Makinalı tabancanın tarihi pek eski değildir. Savaş alanında kullanılmış ilk makinalı tabanca,
Birinci Dünya savaşında geliştirilmiş olan, İtalyan yapısı Villar Perosa'dır. Bu silah, çok hafif bir sahra malkinalısı ya da uçaklara takılabilecek bir makinalı tüfek olara'k yapılmıştı ve amaç, yüksek bir. atış hızı sağlamaktı. Ne var ki, bu görevlerde pek kullanılmadı. Kısa bir süre sonra, tek kişi tarafından kullanılan ve yakın ateş desteği sağlayan bir silah oldu. Villar Perosa'yla ortaya çı'karılan düşünce, Almanlar tarafından geliştirildi ve 1918 yılında Bergmann yapıldı. Daha sonraki gelişme Thompson oldu. Bu silah 1920 1930 yıllarında gangster silahı olarak ün yaptı.
İkinci Dünya savaşının patlak vermesiyle, makinalı tabancaların yapımı hızlandı. Hem savaş sırasında, hem de savaştan sonra milyonlarca makinalı tabanca üretildi. Bütün ülkelerin ordularında kullanılmış olan makinalı tabanca, otomatik ya da yarı otomatik olarak tabanca mermisi atan, hafif bir silahtır.
Çalışması: Bütün makinalı tabancalar, doğrudan geri tepme ilkesine göre çalışırlar. Silahta, arkasın^ da güçlü bir yay olan bir sürgü bulunur. Bu sürgü elle geri çekilir ve emniyet manalı tarafından yerinde tutulur. Tetik çekildiğinde, 'ne doğru fırlar ve şarjörden aldığı mermiyi, mermi yuvasına yerleştirir. Sürgünün yüzünde, bir ateşleme pimi bulunmaktadır. Mermi yuvaya oturduk^n sonra, ateşleme pimi, mermi kapsülü üstüne vurur ve sevk barutunu ateşler. Sürgünün ağırlığı ve momentumu, mermi kovanını, mermi namludan çıkana kadar yuvada tutar ve daha sonra, sürgü, kovandaki enerjinin etücisi altında geriye doğru hareket eder. Mermi kovanı, mermi yuvasından (ya da yatağından) çekildiğinde, namlu basıncı düşmüş olur; sürgü de hızla geri gelip, arkasındaki yayı sıkıştırır. Sürgü, geriye doğru gidebileceği en son noktada, ya tetik tarafından tutulur ya da aynı hareketi yineler.
Günümüzde makinalı tabancalar, bazı küçük değişiklikler dışında, bu ilkeye göre çalışırlar. Makinalı tabancalarda düşük güçlü mermilerin kullanılması zorunludur. Çünkü, yüksek güçlü mermiler için silahın, daha ağır bir sürgü ve daha kuvvetli bir yayla donatılması gerekir. Bazı silah, yapımcıları, yalın kilitleme sistemleri denemiş, bazıları da, silahın boyunu ve ağırlığını düşürmek için çalışmalar yapmıştır. Makinalı tabanca oldukça yalın bir silahtır. Ateş gücü, hafiflik ve güvenlik isteyen yakın mesafe çarpışmalarında kullanılır. Silahın etkili atış menzili, yaklaşık 100 m'dir ve atış sırasında dikkat
İngiliz yapısı Sten makinalı tabancasının yerini alan Sterling (altta), sol yanda bulunan bir şarjörle doldurulur. Şarjörü 30 mermi alan, dipçiği katlanabilen bu silahın ağırlığı 2,7 kilodur.
li nişan almak gerekmez.
Cephane: Bütün makinalı tabancalarda tabanca mermisi kullanılır. Thompson'da 11,43 mm'lik ACP kenarsız fişek kullanılmaktaydı (bu mermi XX. yüzyılın başından bu yana standart Amerikan tabanca mermisidir). Thompson makinalı tabancalarının İkinci Dünya savaşına kadar yapılan modellerinde bu mermiler, 50 mermi alan ve gövde altında bulunan, daire biçimli şarjörlerden namluya sürülmekteydi. Ne var ki, söz konusu şarjörler, oldukça büyük, ağır ve. pahalıydılar. İkinci Dünya savaşında, küçültülerek, 20 mermi alacak hale getirildiler. S.S.C.B. ve Varşova Paktı ülkeleri ordularında kullanılan standart mermi, oldukça yüksek hızlı ve hafif olan Sovyet yapısı 7,65 mm'lik tabanca mermileridir. Savaş sırasında yapılan ve «PPSh41» diye tanımlanan bir Sovyet makinalı tabancasında, Thompson'da olduğu gibi, daire biçimli, ama 71 mermi alan bir şarjör kullanılmaktaydı. Daha sonra, bu şarjör de yerini, dikey olarak takılan şarjörlere bıraktı. Aşağı yukarı bütün Avrupa ülkeleriyse, 9 mm'lik mermiler, özellikle 9 mm'lik parabellum mermisini kullandılar. Bu mermilerin şarjörleri, oldukça yalın kutulardı.
Almanlar, başlangıçta şarjörü, silahın soluna, atışı yapanın önüne gelecek biçimde taktılar. 1934 yılında yapılan Bergmann makinah tabancası, şarjörü sağda olan tek silahtır. Daha sonra Almanlar da, modern silahlarda olduğu gibi, makinah tüfeğin altına takılan yeni bir şarjör geliştirdiler. İngiliz yapısı Sten'in ve daha sonra yapılan Sterling'in şarjörleri soldadır. Avustralya'da yapılan Owen makinah tüfeklerinin şarjörleriyse, gövdenin üstüne dikey olarak takılan ve mermiyi aşağı veren bir sistemdi. Avustralya ordusunda hâlâ bu şarjör sistemi kullanılmaktadır. Söz konusu şarjörler, 2030 mermiliktir, ama silah yapımcıları, özel istekleri karşılamak için, değişik büyüklüklerde şarjörler de yapmaktadırlar.
İlk yapılan makinah tabancalar, geleneksel silahlar gibi, sağlam, süslü ve genellikle uzun namlulu, karmaşık tetik mekanizmah olurdu. Modern makinah tabancalardaysa, çoğunlukla, preslenmiş çelik ile plastik kullanılır ve yalnızca namlu ile sürgü mekanizması işlenir. Bu tür silahlar, tüfeklerden bile daha ucuz olmalarına karşılık, daha kısa ömürlüdür. Yeni yapılan makinah tabancaların çoğuna, katlanabilen dipçikler takılmaktadır.


Kaynak:4-cilt: 4

Nüve Forum » kütüphane » Bilim ve Teknoloji » Araçlar ve Gereçler »