Elektronik (aslında elektrikli) haber panosu, aydınlatılmış uzun bir ekran üstünde haberleri, hava raporlarını ve reklamları gösteren bir aygıttır. Ekran, yazıların sağdan sola hareket etmesini sağlayacak biçimde, sırayla aydınlatılan bir ampul sisteminden oluşur.
Gösterilmek istenen haber, önce uzun bir karton şeride delinir ve şeridin iki ucu birleştirilerek halka haline getirilir. Sonra bu halka, üstündeki bilgiyi okuyan ve ekrandaki ışıklara kumanda eden bir makinaya takılır. Her sistemde, genellikle, iki kumanda makinası bulunur: Birine haber şeritleri, ötekine de reklam şeritleri takılır. Böylece, haberler ye reklamlar, panoya sırayla verilebilir.

Şeridin hazırlanması:
Şerit üstündeki delik düzeni, tiranda gösterilecek ışık düzeninin aynıdır. Ekranda gösterilebilecek her renk (genellikle kırmızı, mavi, yeşil ve beyaz) için, şeritte ayrı bir dizi bulunur. Bir harf, tek renkte gösterilmek istenirse, yalnızca o renk dizisinde delinir. Ama, bir harfin birkaç dizide birden tielinmesiyle,, çeşitli renk oyunları yaratılabilir. Delgi zımbaları, delikli metal plakalarla denetlenir. Delikler, delinmeyen kesimin harfi oluşturacağı biçimde açılır. Zımbalar bir matris halinde düzenlenir, üstlerine bir plaka bastırılır ve bu plakanın delinmemiş bölümlerinin altında kalan zımbalar, kartonu deler. Öteki zımbalar, deliklerden geçtiklerinden, alttaki kartonu delmezler.
Reklamlar için kullanılan şeritlerin genişliği 35 cm kadardır ve dört renk dizisi taşır. Haberler tek renkte (beyaz) verildiğinden, haber şeridinin genişliği yalnızca 9 cm'dir.
Her şeridin kenarına, haberin ya da reklamın sonundan 56 cm önce, tek bir delik delinir. «İşaret deliği» denen bu delikle aygıt, bir şeritten ötekine geçmesi için uyarılır. Haberin bittiği ve başladığı noktalar arasında, şeridin 91 cm'lik bölümü delinmez. Böylece, geçiş sırasında iki şerit üstündeki yazının üst üste gelmesi önlenir. Şeritlere, normal harflerin ve sayıların yanı sıra, amblemler ve başka şekiller de delinebilir.
Okuyucular ve ekran: Şerit, bir cıva banyosu ile bir başlık düzeni arasından geçirilerek okunur. Başlık düzeninde, bir dizi bağlantı vardır. Her bağlantı, ekrandaki bir ışıkla, şeritteki deliklerden geçerek devreyi tamamlayan cıvayı birbirine bağlar. Şerit, başlık içinde sağdan sola doğru hareket eder. İlk bağlantı takımı, ekrandaki ilk lamba sırasına, ikincisi de ikinci sıraya bağlanır. Aşağı yukarı 58 cm uzunluğundaki başlık boyunca, bu, böyle gider. Reklam şeridinin başlığında, her renk dizisi için bir sıra bağlantı bulunur; ama haber şeridi başlığının, yalnızca bir sıra (ekrandaki beyaz lambalara bağlanan) bağlantısı vardır. Bazı haber panolarında, şeridin okunması için cıva banyosu yerine fotoseller, ekranda da renkli plastik kapaklar altına yerleştirilmiş küçük elektrik ampulleri (40VAC, 2,5 W) kullanılır. Dört ana renkteki lambadan, karıştırma yoluyla, toplam 15 değişik renk elde edilebilir. Avrupa'nın en büyük haber panosu olan Londra'daki panonun 23 x 1,5 rn'lik iki ekranında toplam 30 0Q0 lamba vardır. Bu lambalar yangından, tepelerine yerleştirilen bir su püskürtme sistemiyle korunur. Her gün bakımdan geçirilen söz konusu panoda, günde yaklaşık 15 lambanın değiştirilmesi gerekir. Sistemin toplam güç tüketimi ise, aşağı yukarı 9 kW'tır.

Nüve Forum » kütüphane » Bilim ve Teknoloji » Araçlar ve Gereçler » Elektrik / Elektronik Araçlar

Kaynak:4
3.cilt / s.717-718