İlk yapılan fitilli ya da çakmaklı tüfeklerin doldurulması uzun zaman almaktaydı. Bir kişinin atış hızım artırma amacıyla, birkaç silahı birden denetlemesini sağlayacak yeni donanımlar geliştirmek için pek çok çalışma yapıldı. Bu çalışmalar sonucunda geliştirilen bir sistemde, birçok tüfek, bir çerçeve ya da bir araba üstüne monte ediliyor ve bir fitil ya da çakmaktan sağlanan kıvılcımlarla art arda ateşleniyordu. Bu tür silah sistemleri, XIV. yüzyılda ortaya çıkmış olmalarına karşılık, ancak XV. yüzyılda yaygın biçimde kullanılmaya başlandı. Bunlardan bazıları aynı noktaya toplu halde atış yapıyor, bazıları da dağınık atış ilkesine göre ateşleniyordu. Leonardo da VİNCİ'nin de bu tip silahlar tasarladığı bilinmektedir.
İlk başarılı makinah tüfek, Dr. Gatling tarafından yapıldı. Bu silahta, bir merkez mil üstünde dönerek sırayla ateş eden birkaç namlu bulunmaktaydı. İlk denenmesi 1862 yılında yapılan silah, çok geçmeden dünyanın birçok ülkesinde kullanılmaya başlandı. Bu makinah tüfek, atıcının bir kolu çevirmesiyle, sürekli olarak ateş etmekteydi.
Maxlm makinah tüfeği: Maxim, ilk, makinah tüfeğini 1883 yılında yaptı. Bu silahın, daha öncekilerden farkı, doldurma, kurma, ateşleme, kovan çekme ve atma gibi işlemlerin tümünün, sevk barutundan sağlanan enerjiyle yapılması ve hiç bir el işlemine gerek göstermemesiydi. Maxim makinah tüfeği, aşağı yukarı bütün ülkelere satıldı ve pek çok büyük orduda kullanıldı. Bu silah, namlu ve kama gövdesinin gaz basıncı etkisiyle geriye tepmesi ilkesine göre çalışmaktaydı. Söz konusu ilke, günümüzde de birçok makinalı tüfekte kullanılmakta ve yüksBk atış hızı sağlamaktadır. Bu tür, zehirli gazlar çıkarmadığı için, özellikle zırhlı araçlarda yararlı olmaktadır.
Maxim'in silahından sonra gene bir Amerikalı olan Browning tarafından yapılan makinalı tüfekler ortaya çıktı. Browning'in 1885 yılında yaptığı ilk silah gazla çalışıyordu. Ama 1917'de 7,6 mm'lik, geri tepmeli bir silah daha yaptı. A.B.D. ordusunda bu silahtan yararlanılarak, hem 7,6 mm'lik, hem de 12,7 mm' lik makinalı tüfeklerde bazı yenilikler gerçekleştirildi. 12,7 kalibrelik makinalı tüfek, günümüzde de birçok orduda kullanılmaktadır.
Piyade tarafından kullanılan makinalı tüfeklerde, namludan gelen gazla çalışan bir piston geri giderek, kama gövdesini kilitten kurtarıp geri iter.
«Gazlı çalışma» diye tanımlanan bu çalışma ilkesi, Lewis, Bren ve hâlâ kullanılan Amerikan M60 makinalı tüfeklerinde başarıyla uygulanmıştır. Bu çalışma biçimi, geri tepmeli makinalı tüfeklerde görülen bazı aksaklıkları ortadan kaldırmakta, atış gücü ayarlanabilen ve mekanizmanın içine pislik girmesini önleyen bir yöntem olarak geçerliliğini korumaktadır.
Doğrudan geri tepmeli çalışma: Sevk barutundan yararlanarak makinalı tüfeği çalıştırmada kullanılan başka bir ilke de, doğrudan geri tepme ilkesidir. Bu sistemde, kilitli kama gövdesi yoktur. Kama gövdesi, eylemsizliği nedeniyle basıncın yüksek olduğu anda hızla geriye gitmez. Yapılan ilk silahlarda bu
Bir Vicker makinalı tüfeği, (üstte) Bu silah Mazim silahı temel alınarak yapılmıştı ve ilk tam otomatik makinalı tüfekti. Birinci Dünya savaşında kullanıldı. Namlunun çevresinde, soğutmayı sağlayan bir su gömleği vardı. 2 000 mermi atışından sonra buharlaşıp biten suyun yeniden doldurulması gerekiyordu.
Gazlı sisteme göre çalışan, genel amaçlı bir modern makinalı tüfek. (altta)
eylemsizlik, yalın ve ağır bir kama gövdesiyle sağlanmaktaydı. Ama daha sonraki modellerde kama gövdesi ile silahın gövdesi arasında bazı bağlantılar yapıldı ve bunların yardımıyla kama gövdesinin hızla geriye gitmesi mekanik olarak engellendi.
Piyade birlikleri tarafından kullanılan hafif makinalı tüfeklerin temel Özelliklerinde herhangi bir değişiklik yapılacağı sanılmamaktadır. Buna karşılık, daha büyük olan 20 mm'lik silahın ve zırhlı araçlarda kullanılan ağır makinalı tüfeklerin çalıştırılmalarında yavaş yavaş, bir dış güçten yararlanma düşüncesi benimsenmektedir. Sözgelimi, 20 mm'lik Vulcan makinalı tüfeğinde ve Hughes tarafından yapılan elektrikli makinalı tüfekte, bu düşüncenin sonuçları görülebilir.
Makinalı tüfekler, savaş tarihinin en korkunç silahlarından biri olmuş, 19151918 yılları arasında yapılan siper çarpışmalarında, bu silahın korkunç etkisi açıkça ortaya çıkmıştır. Tanklar, savaş alanlarında, makinalı tüfek ateşi altında ilerleme sağlama amacıyla geliştirilmiş, savaş uçaklarının etkileri de makinalı tüfeklerle artırılmıştır.


Kaynak:4-cilt: 4

Nüve Forum » kütüphane » Bilim ve Teknoloji » Araçlar ve Gereçler »