Vida nasıl üretilir? Üretim yöntemleri nelerdir?-Soğuk kafa şişirme-ovalama

remşit · #1 27.02.08, 15:30

Vidalar, vida yivi ya da dişi ilkesini geliştirmiş olan ARKHİMEDES'ten (İ.Ö. 287-212) bu yana kullanılmaktadır. Ne var ki, günümüzün vidalarına benzeyen metal vidaların, saat ve silah gibi üretim mallarında bol miktarda kullanılmaya başlanması, ancak Rönesans'ta gerçekleşmiştir. Bunun nedeni, metal parçalara diş açma konusunda çekilen büyük güçlüktü. İlk vidalar, ya eğeyle ya da bir çubuğun çevresine tel lehimlenerek yapılırdı. Bu üretim yöntemiyle standart vida yapımı olanaksızdı.
Leonardo da VİNCİ (1452-1519) vida dişi açmak için makina planları yaptı; ama ilk diş apma maki-nasını, 1586'da Fransız Jacques Besson geliştirdi. Diş açmada ikinci önemli gelişme, 1760'ta gerçekleştirildi. İngiliz Job ve William Wyatt kardeşler, dakikada yaklaşık on cıvataya diş açan bir yöntemin patentini aldılar. Ayrıca, cıvata üreten bir fabrika kurarak, seri üretimin bilinen en eski örneklerinden birini ortaya koydular. Ama, günümüz mühendislerinin hâlâ kullandığı duyarlı ve bilimsel tekniği ortaya çıkaran ilk diş açma TORNA'sını, 1800-1810 yılları arasında İngiliz Henry Maudslay gerçekleştirdi. 5 Aşağı yukarı aynı dönemde, A.B.D'nde David Wilkinson da bir cıvata tornası yaptı. 1845'teyse Stepnen Fitch, bir silah siparişi için cıvata üretme amacıyla, özel olarak planlanmış ilk revolver tornayı geliştirdi. Amerikan İç Savaşı'ndan kısa bir süre sonra Christopher Walker, kendi ürettiği otomatik tüfeklerin montajını kolaylaştırma amacıyla, yalnızca cıvata üreten tam otomatik tornayı gerçekleştirdi.
Dişlerin tezgâhlarda açılması, günümüzde hâlâ uygulanan bir yöntemdir. Ama seri üretimde bu yöntemin yerini, cıvata ve benzeri dişli parçaların üretimi için kullanılan, «ovalama» denen bir yöntem almıştır. Ovalama işlemini ilk kez 1836'da A.B.D'nde William Keane'in ortaya çıkardığı sanılmaktadır. Arfcak, cıvataların yapımında kullanılan demirin ovalama kalıplarının kuvveti altında kırılma eğilimi göstermesi nedeniyle, bu yöntem başlangıçta pek başarılı olmamıştır.
Cıvataların talaş kaldırılarak üretilmesi yöntemi, yalnızca öteki tekniklerle üretilmesi çok güç olan değişik tipteki cıvatalar ile çok büyük ve çok küçük cıvatalar için kullanılmaktadır. Bu amaçla, belirli uzunluklarda kesilmiş altıgen ya da yuvarlak malzeme işleyen standart otomatik tornalar ya da özel otomatik cıvata makinaları kullanılır. Cıvataların talaş kaldırılarak işlenmesi, malzeme ziyanına ve işin yavaş yürümesine neden olur. Bu yüzden, söz konusu yöntemde çok nitelikli cıvatalar elde edilmesine karşılık, üretim maliyeti yüksektir.
Cıvataların boyutları, kafa tipleri ve kullanılan malzemeler çok değişiktir. Yakın zamana kadar dişlere çeşitli biçimler veriliyordu. Ancak, değişik diş biçimlerinin standartlaştırmada ve üretimde sorunlar ortaya çıkarması nedeniyle, 1966 yılında Uluslararası Standartlaştırma Örgütü (İSO), dişlerin en çok kullanılan İSO ölçüleriyle sınırlanmasını, ayrıca, yalnızca kalın ve ince hatveli (adım) olarak yapılmasını önerdi. Bu öneri, birçok ülkede kabul edildi ve üretimde önemli yararlar sağladı. «Temel hatve» de denen hat-ve, bir diş üstündeki bir nokta ile bir sonraki diş üs
tündeki, birincinin karşısına gelen ikinci nokta arasındaki uzaklıktır. Hatve ya da adım, bir santimetre ya da inçdeki diş sayısı anlamında da kullanılmaktadır.
Cıvatalar, düşük ve orta karbonlu çelik telden, paslanmaz çelik, nikel alaşımları, pirinç ve alüminyum alaşımlarına kadar değişen, çeşitli metallerden yapılır. Bu metaller, uygulanan kafa şişirme yöntemlerine elverişlidir. Bazılarının işlenmesi, Ötekilere oranla daha zordur.
Ama, temel üretim yöntemleri birbirine benzer.

konu başlıkları
Soğuk kafa şişirme
Ovalama

Diğer konular
Fermuar - giysilerde 1918 yılında kullanılmaya başlandı
Süzme ve ayırma - Süzgeçten geçen sıvı akışının temel ilkeleri
Şahmerdan - çelik sütun ve levha halindeki kazıkları çakmak için kullanılan makina
Kontrplak - sunta ve çeşitli kontralit türleri
Takım tezgahı - Kendi kendini üretebilen tek makina türü
Yüzer taraklar - çamur ve kum birikintilerini temizlemeye yarayan kazı makinalarıdır
Tartılar - Modern tartıların tarihçesi - Elektronik tartılar - Öteki tipler
Zincirle tahrik sistemi
Ekonomizör
Termos
Petrol Sanayiinde Tuz Giderici
Tornanın yapısı, bağlama düzenekleri, kopya tornaları, Revolver torna, radyal torna
Tuğla Üretimi-tarihçesi, gelişimi, ilk tuğla yapımı, tuğla yapımında makinalaşma
Tükenmez Kalem-icadı, gelişmesi, özellikleri, günümüzün tükenmez kalemleri
Vidanın bulunuşu,Akhimedes burgusu-saç vidası,vidalı kriko-dişli cicata-dişsiz civata
Vida nasıl üretilir? Üretim yöntemleri nelerdir?-Soğuk kafa şişirme-ovalama
Daha fazla bilgi için linki tıklayınız
araclar ve gerecler

remşit · #2 27.02.08, 15:33

Soğuk kafa şişirme:
Soğuk kafa şişirme, metal bir çubuğun ya da telin ucunda, belirli büyüklük ve biçimde bir kafa ortaya çıkarmak ya da şişirmek için kullanılan bir yöntemdir. Üretim, oldukça yüksek hızlı, kesintisiz işlemlerden oluşur. Tel, bir kasnağa ya da besleme aygıtına takılmış bir bobinden sağlanır. Bobinin ucu, bir sonraki bobine kaynakla bağlanabilir. Tel, bir düzeltme biriminden geçerek, tezgâha girer. Tezgâhta, önce gereken uzunlukta kesilir; sonra, gerekli biçimi alması için, tungsten-karbür bir kalıp içinde dövülür. Kafanın biçimi, altıgen, yuvarlak, gömmebaş, vb. olabilir. Kafanın şişirilmesinden sonra, parça, öteki işlemlerden geçmesi için otomatik olarak bir başka aygıta iletilir.

Soğuk kafa şişirmede başlıca iki tip tezgâh kullanılır:

İki parçalı (açık) kalıplı; tek parça (kapalı) kalıplı.
İki parçalı kalıplar, toleransı büyük olan, ortalamanın üstündeki uzunluklarda cıvataların ya da parçaların yapımında kullanılır.
Tek parça kalıplardansa, daha büyük bir duyarlılık (dar toleranslar) elde etmede ve belli bir derecede inceltme, yani cıvata gövdesinin çapında bir daralma sağlamada yararlanılır. Kalıbın içinde yapılan inceltme işlemi, üretimin sonraki aşamasında malzemede diş açılırken, dış çapın doğru olmasını sağlar. Cıvata üretiminde soğuk kafa şişirme tezgâhları, dövme sırasında tek ya da çift darbeli olmalarına göre de sınıflandırılırlar. Tek darbeli makinalar, kafayı şişiren darbeyi, tezgâh volanının her dönüşünde bir kez uygulayarak, dövme çekicinin her vuruşunda bir cıvata kafası ortaya çıkarırlar. Çift darbeli makinalaraysa, iki zımbası bulunan bir indeksleme kafası takılmıştır. Bu zımbalar, aynı dönüş sırasında uygulanırlar. Dolayısıyla, bir cıvata kafası oluşturmak için çekicin iki kez vurması gerekir. Zımbalar yerine, kalıbın indekslenmesi de olanaklıdır. Üretim hızı, cıvatanın çapına ve uzunluğuna bağlı olarak, dakikada 100 parça ile 550 parça arasında değişir.

Soğuk kafa şişirme tezgâhlarının daha gelişmiş bir tipi, transfer tezgâhıdır. Bu tezgâh, birbirlerine bir aktarma mekanizmasıyla bağlanmış bir dizi tek darbeli ve tek kalıplı kafa şişirme tezgâhına benzer. Transfer tezgâhında cıvata gövdesi, her darbeden sonra kalıptan otomatik olarak çıkar ve kafa şişirme işleminin öteki aşamaları için- başka birimlere gider. Bu tip tezgâhın başlıca üstünlüğü, pah kırma, redük-siyon ve sivriltme işlemlerinin aynı tezgâhta yapılmasını sağlamasıdır. Soğuk kafa şişirme çok gürültülü bir işlem olduğundan, söz konusu tezgâhlar için ses geçirmez koruyucular geliştirilmektedir.

Soğuk kafa şişirmenin, yüksek üretim hacmi sağlaması ve malzeme ziyanını bütünüyle ortadan kaldırması (bu nedenle soğuk kafa şişirme, «talaşsız» üretim yöntemi diye de adlandırılmaktadır) gibi birçok olumlu özelliği vardır. Soğuk kafa şişirme ayrıca, malzemenin tane çizgilerinin cıvatanın geometrisini izlemelerini sağlayarak, özellikle kafanın cıvata gövdesine birleştiği yerde gerilmelerin ortaya çıkmasını önler. Bu işlem, yüksek gerilmeli uygulamalarda düşük karbonlu çeliklerin kullanılmasına da olanak sağlar. Kafanın oluşturulması sırasında kullanılan soğuk işlem, malzemenin mekanik niteliklerini geliştirir.

Soğuk kafa şişirmenin sakıncaları, genellikle boyutla ilgilidir. Sözgelimi, çok küçük ya da çok büyük cıvataların bu yöntemle yapılması ekonomik olmaz. Çok küçük cıvatalar sıkıştırma sorunları yaratır; çok büyük cıvatalar da büyük ve güçlü tezgâhlar gerektirir.

Soğuk kafa şişirme ile diş ovalama işlemi arasındaki aşamalar, kafaya yarık açılması, pah kırma ve sivriltmedir.

remşit · #3 27.02.08, 15:35

Ovalama:
Ovalama da bir soğuk işlemdir. Cıvata gövdesine dişler, sertleştirilmiş iki kalıp arasında gövdenin, tek bir işlemle haddelenmesiyle açılır. Ters profilli kalıp dişlerinin cıvata gövdesine gömülmesiyle, malzeme, plastik 'biçim değiştirmeye uğrayarak, diş aralarındaki boşluklara dolar. Üretim, cıvata gövdesinden metal atılmadan, yer değiştirmeyle gerçekleştirildiği için, dişlerin açıldığı dişsiz cıvata gövdesinin çapı, son çaptan biraz küçük olmalı, yani ortalama çapa, yaklaşık eşit olmalıdır.

Ortalama çap, «etkin çap» diye de adlandırılır. Ortalama ya da etkin çap, kuramsal bir silindirin çapıdır. Bu silindir yüzeyinin diş aralığının, hatvenin yarısına eşit olan noktadan geçtiği kabul edilir.

Üç tip ovalama işlemi vardır: Düz hareketli kalıplı; merkezsiz silindir biçimli kalıplı; planet kalıplı. İlk iki işlemde, dişsiz cıvata gövdesinin çapma bağlı olarak, üretim hızı dakikada 60-250 parçaya çıkabilir. Planet kalıplı işlemdeyse dakikada 60-2 000 parça üretilebilir. Düz hareketli kalıplı yöntemde iki düz kalıp bulunur. Bunlardan biri hareketsizdir. Öteki, ileri-geri hareket edip, dişsiz cıvatayı ovalar. Merkezsiz silindir biçimli kalıplar iki ya da üç yuvarlak kalıptan oluşur ve cıvata gövdesi bunlar arasında ovalanır. Planet kalıplardaysa, cıvata gövdesi hareketsiz tutulup, kalıplar onun çevresinde döndürülür.

Ovalama işlemlerinin çoğunda dişsiz cıvata gövdeleri kalıba, titreşen bir aygıttan, bir oluk aracılığıyla otomatik olarak gönderilir. Bu otomatik aygıt, cıvata gövdelerinin kalıba, istenen hız ve yönde gönderilmelerini sağlar.

kaynak 4
7.cilt / s.2273-2276

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç

Bunlara Baktınız mı?