|
#1
|
|
22.11.08, 14:57
İvme Ölçmek için hazırlanmış bir aygıt olan ivme ölçerin, doğrusal ve açısal ivmeleri ölçen iki ayrı türü vardır. İvmeölçerler, otomobilin fren yapması sırasında ortaya çıkan kuvvet gibi negatif ivmeleri de Ölçerler. Ayrıca, otomobil endüstrisinde hızlanma ve yavaşlama sırasındaki ivmeleri, viraj dönerken ortaya çıkan yatay ivmeleri ve bozuk yollarda ortaya çıkan düşey ivmeleri de ölçmede kullanılırlar. Aygıtın kullanıldığı öteki yerler arasında, güvenlik kemerlerinin sağlamlık denetimi (belirli bir yük taşırken kemerin kopmasına yol açan kuvvetin ölçülmesi) ve gemi gövdeleri ile uçak kanatlarının ucunda oluşan titreşimlerin incelenmesi sayılabilir. Doğrusal ivmeölçer, bir yaya asılı ve ancak yayın ekseni doğrultusunda, yani yayın tam ortasından geçen bir doğru boyunca, hareket eden bir cisimden oluşur. Bu eksen, «ivmeölçerin duyarlı ekseni» diye adlandırılır ve hareketli bir cisminivmesinin ölçülmesi için, eksenin, hareketin doğrultusuyla çakışması gerekir. Yayın gerginliği ile ucundaki cismin ağırlığı, duyarlı eksen doğrultusunda belirli bir kuvvet uygulandığı zaman, cismin belirli bir miktar hareket edeceği biçimde ayarlanmıştır. Cisim, bu hareketin miktarını gösteren bir göstergeye bağlanmıştır. Gösterge, ivmeölçerin, ivmesi bilinen bir cismin üstüne yerleştirilip, ibrenin gösterdiği değerin işaretlenmesiyle ayarlanır. Bu işlem bilinen birçok değerle yinelenirse, konulan işaretlerin arası doldurularak, bütün gösterge işaretlenmiş olur. Doğrusal ivme ölçümünde çeşitli birimler kullanılabilir. Orta büyüklükteki ivmeler, metre/saniye2(m/sn2) cinsinden ölçülür. Bu değer, cismin hızına, saniyede kaç metre eklendiğini gösterir. Daha büyük ivmeler ise «g» birimi cinsinden, yani yerçekimi ivmesinin kaç katı olduklarını gösterecek biçimde Ölçülür Bir cismin normal düşüşü sırasında, ona etki eden ivme 1g dir ve değeri 9,81 m/sn2'dir. Açısal ivmeölçer de benzer bir ilkeye göre çalışır; ama açısal ivmeyi ölçebilmek için, değişik biçimde düzenlenmiştir. Açısal ivme, sözgelimi bir makinanın volanında görülebilir. Kütlesi bilinen cisim, burada sarmal bir yayın üstüne yerleştirilen bir disktir. İvme sonucunda dönen disk, yayı da döndürür. Açısal ivme de, m/sn2 ya da eşdeğeri cinsinden ölçülür. Ancak, ivmesi ölçülen cismin, dönme hareketinin merkezine olan uzaklığının da bilinmesi gerekir. Kaynak:4-4.cilt Nüve Forum » Kütüphane » Bilim ve Teknoloji » Araçlar ve Gereçler » |
| Sponsorlar |
| |