İ.Ö. 2000 yıllarında Ur kentinin zigguratlarında kullanılan pişmiş tuğlalar, bitümle örülmüştü. Ama dayanıklı yapı harçları, ancak İ.Ö. i. yy'da geliştirildi. Vitruvius yazılarında, Romalıların geliştirdikleri harçla ilgili çeşitli bilgiler vermiştir: Kirecin yakılma ve söndürülme biçimi (su eklenmesi); sıva ve kaplama için kumla hangi oranlarda karıştırılacağı; hem harç, hem de beton karışımlarında kullanılan su çimentosunun (pozzolana) nasıl hazırlandığı; v.b.
Ortaçağ'da ve hemen sonraki dönemde, Kuzey Avrupa'da harç, kireç ve kumdan yapılıyordu. Ama kirecin söndürülmesi ve karışımdaki kireç oranı, Roma'daki gibi denetlenmediğinden, bu dönemin taş yapılarındaki harçlar çabuk ufalanıyordu.
Günümüzde kullanılan harçlar: Günümüzde harç» düzgün ve sızdırmaz yüzeyler elde etme amacıyla sıva yapma, duvar örme gibi çeşitli inşaat işlerinde kullanılır. Harç, temelde çimento, kum ve sudan oluşur; bazen, işlenmesini kolaylaştırmak için, içine kireç ve benzeri maddeler katılır. Bu maddelerin karışım içindeki oranları, yapının tipine göre değişir. Kireç, harcı «yağlı» hale sokarak, kolayca yayılmasını ve yapışmasını sağlar. Ayrıca, harcın suyu tutmasına neden olarak, hemen donmasını önler. Harç, su buharlaştıkça yavaş yavaş sertleşir. Kirecin bir başka işlevi de, yüzeydeki izleri, girinti ve çıkıntıları, yığıntı yapmadan, düzgün bir biçimde kaplamasıdır. Harcın işlenmesini kolaylaştıran kireç ve benzeri maddeler, düşük çimento ve kum karışımlarının tutmasını sağlayarak, bağlayıcı öğenin kum içindeki boşlukları kapatmasına yardımcı olmaktadır.
Karışıma, kullanılan çimento miktarının yüzde beşi ile onu arasında değişen bir oranda boya katılmasıyla, renkli harçlar elde edilebilir.
Karışımlar: Kaba sıva için en çok kullanılan harç türü, çimento, kireç ve kum oranlan 1:1:6 ya da 1:2:9 olanlardır. İki oran da, zeminlerde astar olarak kullanılmaya elverişlidir ve nemli yerlere uygun,



Kaynak:4 - 4.cilt

Nüve Forum » kütüphane » Bilim ve Teknoloji » Araçlar ve Gereçler »