Bakteri sözcüğünün hastalık mikroplarıyla ilintili olması, itici bir etki yapar. Gerçekten de, hastalık mikroplarının çoğu bitkilerin en alt katında yer alan bu yalın, tek hücreli bitki sınıfındandır. Ama bakteriler olmaksızın da, tüm canlıların gereksinimini karşılayan doğa zenginlikleri varlıklarını sürdüremezdi. Mikroskobik boyutlardaki bu bitkiler inanılmaz bir hızla ürer. Öyle ki, bir günde bir tek bakterinin 16 milyon üre-diği saptanmıştır.
Mikroskop altında incelendiğinde bakteriler renksiz ve saydam hücreler olarak görünür. Daha gelişmiş bitkilere kıyasla değişik bir hücre duvarıyla çevrili protoplazma içinde belli bir çekirdek gelişimi göstermez. Hücreler yiyecek depolar, hızla büyür ve büyüyebilecekleri kadar büyüdükleri anda bölünür. Bölünmeden sonra ayrılabilirler ve zincir biçiminde ya da sıralar oluşturarak veya düzensiz biçimde birbirlerine yapışırlar. Aşırı ısı karşısında endospor denilen kalın duvarlı sporlar oluştururlar. Yeniden büyüme koşullarına uygun bir ortam bulana dek öylece kalırlar. Bu bekleme devresinde en-dayanıklı organizmalar halinde varlıklarını sürdürürler.
Bakteriler bitki ya da hayvanlar üzerinde yaşar. Canlı organizmalarda oluşan cansız ve organize edilmemiş bir madde olan enzin salgılarlar. Kendi büyümelerini sağlamak üzere yaşadıkları bitki ya da hayvan dokularını bu salgıyla yok ederler. Bakterilerin parazit yaşamı sürecinde sömürdüğü hayvan ya da bitkiler, onlardan büyük zarar görür, çoğu da ölür. Toprağın içindeki bakterilerden bir kısmının, parazit olarak yaşadığı bitkiyi havadan nitrojen alarak aynı zamanda beslediği ve böylelikle bir bakıma yararlı olduğu da gerçektir. Beslendiği bitki ya da hayvanla ortak bir yaşam sürdüren bakteriler, simbiyotik adıyla bilinir. Çürümüş organik maddeleri ayrıştırarak bunlarla beslenenler ise, saprofit adıyla tanımlanır.
Bakterilerin insanoğluna yararları arasında keten, kenevir gibi bitkilerin liflerini ayırarak bunları kumaş ve ip yapımına elverişli duruma getirmeleri de sayılabilir. Ayrıca hayvan gübrelerine zengin nitrat maddesi sağlar. Şarabı sirkeye, sütü yağ elde edilmek üzere yoğurt haline dönüştüren de bakterilerdir. Deri tabaklama işleminde başlıca etken yine bu parazit bitkilerdir.

» Nüve Forum » kütüphane » Bilim ve Teknoloji » Biyoloji » Anatomi » Bitki Anatomisi - Phytonomy »

kaynak 11