin yerini günümüzde çeşitli diziler almıştır.1 Bilinen en eski dizilerden biri de "pen-tatonik" dizidir.

Kaynak
Ülkü ÖZGÜR
Doç.; G. Ü. Eğitim Fakültesi, G.S.E. Bölümü Müzik Eğitimi ABD Öğretim Üyesi
Eklenmiş Resim
Dosya tipi: jpg muzik_ve_ruh.jpg (31,6 KB (Kilobyte), 3962x kez indirilmiştir)
__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
  #2  
Alt 22.05.09, 08:13
Yardımcı Doçent
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 4.176
SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.
Standart Pentatonik Müzik ve Dünya Müziğine Etkileri

Pentatonik Dizi
Yunanca; Penta =beş; tonik=ses; Pentatonik dizi: Kelime anlamı ile beş sesten oluşan dizidir ve bir sekizli içindeki belli beş sesin kullanılmasıyla oluşur.
Pentatonik müziğin Çin'de oluşup geliştiği daha sonra tüm dünyada yaygınlaştığı bilinmektedir. Araştırmalar, 4000 yıllık bir geçmişe dayanan Çin müziğine saray ve tapınaklarda önemle yer verildiğini ve imparatorun buyruğuna göre kurumlaştığını göstermektedir. Yerle gök arasındaki uyumu yansıtması gereğine inanılan müziğin amacı, halkı eğitmek, onlara iyi duy¬gular aşılamaktı. İnsan yaşamındaki en önemli yer, törenlere ve müziğe ayrılmıştı. Ünlü Çin bilgini Confucius'un (Kung Fu Tseu,M.Ö. 551 478), müziğin olumlu etkisinden yararlanıp eğitim aracı olarak kullanılmasına önem verdiği, bu amaçla eski ezgileri toplayıp birleştirdiği ve yeni ezgiler ürettiği bilinmektedir.2
Pentatonik dizi günümüzün kromatik dizisine benzeyen 12 ses dizi¬sine dayandırılarak elde edilmiştir. Çin müziğinde kullanılan bu sesler, bir ses üzerine tam beşlilerle çıkılarak oniki sesin elde edilmesiyle oluştu¬rulmuştur. Örneğin, fa sesi temel alınarak çıkıcı tam beşlilerle oniki ses bulunduğunda aşağıdaki sıralama oluşacaktır. Beşli adımların ikinci sesleri bir oktav aşağıdan düşünülerek çıkıcı beşli ve inici dörtlülerin oluşturduğu oniki ses elde edilmiştir.
Örnek 1
1.jpg
Bu sesler günün belirli saatleriyle aylara bağlıdır. Bu nedenle kutsal ezgiler yıl boyunca, aydan aya yarımşar ses yükselerek söylenirdi.3 Bu seslerin ilk beşi alınarak ses yüksekliklerine göre yazılmış ve pentatonik dizi elde edilmiştir. Çin'de ilk teorici kabul edilen Lyng Lun isimli bilgin M.Ö. 2500 yıllarında Çin müziğinin beş notasını düzenlemiştir.
Örnek 2
2.jpg
Çin müziğinde kullanılan seslere yasa anlamına gelen Liu adı veril¬miştir. Dizideki nota adları (Kong,Çang, Kyo, Tchi, Yu....) sosyal sınıflar, devlet işleri vb. ile ilgiliydi. Daha sonraları Yunan diline göre adlandı¬rılmıştır.4 Bu beş sesin birincisi Kuzey'i, Arzıdilek gezegenini, ağacı ve renklerden siyahı; ikincisi, Doğu'yu, Erendiz gezegenini, suyu ve moru; üçüncüsü ortayı, Sekendiz gezegenini, Dünyayı ve yeşili; dördüncüsü Batı'yı, Çulpan gezegenini, madeni ve beyazı; beşincisi Güney'i, Sakıt geze¬genini, ateşi ve kırmızıyı gösterir.
Pentatonik dizinin belli bir sesten başlama zorunluluğu olmadığın¬dan herhangi bir sesin üzerine tam beşlilerle çıkılarak bu dizi elde edilebilir. Dikkat edildiğinde oluşturulan bu dizide yarım sesin bulunmadığı, üç tane B3'lünün ya da iki tane k3'lünün art arda gelmediği görülmektedir. Dolayı¬sıyla ezgilerde +4 aralığının yokluğu hemen fark edileceğinden pentatonik ezgiler kolaylıkla tanınabilir.
Pentatonik dizi oluşturmak için bir majör dizinin yarım seslerini (4. ve 7. dereceleri) diziden çıkartmak yeterlidir.
Örnek 3
3.jpg
Pentatonik dizide seslerin belli görevleri, yönleri, ya da zorunlu bağ¬lantıları yoktur. Tonal sistemde olduğu gibi seslerin duruculuk-yürüyücülük işlevleri olmadığından, her ses birbirinden bağımsız olarak hareket eder ve dizi çevrimleriyle de kullanılarak ezgiler oluşturulur.
Örnek 4 Do Pentatonik dizi ve çevrimleri
4.jpg
Günümüzde ise yukarıdaki ilk dizide B3'lü olan ilk aralık majör karakter taşıdığından majör pentatonik, üçüncü ve beşinci dizide k3'lü olan ilk aralık minör karakter taşıdığı düşünülerek minör pentatonik dizi olarak adlandırılmaktadır.6
Çin müziğinde önceleri çok az kullanılan yarım sesler zamanla sıkça kullanılmaya başlanmıştır. Böylece yarım sesi olan ve olmayan pentatonik diziler oluşmuştur (Anhemitonik pentatonik = yarım sesi olmayan; hemi-tonik pentatonik = yarım sesi olan pentatonik dizi).
Örnek 5 Yarım Sesli Pentatonik Dizi ve Çevrimleri
5.jpg
__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
  #3  
Alt 22.05.09, 08:20
Yardımcı Doçent
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 4.176
SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.
Standart Pentatonik Müzik ve Dünya Müziğine Etkileri

Yarım sesli pentatonik dizi de çevrimleriyle kullanılmıştır. Bu dizi¬nin B2, k2, B3 aralıklardan oluştuğu ve tüm çevrimlerinde art arda gelen iki ses arasında k3 aralığının yokluğu fark edilmektedir. İlk dizideki birinci ile üçüncü ses arasında k3'lü aralık minör etki taşıdığı,üçüncü ve beşinci dizide B3'lü olan ilk iki ses majör etki taşıdığı düşünülerek majör pentatonik dizi olarak adlandırılmaktadır.

Pentatonik Müziğin Dünya Müziğine Etkileri
Çin müziği sadece komşu ülkelerin değil yeryüzündeki birçok ülke¬nin müziğini etkilemiştir. Uzak Doğu Ülkelerinde, Balkanlarda, Afrika'nın çeşitli bölgelerinde ve birçok Avrupa ülkesinde pentatonik dizide yazılmış şarkılara rastlanmaktadır.
Örnek 67 Bulgar Halk Şarkısı
6.jpg
Örnek 71 Moğol Halk Şarkısı
Örnek 88 Güney Amerika halk şarkısı
8.jpg
Bu bulgular bize Pentatonik dizinin birçok ulusun halk şarkılarında temel dizi işlevini gördüğünü göstermektedir.
Pentatonik diziden yararlanan 20. yüzyıl bestecilerinden Strawinsky, Bartok, Debussy ve Carl Off örnek olarak gösterilebilir.
Örnek 99 Bela Bartok
9.jpg
Türk bestecileri de bu diziden yararlanmışlardır. Örneğin A. Adnan Saygun'un yapıtlarında, müziksel okuma (solfej) için yazdığı okuma parça¬larında pentatonik diziden yararlanmıştır.
Günümüzde ise daha çok Caz Müziğinde, özellikle doğaç-lamada pentatonik dizilerden yararlanıldığı görülmektedir.
Örnek 1010
10.jpg
__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
  #4  
Alt 22.05.09, 08:27
Yardımcı Doçent
 
Üyelik tarihi: Sep 2008
İletiler: 4.176
SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.SemaGürcan karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.
Standart Pentatonik Müzik ve Dünya Müziğine Etkileri

SONUÇ ve ÖNERİLER
Elde edilen bulgular, pentatonik dizinin birçok ulusun halk şarkılarında temel dizi işlevi gördüğünü, dünya müziğinde önemli bir yeri olduğunu ve günümüzde de önemini koruduğunu göstermektedir.
Birçok ülkede pentatonik dizi ilköğretim okulu müfredat programından başlayarak yer almakta ve bu dizide yazılmış çocuk şarkıları öğretilmektedir. Türkiye'de ise pentatonik müzik yeterince tanınmamaktadır. Dünya müziğinde önemli bir yeri bulunan pentatonik müziğe ülkemizdeki müzik eğitimi programlarında yer verilmelidir.
Eğitim fakültelerinin müzik öğretmenliği lisans programında çoğunlukla tonal ve Türk Müziği dizileri öğretilmektedir. Özellikle Müziksel İşitme Okuma Yazma çalışmalarında diğer dizilerle birlikte pentatonik diziye de yer verilmelidir. Bu dizilerde yazılmış okuma parçalarının öğretimi, müziksel yazma, yaratma çalışmaları, geleceğin müzik öğretmeninin gelişimine önemli katkılar sağlayacaktır. Müzik Tarihi dersinde Çin Müziği ve pentatonik diziye ayrıntılı olarak yer verilmesi ve bu dizide yazılmış şarkıların dinletilmesi yarar sağlayacaktır. Her iki derste edindiği birikimleri birbiri ile ilişkilendirebilen öğrenci, hangi müzik türü içinde olursa olsun bu dizide yazılmış yapıtları ya da bu dizinin etkilerini kolaylıkla ayırt edebilecektir.
Fazla geniş olmayan ses sınırlarıyla, her sesin birbirinden bağımsız hareket edebilmesiyle ve çevrimleriyle pentatonik dizi çocuk şarkıları oluşturulmasına geniş olanaklar sağlamaktadır.
Ayrıca besteci adaylarının evrensel müzik sanatına daha geniş bir açıdan bakmalarını sağlayacak, çalışmalarının yeni anlatım zenginlikleri kazanmasına katkı yapacaktır.

Makale Yazarı
Ülkü ÖZGÜR
Doç.; G. Ü. Eğitim Fakültesi, G.S.E. Bölümü Müzik Eğitimi ABD Öğretim Üyesi
Eklenmiş Dosya
Dosya tipi: pdf penta.pdf (199,2 KB (Kilobyte), 161x kez indirilmiştir)
__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
  #5  
Alt 20.02.12, 21:17
Çekingen
 
Üyelik tarihi: Feb 2012
İletiler: 31
mehmetcan865 doğru yolda ilerliyor.
Standart Cevap: Pentatonik Müzik ve Dünya Müziğine Etkileri

teşşekkürler
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
dünya, etkileri, müziğine, müzik, pentatonik

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 14:24 .