KAHİRE, Mısır'ın başkentidir. Nil Irmağı'nın doğu kıyısında, ırmağın iki kola ayrıldığı noktanın 19 km güneyinde yer alır. Aynı zamanda Mısır'ın ve Afrika'nın en büyük yerleşim merkezidir. Kentin doğusunda Cebel el-Mukattam tepeleri, batısında, Nil kıyısının ötesinde dev piramitlerin ve sfenkslerin yükseldiği, Libya Çölü uzanır (bak. ESKİ MISIR; NİL IRMAĞi).
Yaz günleri çölden gelen kuru ve sıcak havanın etkisinde kalan kent, geceleri Nil'den gelen esintilerle serinler. Kısa süren kış aylarında gündüzler ılık, geceler serin ve nemlidir.
Kahire batı ile doğu kültürlerinin, zengin ve yoksul mahallelerin iç içe bulunduğu son derece canlı ve ilginç bir kenttir. Tarihi kentlerde genel olarak eski kent merkezde yer alırken, Kahire'de bunun tam tersine rastlanır. Modern Kahire geniş caddeleri, lüks otelleri, lokantaları, eğlence yerleri, alışveriş merkezleri, çok katlı yapılarıyla merkezde, yüzyıllar boyunca süren çabalarla denetim altına alınan Nil Irmağı kıyılarında yer alır. Kral Tutanhamon'un hazinelerinin sergilendiği görkemli Mısır Müzesi de Nil kıyısındadır (bak. Tutanhamon).
İstasyon binasının önünde Kral II. Ramses'in Eski Mısır uygarlığının başkenti Menfis'ten getirilen, dev boyutlu heykeli yükselir.
Halkın bir bölümü Nil Irmağı'nın üzerinde bulunan adalarda yaşar. Bu adalardan birinde Nil'in yükselişini ve alçalışını ölçmek ve ürün miktarını önceden kestirmek amacıyla İS 716'da yapılmış, Nilölçer denen bir kuyu vardır. Kahire'nin yanı sıra tüm Mısır'ın yıllık ürünü Nil'e bağlı olduğundan ve vergiler de ürüne göre belirlendiğinden böyle bir ölçüm aracının yaşamsal önemi vardı. Kent merkezinin doğusunda Memlûk sultanlarına ait mezarların bulunduğu "Ölüler Kenti" adı verilen yörede halkın en yoksul kesimi yaşar (bak. Memlûklar). Kenti çevreleyen eski mahallelerde 1.000 yıllık bir geçmişi olan birçok tarihsel yapı göze çarpar. 1250'den 1517'ye kadar Kahire'den yönetilen Memlûk Devleti zamanında kentte görkemli anıtsal binalar yapılmıştır. 1517'de Osmanlı egemenliğine giren kentte özellikle 19.yüzyılda batı tarzı mimari yapılar yapılmıştır.
Kahire'nin labirenti andıran dar ve karmaşık sokaklarında altın ve bakır eşya, halı, deri ve baharat satılan küçük dükkânlar sıralanır. İS 970'te kurulmuş olan dünyanın en eski üniversitelerinden El-Azher Üniversitesi ile Eyyubi hanedanının kurucusu Selahaddin Ey-yubi'nin 12. yüzyılda yaptırdığı kale, yörenin en eski yapılarındandır (bak. Selahaddin EyYUBİ).
II. Dünya Savaşı'ndan sonra hızla artan kent nüfusunun yüzde 90'ını Müslümanlar, geri kalanının çoğunu Kıpti denen Kopt Kilisesi'ne bağlı Mısırlı Hıristiyanlar, Katolikler, Protestanlar ve Yahudiler oluşturur.
Başlıca sanayi kolları dokumacılık, besin, tütün, demir-çelik, otomobil ve soğutma makineleridir. El emeğine dayanan geleneksel sanayi kolları da önemini korumaktadır. Kent aynı zamanda Avrupa, Ortadoğu ve Kuzey Afrika arasındaki ticaret yollarının merkezindedir. Ülkenin öteki kentlerine demiryolları ve havayollarıyla bağlanır. Heliopolis yakınlarında uluslararası bir havalimanı vardır.
Nüfusu 6.325.000'dir (1986), 6,758,581 (2006).

Kaynak:1
9.cilt / s.259-260

» Nüve Forum » kütüphane » Coğrafya ve Tarih » Şehirler » Afrika » Afrika Başkentleri