İkinci Dünya Savaşı sırasında, hem bir asker tarafından taşınabilecek hafiflikte, hem de savaş alanındaki herhangi bir tankı tahrip edebilecek güçte, etkili bir tanksavar silahının bulunması için, oldukça büyük çalışmalar yapıldı. Bu arada, yapılan en ünlü silah, hiç kuşkusuz bazukadır. A.B.D.'li ünlü komedyen Bob Burns'un tasarladığı bir müzik aletinden alınan bu adı, A.B.D. ordusu 2,36 inçlik tanksavar roket atıcıları için kullandı. Bazuka, 1941 yılının sonlannda hizmete girmiş ve ilk kez, 1942 kasımında Kuzey Afrika çıkartmasında A.B.D. 1. Ordu birlikleri tarafından kullanılmıştır. Bu roketatarın başarısı, sonradan, daha güçlü roket silahlarının geliştirilmesine Öncülük etmiştir.
Roket, (a) dokunduğu an zırhı tahrip eden baştaki bir harp başlığı, (b) içinde katı yakıt bulunan sağlam bir tüp, (c) gazın çıkmasını sağlayan bir egzos borusu, ve (d) yönlendirmeyi sağlayan kanatçıklardan oluşmaktadır.
Roket hareketinin kuramı, temelde, Newton'un Üçüncü Hareket Yasası'na dayanmaktadır. Bu yasa, her hareketin ters yönde ve eşit güçte başka bir hareket yarattığını belirtir. Kapalı bir kapta basınç oluşturulduğunda, hiç bir hareket ortaya çıkmaz; çünkü, herhangi bir yönde oluşan bir güç, ters yönde oluşan eşit bir güç tarafından yokedilmektedir. İçinde basınç olan bu kapta bir delik açıp, sıkışan gazın bir yandan çıkmasına izin verirsek; Newton yasasına göre, çıkan gazın ters yönünde hareket eden güç, kabı o yöne doğru itecektir.
Bir roket ateşlendiğinde, roket motoru, basınçlı gaz oluşturmakta ve bu gaz, egzostan dışarı çıkmaktadır. Egzos borusunun ağzı, gaz hızını artıracak biçimde yapılmıştır. Roket, kendi gücünü sağladığından, her iki ucu da açık olan ve hareketsiz duran roketatara hiç bir güç uygulanmaz. Bu silahın kullanımında, öteki silahlarda olduğu gibi bir geri tepme yoktur. Roket kuyruğu tüpten çıkmadan önce, roket motorundaki tüm yakıtın yanmış olması gerekir. Yoksa sıcak gaz, nişancının yüzünü yakabilir.

İlk bazuka M1A1 diye tanımlanan 2,36 inç'lik İlk tanksavar roketatar, açık tüplü ve elektrikle ateşlenen bir silahtı. Bu silah, zırhlı araçlara, koruganla-ra, beton yapılara ve kum torbalı siperlere karşı, ayakta, oturarak, diz çökerek ya da yüzüstü yatarak.omuz-dan ateşlenebiliyordu. Roketatarın ağırlığı 6 kg, uzunluğu 138 cm idi. Roket ise, 55 cm uzunluğunda ve 1,6 kg ağırlığındaydi. Roketin ilk hızı (namlu ağzından çıkış hızı) saniyede 80 m idi ve harp başlığı, yaklaşık 13 cm İlk zırhları deleblliyordu. Roketin en büyük
menzili ise 640 m idi. Bu silahın sis ve yangın roketi atan türleri de yapılmıştır.
Roketi atıcıya yerleştirmeden önce, tetiğin sıkılmasıyla devrenin tamam olduğunu gösteren bir uyarı lambası yanardı. Bundan sonra, roketin emniyet pimi çıkarılırdı. Pimin çıkarılması harp başlığını duyarlı hale getirdiğinden, burun üzerine düşer, düşmez patlardı. Nişancı tüpü tutar, doldurucu da roketi tüpe yerleştirip elektrik bağlantıları yapardı. Yakıtın yanış süresi 0,20 saniyeydi ve yanma, roketin kuyruğu tüpten çıkmadan önce bitmekteydi. Ancak, soğuk havalarda yanma daha yavaş olduğundan, roket fırlarken nişancının yüzüne alev püskürebilirdi. Askerlerin bu tür alevlerden korunmaları için tüpün üzerine bir alev saptırıcı konmasına karşın, atıcıların maske takmaları, gene de zorunlu oluyordu.
Bütün 'roketlerde olduğu gibi, silahın arkasında bir şok ve alev bölgesi oluşmaktaydı ve bazukada bu bölge, tüpün açık arka ucundan yaklaşık 6 m geriye kadar uzanabiliyordu. Roketlerin ilk tipleri, bataryalardan ateşlenmekteydi. Ancak, soğuk havalarda yapılan ateşlemelerde, bazı sorunlar ortaya çıkıyor ve özellikle 4°C'ın altındaki sıcaklıklarda kuru piller, ateşleme için gerekli gücü veremiyordu. Bu yüzden, atış yapılmadığı zaman piller çıkarılıp atıcının cebinde (sıcak bir ortamda) korunmaktaydı. Ama bu, taktik açısından lumsuz bir uygulama olduğundan daha sonraki modellerde, silaha tetiğin çekilmesiyle çalışan bir uyarım jeneratörü takılmıştı. Silahın ateşlenmesinde en yüksek güvenli sıcaklık 49 C idi. Daha sonraki modellerde, roket tüpleri de, taşımada kolaylık sağlama amacıyla iki parçalı yapıldı.

Başka roket silahları:
A.B.D. ikinci Dünya Savaşı' nın sonlarına doğru, 3,5 inçlik bir tanksavar roketatar geliştirdi. Bu silahtan, geç geliştirildiği için. Dünya Savaşı'nda pek yararlanılmadı; ama 1950-1953 yıllarında Kore'de yaygın biçimde kullanıldı. Roketatarın boyu, kullanma sırasında 156 cm 'ydi ve taşınma anında İkiye bölünerek 78 cm'ye indirilebili-yordu. Ağırlığı da 5,4 kg'dı. Ağırlığı 3,3 kg olan rokette bir HEAT (yüksek patlayıcın tanksavar) harp başlığı vardı ve roket, 30 cm., kalınlığında bir zırhı de-lebiliyordu. Elektrikle ateşlenen bu silah, roketin atılışından sonra, yüksek bir arka şok oluşturmaktaydı ve bu nedenle çok İyi yerleştirilmesi gerekmekteydi. Roket, 120 m uzaklıktaki, hareket halinde bir hedefi vurabiliyordu ve iyi eğitilmiş iki kullanıcı bir dakika içinde iki ya da üç atış yapabilmekteydi.
3,5 inçlik roket, uzun yıllar hizmette kaldı ve daha, sonra, A.B.D. Ordusunda, M72 tanksavar roketi ile değiştirildi. M72 hafif, tek kişi tarafından kullanılan ve bir atıştan sonra bırakılan bir tanksavar silahıdır ve 28 cm kalınlığındaki zırhları delebilir.
3u silahtaki roketatar, birbirine geçmeli iki parçadan oluşur. Dıştaki boru güçlendirilmiş plastikten, içteki ise alüminyumdandır. İki boru başlangıçta kapalıdır. Ateşe hazırlamak için emniyet pimi, arka kapaktan alınır. Böylece arka kapak açılır, Ön kapak taşıyıcı askı ile birlikte çıkar. Daha sonra borular açılıp bağlanır. İçteki boru çekildiğinde, yaylı ön ve arka nişangahlar kendiliğinden çıkar. Emniyet kilidi ve tetik, borunun üstündedir. Bu silah, daha önceki roketlerin tersine, bir DETONATÖRle ateşlenir. Atıcının uzunluğu, kapalıyken 65 cm açıldığında ise 88 cm 'dir. Tüm sistemin ağırlığı 2,2 kg, atıcının ağırlığı ise yalnızca 1,1 kg'dır. Roketin namlu hızı, saniyede 146 m'dir. Silahın, hareketli hedeflere etkili en büyük menzili 200 m'dir. Ancak nişangah 350 m'ye kadar ayarlanabilmekte ve roket, bu menzil içindeki duran araçlara, siperlere ve koruganlara karşı kullanılabilmektedir. Ateşlemede, geriye doğru 40 m, yana doğru da 25 m'lik bir şok alanı oluşur. Atıştan sonra roket atıcı borular değiştirilir.
Eski roket atıcı borular, eğitimde kullanılabilmektedir. Eğitimde, 2"1 mm'lik bir roket daha dar bir tüpe yerleştirilmekte ve bu da atıcının içine sokulmaktadır. Bu küçük eğitim roketleri de 150'm'lik bir menzil içinde yaklaşık aynı etkiyi gösterir. 66 mm tanksavar roketi A.B.D. Kanada, Belçika, Avustralya ve İngiliz ordularında kullanılmaktadır.
A.B.Dı ordusu, İkinci Dünya Savaşı'nda ve daha sonra, çok sayıda roket kullanmıştır. Bunlara takılan çeşitli harp başlıkları arasında yüksek patlayıcı, kimyasal gaz, sis, yangın, eğitim başlıkları vardır.
Öteki küçük roket aygıtların biri de 8,25 inç lik hedef roketidir. Bu roket, tekerlekli bir araç üzerinde bulunan iki raylı bir rampadan atılır. Elektriksel yolla ateşlenen roket, uçaksavar topçuları için hızlıl bir hedef oluyordu. İçinde 1,45 kg yakıt bulunan uzun bir gövdeden oluşur. Kuyrukta üç tane geniş kontrplak kanatçık vardır. Daha sonra yapılan modellerin burnuna ise, görüşü artırma amacıyla bir işaret fişeği takılmıştır. Roketin en büyük menzili 1 540 m, en yüksek hızı ise saniyede 160 m'dir.
4,5 inç'lik roketin uçaklarda, savaş gemilerinde. ve yer. araçlarında kullanılan değişik kanatçıklı üç ayrı tipi vardır. Bu roketler, 1,6 kg yüksek patlayıcı taşıyan güçlü silahlardır.
5 inç'lik uçak roketinin harp başlığı, bir uçaksavar mermi kovanının uyarlamasıdır. Bu roketin uzunluğu 176 cm, ağırlığı 60 kg ve etkili en yüksek menzili 3 550 m'dir. Ayrıca 7,2 inç'lik yerden atılan roketlerle, 8 inç'lik uçak roketleri de kullanılmaktadır.
En çok roket kullanan silahlı kuvvetler, A.B.D. ve S.S.C.E ordularıdır. Almanlar da, hafif silahlar gerektiğinde, kinetik enerji mermileri ve GERİ TEPMESİZ SİLAHLAR kullanmışlardır. Ancak bunların hepsi, günümüzde, yerlerini genellikle yerden atılan FÜZE'lere bırakmışlardır.

Nüve Forum » kütüphane » Bilim ve Teknoloji » Araçlar ve Gereçler » Silahlar

Kaynak:4
1.cilt / s.214-216