İspanya'nın Tarihi,Halkı,Kentler,İklim,Bitki Örtüsü,Hayvan Varlığı,Tarım,Sanayi,Sanat

İSPANYA, Avrupa'nın güneybatısında İber Yarımadası üzerinde yer alan bir ülkedir. Yarımadanın batısında Portekiz vardır. İspanya Avrupa'nın üçüncü büyük ülkesidir. Kuzeydoğuda Fransa'dan Pirene Dağları'yla ayrılır. Doğu ve güneydoğuda Akdeniz, kuzeybatı ve kuzeyde Atlas Okyanusu ile çevrilidir.
Atlas Okyanusu kıyısının yaklaşık 1.100 km güneybatısındaki Kanarya Adaları ile Akdeniz kıyısı açıklarında yer alan Balear Adaları İspanya'ya aittir (bak. BALEAR ADALARI; KANARYA ADALARI).
İspanya'nın Atlas Okyanusu kıyısı ile Cebelitarık Boğazı'ndan Palos Burnu'na kadar olan Akdeniz kıyısı, sarp ve kayalıktır. Palos Burnu'ndan kuzeydoğudaki Kosta Brava'ya kadar uzanan kıyı kesimi alçak ve bataklıktır. Turistler için gözde bir yöre olan Kosta Brava koyları, körfezleri, uçurumları ve kumsallarıyla doğal yapısı çeşitlilik gösteren bir kıyı şerididir. Güneybatıda Câdiz Körfezi'ni çevreleyen kıyı bölgesi geniş düzlüklerden oluşur.
İspanya'nın büyük bir bölümünü, deniz düzeyinden ortalama yüksekliği yaklaşık 600 metre olan geniş bir iç yayla kaplar. Bu iç yayla Sierra de Gredos ve Sierra de Guadar-rama sıradağlarından oluşan Orta Cordillera dağ zinciri ile güneybatıdan kuzeydoğuya doğru ikiye bölünür. Kuzey bölümü engebeli ve yüksek, güney bölümü ise alçaktır. Bu sıradağların yüksekliği yaklaşık 2.500 metreye ulaşır. Ülkenin öteki önemli sıradağları Fransa ile sınır oluşturan Pireneler (bak. Pirene Dağlari), kuzey kıyısı boyunca uzanan ve yüksekliği 2.600 metreye ulaşan Kantabriya Dağları ve güneyde Sierra Nevada'dır. Ülkenin en yüksek noktası Kanarya Adalan'nda yer alan, doruğu 3.718 metreye ulaşan Teide Tepesi'dir.
Guadakjuivir dışında, ancak birkaç ırmakta gemiler çalışır. Ülkenin başlıca ırmakları Portekiz sınırında güneye yönelerek Câdiz Körfe-zi'ne dökülen Guadiana ile Portekiz'den Atlas Okyanusu'na dökülen Tajo ve Duero'dur. Bu ırmaklar iç yaylayı boydan boya kesen, derin kayalık vadiler oluşturur. Yazları sulan azaldığından hiçbiri sulamaya elverişli değildir. Doğuya doğru akarak Akdeniz'e dökülen Ebro Irmağı hem Kantabriya Dağlan'ndan, hem de Pireneler'den doğan ırmaklarla beslenir, bu bakımdan sulamaya elverişlidir.

İklim, Bitki Örtüsü ve Hayvan Varlığı
İspanya'nın kuzey ve kuzeybatı kıyılarında yağışlı ve ılıman bir iklim; iç bölgelerde yazları sıcak ve kurak, kışlan soğuk geçen kara iklimi egemendir. Güneyde ve güneydoğuda hemen hemen hiç kış olmaz, yazlar ise sıcak ve kurak geçer.
İspanya'da bitki örtüsü de iklim gibi çeşitlilik gösterir. Ülkenin kuzeyi, kuzeybatısı ve dağ yamaçları yaprakdöken ormanlarla ve geniş çayırlarla kaplıdır. İç yaylada iğneyapraklı ağaçlar, ırmak boylarında ardıç, dişbudak ve kavak yetişir. Daha yüksek ve kuru kesimlerde yer yer katırtırnağı, mersin ve adaçayına rastlanır. Ülkenin batısında ve kuzeydoğusunda, Barselona yakınlarında çok değerli bir ağaç olan mantar meşesi ve kestane ağaçları vardır. Güneyde ve güneydoğuda çorak ve geniş düzlükler, bodur çalılarla ve yabanıl otlarla kaplıdır.
İspanya hayvan varlığı bakımından da çok zengindir. Kuzeydeki dağlık bölgelerde, geyik, dağkeçisi, Pireneler'de kartal, akbaba ve ormantavuğu yaşar. İç yaylada kurt, vaşak ve tavşan, güneyde kuyruksüren, kartal, Guadakmivir vadisinde kertenkele ve bukalemun gibi sürüngenler, dağlık bölgelerde semenderler ve hemen hemen her yerde kaplumbağalar vardır. İspanya, ördek, kaz, flamingo, leylek, su çulluğu ve bıldırcın gibi göçmen kuşlar için Avrupa ile Afrika arasındaki başlıca konaklama yeridir (bak. Hayvan Göçü).

Halk ve Kentler
İspanya tarih boyunca Kuzey Afrika ve Avrupa'dan gelen akınlara sahne olmuştur. Bugünkü İspanyollar'ın ataları İberler, Keltler, Fenikeliler, Yunanlılar, Kartacalılar, Romalılar, Vizigotlar, Vandallar, Araplar ve Mag-ripliler'dir.
Ortaçağda İspanya, dilleri ve töreleri birbirinden farklı, bağımsız krallıklara bölünmüştü. Ülkenin kuzeybatı ve iç kesimlerinde Kastilya ve Leon, kuzeyinde Navarra, kuzeydoğusunda Aragon, batısında Portekiz krallıkları, güneyindeyse Endülüs egemenliğindeki topraklar bulunuyordu. Ülkenin bugünkü dil ve kültür yapısı üzerinde en derin iz bırakan Kastilyalılar olmuştur. Bununla birlikte bazı bölgelerde değişik lehçeler egemendir. Katalonya, Balear Adalan ve Valencia' da Katalan dili; batıda kırsal kesimde Portekizce'ye benzeyen Galicia lehçesi; kuzeydeki Bask bölgesinde öbür dillere benzemeyen eski ve özgün bir dil olan Euskara konuşulur (bak. Basklar ve Bask BÖLGESİ). Kuzeybatıda yaşayan Galicialılar da Basklar gibi bağımsızlığına düşkün bir halktır. Dilleri ve töreleri daha çok Portekizliler'e benzer. İspanya'da her bölgenin kendine özgü geleneksel giysileri, folkloru, şarkıları ve dansları vardır. Hepsinin ortak geleneği ise fiesta denen şenliklerdir.
Boğa güreşleri, futbol, basketbol ve pelot gibi oyunlar da İspanyol halkının yaşamında önemli bir yer tutar (bak. Pelot). Halkın büyük çoğunluğu Katolik, bir bölümü ise Protestan'dır. Museviler Hıristiyan olmayan en büyük topluluğu oluşturur.
İspanya'nın başkenti Madrid (bak. MADRİD) ülkenin neredeyse tam ortasına düşer. Başlıca limanı ve sanayi merkezi Akdeniz kıyısındaki Barselona'dır (bak. BARSELONA). Barselona tarihsel yapıların yanı sıra, Katalonyah mimar Antonio Gaudi'nin (1852-1926) tasarımı olan modern yapılarıyla ünlü, güzel bir kenttir. Ülkenin öteki önemli kenti Valencia, Akdeniz kıyısındadır. Portakal ve limon ağaçlarıyla çevrelenmiş olan bu kent, beyaz badanalı evleri, kubbe ve kuleleriyle, daha çok Arap kentlerinin özelliklerini taşır. Güneybatı İspanya'da Sevilla ve Granada kentleri tarihsel yapılarıyla ünlüdür (bak. Elhamra S ara Yi;
GRANADA; SEVİLLA).

Tarım ve Sanayi
İspanya, sanayisi gelişmekte olan bir tarım ülkesidir. Ne var ki, iklimin sert, toprağın verimsiz, uygulanan yöntemlerin eski oluşu tarımsal ürünü olumsuz yönde etkilemektedir. Başlıca ürünler buğday, arpa, patates, soğan, şekerpancarı; Valencia ve Murcia'nın kıyı düzlüklerinde pirinç ve ülkenin kuzeybatı bölgesi dışında tüm bölgelerde yetişen zeytindir. Güneyde ve doğudaki kıyı şeritlerinde yetiştirilen portakal ve domates büyük ölçüde dışarıya satılır. Hayvancılığın ülke ekonomisine katkısı önemlidir. En çok koyun ve keçi beslenir. İspanya özellikle postundan iyi cins yün elde edilen merinos koyunuyla ünlüdür. Kırsal kesimlerde ulaşımda eşek kullanılır.
İspanya şarap üretiminde Avrupa'nın üçüncü önemli ülkesidir. Ayrıca Endülüs, Katalonya ve batıda Estremadura'da yetişen mantar meşesinden mantar elde edilir.
İspanya, Avrupa'nın önde gelen kömür üretim merkezlerinden biridir. Kömür en çok Kantabriya Dağları'ndan çıkarılır. Yaygın olarak bulunan demir yataklarından başka, güneybatıda Huelva yöresinde pirit vardır. Ayrıca kurşun, bakır, çinko, tungsten ve cıva bulunur.
İspanya'da sanayileşme oldukça geç başladı. Bilbao, Valencia, Sevilla ve Câdiz'de gemi yapımcılığı, Barselona, Bilbao ve Madrid'de motor, makine ve elektrikli ev aletleri üretilir. Madrid'de bir de uçak fabrikası vardır. Öteki önemli sanayi dallan demir-çelik, otomobil, kimyasal maddelerdir. Dokuma sanayisinin merkezi Barselona'dır. İspanya ayrıca denizcilikte de çok ileridir. Bask yöresinde yapılan tabanca ve tüfekler çok ünlüdür.
Ülkede bulunan uranyum kaynaklarından yararlanacak bir nükleer enerji santralı tasarımı varsa da, İspanya'da elektrik üretimi büyük ölçüde petrole ve hidroelektrik enerji santrallarına dayalıdır.
İspanya'da oldukça gelişkin bir ulaşım sistemi vardır. Demiryolları ve karayollarının çıkış noktası Madrid'dir. Denizyolu ve deniz taşımacılığı dış ticarette önemli rol oynar. Başlıca limanlar kuzeyde Gijon, Aviles, El Ferrol, Vigo, La Çoruna, Santander ve Bilbao, güneybatıda Câdiz ve Sevilla, Akdeniz kıyısında Cartagena, Valencia ve Barselona'dır. İspanya'nın dünyanın birçok ülkesiyle havayolu bağlantısı vardır. Başlıca havalimanları Madrid, Barselona ve Sevilla'dadır.
Turizmin ülke ekonomisine katkısı büyüktür. İspanya'ya her yıl 30-40 milyon turist gelir. Kıyılarda çekici oteller ve dinlence yerleri vardır.

RESMİ ADI: İspanya Krallığı.
YÖNETİM BİÇİMİ: İki meclisli meşruti krallık.
YÜZÖLÇÜMÜ: 504.783 km?.
NÜFUS (1992): 39.085.000.
BAŞKENT: Madrid.
BAŞLICA KENTLER VE NÜFUSLARI (1991): Madrid (2.909.792), Barselona (1.623.542), Valencia (752.909), Sevilla (659.126), Zaragoza (586.219).

İspanya'da 1934'ten bu yana ilk kez 1989'da hükümet, İşçi Komisyonları ve Genel İşçi Sendikası'yla görüşme masasına oturdu. Hükümetin verdiği ödünlere karşın, anlaşmasağlanamadan görüşmeler kesildi. Daha sonra yeni fonlar yaratılarak, işçilerin istekleri kısmen karşılandı.
Haziran 1989'da Avrupa Parlamentosu seçimleri yapıldı. İktidardaki İspanyol Sosyalist İşçi Partisi (İSİP) oyların yüzde 39,5'ini aldı. Bu başarıdan cesaret alan Başbakan Felipe Gonzâlez eylülde Cortes'i (parlamento) dağıtarak erken genel seçim kararı aldı. Ama ekimde yapılan seçimlerde İSİP büyük oy kaybına uğradı. Buna karşın, Başbakan Gonzâlez Nisan 1990'da parlamentodan güvenoyu almayı başardı.
İspanya son yıllarda da ayrılıkçı Bask örgütünün sivil ve askeri hedeflere saldırılarıyla ve Katalan milliyetçiliğinin yarattığı sorunlarla uğraştı. Ocak 1989'da Bask bölgesinde ateşkes ilan edilmesinden sonra, Bask Yurdu ve Özgürlüğü (ETA) temsilcisiyle hükümet temsilcisinin Cezayir'deki görüşmelerinden bir sonuç alınamadı. ETA'nın bombalı mektup eylemleri sürdü.
Barselona'da yapılan Olimpiyat Oyunları, Sevilla'daki Dünya Fuarı ve Kristof Ko-lomb'un Amerika'yı keşfinin 500. yılı etkinlikleriyle, 1992 İspanya için yoğun ve olağanüstü bir yıl oldu. Hükümet bu etkinliklerin altyapı projeleri için önemli yatırımlar yaptı.
Önceki yıllarda olduğu gibi 1992'de de yolsuzluk ve rüşvet iddiaları hükümeti sarstı. Yerel Katalan partisi parlamentoda İSİP'ten desteğini çekince, iktidar milliyetçi Bask partisinin desteğine muhtaç hale geldi.
Avrupa'daki genel para bunalımı İspanya' yi da etkiledi ve İspanyol Pesetası 1992'de iki kez devalüe edildi. İşsizlik yüzde 17,5 ile Avrupa Topluluğu ülkeleri arasındaki en yüksek düzeye çıktı. Hükümet Aralık 1988'deki genel grevden bu yana ilk kez 1992'de sendikalarla anlaşmaya varabildi. Sendikalar grev sırasında 17 kritik sektörde hizmeti durdurmama sözü verdi. Hükümet de grevci işçilere karşı hazırladığı yasayı geri çekti. Başbakan Gonzâlez Ekim 1992'de, 1993'te yapılacak seçimlerde yeniden aday olacağını açıkladı.

ilgili Konular

İspanya-Amerika Savaşı, ABD tarihinin en kısa savaşı
İspanyol edebiyatı,ilk İspanyol edebiyatı metinleri, İspanyol edebiyatının altın çağı


Kaynak:1
9.cilt / s.101-107

Tarih
İber Yarımadası'nda, İÖ yaklaşık 25-10 bin yıl öncesinden kalan Altamira Mağarası gibi mağaralarda, duvarlara çizilmiş bizon ve at resimlerine rastlanmıştır (bak. Mağara SANATI). İÖ 1100'lerde Fenikeliler İspanya kıyılarında balıkçılığa ve ticarete dayalı koloniler kurdular. İÖ 9. yüzyıldan sonra Yunanlılar'ın kurduğu koloniler ise Doğu Akdeniz'le ticaretin gelişmesini sağladı. Daha sonra bu kolonileri Kartacalılar ele geçirdi. İspanya, İÖ 8. yüzyılda, Pireneler üzerinden gelen Keltler'in istilasına uğradı. İÖ yaklaşık 6.-5. yüzyıllarda İberler adı verilen halk İspanya' nın güney ve doğu kesimlerine yerleşti. Yunanlılar'ın etkisiyle özgün bir uygarlık geliştiren İberler'in bir yazı sistemleri vardı. Tarım ve hayvancılıkla uğraşıyorlardı. El sanatlarında çok ileri gitmişlerdi. Keltler'in İberler'le karışarak kaynaşmasından Kelti-berler olarak bilinen halk ortaya çıktı (bak. Keltler).
I. Kartaca Savaşı'ndan sonra (bak. KARTA-CA Savaşlari) Kartacahlar'ın İber Yarımadası üzerindeki egemenliği sona erdi. İÖ 19'da tüm yarımada Roma İmparatorluğu'nun denetimine girdi. Yaklaşık 400 yıl süren Roma egemenliği sırasında İber Yanmadası, Roma uygarlığının etkisiyle gelişti. İber ve Kelt dilleri yerini Latince'ye bıraktı.
Roma İmparatorluğu'nun yıkılmasından sonra İspanya, Germen halklarının istilasına uğradı. Vizigotlar yarımadanın büyük bir bölümünü kapsayan güçlü bir krallık kurdular. İS 711'de, Kuzey Afrika'daki Emevi valisinin komutanlarından Tarık bin Ziyad, Cebelitarık Boğazı'nı geçerek, İspanya'nın nerdeyse tamamını ele geçirdi {bak. ENDÜLÜS Emevîlerİ). Müslümanlar'ın kendi aralarındaki çatışmalardan yararlanan Vizigotlar 8. yüzyılda kuzeyde Asturias Krallığı'nı, ardından güneye doğru yayılarak Leön, Kastilya, Navarra ve Aragon krallıklarını kurdular.
13. yüzyıl başlarında kentlerin önem kazanmasıyla Cortes adı verilen meclisler ortaya çıktı. Bu meclisler soylulardan, din adamlarından ve kent temsilcilerinden oluşuyordu. Kral canı istediği zaman bu meclisleri toplantıya çağırırdı.
Hıristiyan krallıkların Müslümanlar'la savaşı yaklaşık 700 yıl sürdü. Müslümanlar yarımadadan çıkarıldıktan sonra Aragon ve Kastilya'nın Katolik kralları dinsel ve siyasal birliği güçlendirmek gerekçesiyle Yahudi-ler'e, Müslümanlar'a ve başka dinsel gruplara baskı uygulamak için 1478'de papanın izniyle İspanyol Engizisyonu'nu kurdular. Böylece on binlerce insana işkence edildi. Binlercesi yakılarak öldürüldü.
1479'da Aragon Kralı Fernando'nun Kastilya Kraliçesi Isabella ile evlenmesiyle, İspanya'nın en güçlü iki krallığı birleşti. 1492'de Kastilya ve Aragon orduları Gırnata'yı ele geçirerek Magripliler'i denetim altına aldı. Aynı yıl Kraliçe Isabella'nın desteğiyle denize açılan Kristof Kolomb'un Amerika'yı keşfiyle İspanyol sömürgeciliği başlamış oldu.
İspanya, Fernando ve Isabella'dan sonraki dönemlerde de Avrupa'daki güçlü konumunu korudu. Daha sonraki yıllarda Felemenk topraklarını, İtalya'yı ve Portekiz'i egemenliği altına aldı. Aynı zamanda denizaşırı yayılmacılığını da sürdürerek Meksika'yı, Orta ve Güney Amerika'nın büyük bir bölümünü ve Filipinler'i imparatorluk topraklarına kattı.
Bundan sonra İspanya'nın gücü giderek azalmaya başladı. Bunun nedenlerinden biri imparatorluğun değerli kaynaklannm büyük ölçüde denizaşırı topraklarda siyasal üstünlük kurmak amacıyla kullanılmış olmasıydı. 1588'de İspanyol Armadası, İngilizler karşısında ağır bir yenilgiye uğradı {bak. Armada). Hollandalılar İspanyol egemenliğine başkaldırdı. Çok geçmeden Portekiz'i de yitiren İspanya, Osmanlılar'la ve Fransızlar'la yaptığı savaşlarda gücünü iyice yitirdi.
İspanya Kralı II. Carlos ölüm döşeğinde tahtı Fransa Kralı XIV. Louis'nin torununa bıraktı. Yeni kral 1701'de V. Felipe adıyla tahta geçti. Böylece İspanya'da Bourbon kralları dönemi başlamış oldu. V. Felipe etkili bir yönetim kurdu ve birtakım reformlara girişti. Bask ve Navarra dışında bütün topraklar doğrudan krallık yönetimine bağlandı. Ne var ki, Hollanda ve İtalya toprakları yitirildikten başka Cebelitarık da İngiltere'ye bağlandı.
Fransız Devrimi'nden sonra Fransız orduları İspanya'ya girdi. 1805'teki Trafalgar Sava-şı'nda İspanyol donanması yok edildi. Bunu fırsat bilen Fransa İmparatoru Napolyon, kardeşi Joseph Bonapart'ı İspanya tahtına oturttu. 1808'de İspanyollar Fransa'ya karşı ayaklandılar. Yanmada Savaşı (1808-14) olarak da bilinen İspanya Bağımsızlık Savaşı'nda Fran-sızlar'ı ülkelerinden sürdüler. Bu gelişmelerin ardından İspanyol Amerika'sında ayaklanmalar başladı. 1824'te İspanyol birliklerinin Peru'da yenilgiye uğramasıyla, sömürgelerin çoğu bağımsızlığını ilan etti.
Bourbon kralları döneminde belirli bir ekonomik canlanma olduysa da bu uzun sürmedi. 1812'de Câdiz'de toplanan Cortes ilk liberal anayasayı kabul etti. Bu sırada alınan önemli kararlardan biri de engizisyonun kaldırılması oldu.
İspanya 19. yüzyıl boyunca yeteneksiz yöneticilerden ve iç savaşlardan çok zarar gördü. 1898'de İspanya-Amerika Savaşı büyük bir yenilgiyle sona erdi. İspanya, Küba, Porto Riko ve Filipinler'i yitirdi {bak. İSPANYA-Ame-RİKA Savaşi) . Bu olay İspanya tarihinde önemli bir dönüm noktası oldu.
İspanya, I. Dünya Savaşı'nda (1914-18) tarafsız kaldı. 1923'te General Primo de Rivera bir darbeyle yönetime el koydu. İspanya'nın çeşitli halklardan oluşan yapısına duyarlı olmayan Rivera, baskıcı bir yönetim kurdu. Buna karşı gerek halktan, gerek ordudan gelen tepkiler üzerine 1930'da istifa etti. Yapılan seçimlerde cumhuriyet yanlıları büyük bir çoğunluk sağladı. Yeni cumhuriyetçi hükümet ilerici bir anayasa çıkarttı. İşçi hakları başta olmak üzere bir dizi reform yürürlüğe kondu. Ne var ki, Cumhuriyetçiler'in Katolik kurumlan karşılarına almaları ve çıkarcı çevrelerin öngörülen toplumsal değişmelerden tedirginlik duyması, gerici çevreleri harekete geçirdi. Silahlı faşist bir örgüt olan Falanj, Francisco Franco önderliğinde Cumhuriyetçiler'e karşı çıktı. Yaklaşık 1 milyon kişinin öldüğü İspanya İç Savaşı'nın (1936-39) ardından Franco devlet başkanı oldu (bak. Franco, Francisco).
II. Dünya Savaşı'nda (1939-45) Franco, tarafsızlık siyaseti izlediğini söylemekle birlikte, iç savaş sırasında Franco'ya yardım etmiş olan Hitler ve Mussolini'yi destekledi. Bu yüzden batılı ülkelerce dışlanarak 1955'e kadar Birleşmiş Milletler'e alınmadı. Franco 1975'te öldü. Juan Carlos kral oldu. 1976'da başbakanlığa getirilen Adolfo Suarez Gonzales'in kurduğu hükümet yeni yasal düzenlemeler yaptı. Falanj'in kapatılmasından ve İspanya Komünist Partisi'nin yasallaşmasından sonra 1979'da yapılan serbest seçimlerle demokrasiye geçildi.
İspanya'nın demokratik yönetime dönüşü 1986'da Avrupa Ekonomik Topluluğu'na kabul edilmesini sağladı. Bugün İber Yarımada
sı dışında İspanya'ya ait olan topraklar yalnızca Kanarya ve Balear adalarıdır.

İspanyol Sanatı
Ortaçağda doğu ve batı kültürlerinin buluştuğu bir kavşak olan İspanya, yüzyıllardan beri sanata beşiklik etmiş bir ülkedir. Roma egemenliğinden kalma çok sayıda heykelin yanı sıra 8. yüzyılda başlayan İslam istilası, İspan-yol-Magrip sanatının doğmasına yol açmıştır. Bu sanattan günümüze Kurtuba Camisi ve El-hamra Sarayı gibi eşsiz yapılar ile ustalıkla işlenmiş fildişi eşya, ahşap oyma panolar, kabzaları işlemeli silahlar ve seramikler kalmıştır. Tuğla duvar örmekte, oymalı alçıdan ve sırlı topraktan mozaik duvar süslemeleri yapmakta usta olan Müslüman işçiler yapı işlerinde çalışarak, yeni yapılara damgalarını vurdular. Bunlardan başka yontma taştan yapılma ve anıtsal heykellerle bezeli yapılar da ortaya çıktı. İspanyol sanatçılar ahşap oymacılıkta ve kuyumculukta da çok zarif ürünler verdiler. 12. yüzyılın ikinci yansından sonra İspanya'ya yerleşen gotik üslup Hıristiyanlık'la bütünleşerek katedral ve kilise yapımında uzun süre etkisini gösterdi. İtalyan Rönesans'ının etkisiyle İspanya'da resim, heykel ve mimarlıkta önemli gelişmeler oldu.
İspanya yetiştirdiği büyük ressamlarla, dünya resim sanatının zenginleşmesine katkıda bulundu. Çarpıcı üslupları ve yetkin teknikleriyle önde gelen İspanyol sanatçıları arasında El Greco, Jose de Ribera, Francisco de Zurbaran, Diego Velazquez ve Goya sayılabilir. 16. ve 17. yüzyıllarda İspanya sanat, edebiyat, bilim ve felsefede çok ileri gitmişti. "Altın Çağ" olarak nitelenen bu dönemden sonra ülke dinsel bağnazlığın ve hoşgörüsüzlüğün egemen olduğu engizisyonun pençesine düştü (bak. Engizisyon). Büyük acıların yaşandığı 18. ve 19. yüzyıllarda İspanya, Avrupa kültüründen uzaklaşarak kendi içine kapandı. 20. yüzyılın ilk yarısında ise faşizmin sanat ve kültür üzerindeki baskıları gelişmeyi yavaşlatmakla birlikte yeni akımların ortaya çıkmasını ve dünya çapında ünlü sanatçıların yetişmesini önleyemedi.
Resimde Joan Miro, Pablo Picasso ve Salvador Dali; müzikte Antonio de Cabezön, Domenico Scarlatti ve Manuel de Falla bunlar arasındadır. Usta piyanist Jose Iturbi, gitarcı Andres Segovia ve soprano Victoria de los Angeles de İspanya'nın yetiştirdiği değerli sanatçılardır. (Ayrıca bak. MİMARLIK; RESİM SANATI.)

Kaynak:1
9.cilt / s.101-107