çiftleşme | Damlaların dansı | Bulutların dansı | ışığın dansı | ölülerin dansı... |

Akrep

Örümceğimsiler sınıfından omurgasız hayvan.
En küçükleri 1,3 sm'yi aşmayan (Microbuthus), en büyükleriyse 20 sm'yi bulan (PandinusJ çeşitli akrep türleri, havayı soluyarak yaşamaya başlayan hayvanların en eskilerinden biri olan akrepler takımını oluştururlar.

Akrep türleri

600 değişik tür kapsadıkları bilinen akrepler, Silüryen'den (Birinci Zaman) başlayarak evrim geçirmişlerdir.
Akreplere çoğunlukla sıcak, tropikal ve astropikal ülkelerde rastlanır.
Bazıları topraktaki küçük oyuklarda, taşların altında ya da kazdıkları yuvalarda yaşar; bazıları nemli bir ortamı, bazıları da kurak çöl bölgelerini seçer.
Belisarius xambeui gibi bazı akrep türleri de mağaralarda yaşar. Akrepler, insanlarla birlikte yaşamaktan hoşlanan ve evlere yerleşmeye çalışan hayvanlardır. Kör Belisarius'un yanı sıra, Fransız böcekbilimcisi Fab-re'in incelediği 7 sm boyunda büyük sarı akrep (Buthus occitanusj ve boyu her zaman 4 sm'nin altında olan küçük siyah akrep ("EuscorpiusJ, evlerde yaşamaktan en çok hoşlanan akreplerdir. Küçük siyah akrep, evlerde yaşayan sinekleri avlayarak beslenir ve sokması genellikle pek tehlikeli değildir. Büyük sarı akrep daha tehlikelidir ama, bu özelliği yalnızca büyük olmasına bağlanamaz; çünkü Ekvator Afrika-sı'nda yaşayan Euscorpius impera-tor.boyunun 20 sm'yi bulmasına karşılık, küçük siyah akrep gibi tehlikesizdir.
En tehlikeli akrepler ekvator bölgelerindeki akreplerdir; bunların büyük boyda olanlarının bir tek kez sokması bile insanın ölümüne yol açabilir. Akrebin zehiri özellikle böcekleri, örümcekleri ve çokayakhları felce uğratır. Akrepler yalnız yaşayan, yerleşik, daha çok geceleri ortaya çıkan hayvanlardır. Bir başka özellikleri de, çiftleşmeden önce "çiftleşme dansı" denilen bazı hareketler yapmalarıdır.

AKREPLERİN ÇİFTLEŞME DANSI

Akrep, gündüzleri bir taşın altına sığınır, besinini yalnız geceleri arar.
Çiftleşme mevsiminde akreplerin birbirlerine daha çok ilgi gösterdikleri gözlemlenmiş, çiftleşmelerini ya da çiftleşme öncesi davranışlarını en iyi betimleyen gene Fabre olmuştur.
Fabre, iki akrebin çiftleşmesini şöyle anlatır: "Birinin karnı şişik ve rengi koyudur; bu dişi akreptir;
Daha ince, soluk renkli olansa erkek akreptir.
Her ikisi de önce kuyruklarını sarmal biçime sokup gezinirler.
Bu sırada erkek akrep, dişinin kıskacından tutarak bir geri çeker, bir ileri iter; bu yön değiştirme sırasında, erkek akrep bir yarım dönüş yaparak dişinin yanma sokulur ve onun yere yatmış olan kuyruğunu okşar.
Erkeğin dişisine bu kur yapması, çiftleşmenin gözlerden uzak bir köşede, kaya altındaki bir barınakta sonuçlanmasına kadar saatlerce sürer.
İşte o ana kadar son derece uysal olan dişi akrep, çiftleşmeden sonra, tıpkı örümceklerin ya da peygamberdevelerinin yaptığı gibi erkeğine saldırır ve erkek yeterince çabuk davranıp kaçmazsa, onu parçalayarak yer."

kütüphane » Bilim ve Teknoloji » Biyoloji » Zooloji