Mısır piramitleri (ehramlar), önemli kişilerin ölümlerinden sonraki gereksinimlerini karşılamak için inşa edilmiş yapı gruplarının en çarpıcı Öğeleridir. Piramitler iki türdür: Tabandan tepeye uzanan dört yüzleri de basamaklı olan piramitler; yüzleri eğimli olan gerçek piramitler. Basamaklı piramitler daha eskidir.
Yer seçimi ve hazırlanması: Piramitlerin yapılacağı yerin seçiminde, dört önemli nokta göz Önünde bulundurulurdu: Firavunların oturduğu yere yakın olması; sağlam kayalardan oluşan düzeıyakın bir alan olması; Nil'in taşması sırasında sel sularının erişmeyeceği bir noktada yeralması; Nil'in batı yakasında bulunması. Toprak yüzeyindeki düzensizlikler zahmetli yöntemlerle gideriliyordu. Önce inşaat yerinin çevresi alçak bir duvarla kuşatılıyor ve içine 510 cm derinliğinde su dolduruluyordu. Su altında, tabanları eşit derinlikte olan hendekler kazılıyordu. Bu işlemden sonra duvar yıkılarak, suyun dışarı akması sağlanıyor, kalan su da buharlaşmaya bırakılıyordu. Son olarak, hendek aralarında kalan yüksek bölümler indiriliyordu.
Yön saptama: Piramit yüzlerinin, dört yönden birine bakmasına büyük özen gösterilmiştir. Büyük piramitlerde yön bakımından görülen kesin doğruluk, Eski Mısırlıların kullandığı bir yönteme dayanmaktadır. Bir taşın arasına sıkıştırılan bir çubuk nişan alınarak, bir yıldızın ufuk çizgisinde doğma ve batma noktaları saptanıyordu. Bu iki noktanın tam ortasından çubuğa çizilen çizgi, kuzeygüney yönünü gösteriyordu. Doğubatı ekseninin bundan çıkarılması da oldukça kolaydı. Yerdeki herhangi bir çıkıntı, gözlemcinin gerçek ufuk çizgisini görmesine engel olacağın' dan, daire ya da yarım daire biçimli, üstü düz bir duvar örülüyor, çubuk bunun tam ortasına dikiliyor ve duvarın oluşturduğu yapay ufuktan, yıldızın doğuşu ile batışı gözleniyordu.
Piramitlerin yapısı: Yer yer yıkılmış piramitlerde yapılan incelemeler, iç köşelerin bir merkez çekirdek çevresine diklemesine inşa edilmiş katlardan oluştuğunu ortaya koymuştur. Gerçek piramitlerde her kat, dış yüzü nitelikli kireç taşıyla kaplanmış taşların yatay olarak yerleştirilmesinden oluşmuştur. Çekirdeğin dış kenarlarını ve çevresini saran katlar, 75°'lik bir açıyla içeri doğru eğimlidir. Böylece, ağır duvar örgüsünün doğuracağı dışa yönelik basınç olasılığının getirdiği tehlike, büyük ölçüde azaltılmıştır. Piramitlerdeki oda ve geçitler, anıtla birlikte inşa ediliyor,du. Lahit (taş mezar) gibi büyük nesneler, geçitlerden daha büyük boyutlardaysa, yerlerine, tavan kapatılmadan önce yerleştiriliyordu. Yeraltındaki geçit ve odalar, duvarlar örülmeden önce, kayaların içine kazılıyordu.
Çekirdek yapılırken, diklemesine katların yükseklikleri merkezden dışa doğru azaldığından, basamaklı piramitlere benzer bir biçim ortaya çıkıyordu! Yapı yükselirken,piramidin dış yüzeyi Tura kireç taşıyla kaplanıyordu. Taşlar, 52°'lik açıyla yerleştirilmeden önce kesiliyordu (Büyük piramidin eğim açısı 51°dir. Bunun nedeninin, piramit yüksekliğini, çevresi piramidin tabanının çevresine eşit bir dairenin yarıçapı kadar yapma isteği olduğu sanılmaktadır.)Piramide yerleştirilen en son taş tepetaşıydı. Piramidin küçük bir benzeri olan tepetaşı, granitten yapılır ve bazen üstü altınla kaplanırdı.
Malzemenin taşınması: Keops piramidinin, ortalama 2,5 ton ağırlığında (en çok 15 ton) 2 300 000 taştan oluştuğu hesaplanmıştır. Bunların dışında, iç bölümlerde Assuan'dan getirilen çok sayıda granit taşı da kullanılmıştır. Yalnızca kral odasının tavanını oluşturan 9 parçanın her biri, yaklaşık 45 ton ağırlığındaydı. Taşlar gemilere yüklenip inşaat sahasının yakınındaki bir limana getirilir ve sonra, o bölgedeki ocaklardan çıkarılmış taşlarla birlikte, piramidin yakınına taşınırdı.
Taşıma, kereste döşenmiş geçici yollar üstünden, insan gücüyle çekilen tahta kızaklarla yapılıyordu. Tekerlek kullanıldığını gösteren herhangi bir bilginin bulunmamasına karşılık, hem kızakların, hem de doğrudan taşların altına tekerlekler takılmış olduğu düşünülmektedir. Taşların yukarı çıkarılmasında Eski Mısırlıların yararlandığı bir tek yöntem vardı: Üst ucu yapının önceden bitmiş bölümüne dayanan tuğla ve topraktan yapılmış bir rampadan, taşı yukarı doğru çekmek. Piramit inşaatında yalnızca bir tarafta rampa olması yeterliydi. Piramidin yüksekliği arttıkça, aynı eğimi sürdürmek için rampa da yükseltiliyor ve boyu uzatılıyordu. Piramidin öteki yüzlerindeyse, daha önce yapılmış olan duvarlar kullanılmaktaydı. Tepetaşı yerleştirildikten sonra, rampa ve setler kaldırılıyor ve inşaat süresince olduğu gibi bırakılan kaplama, perdahlanıyordu.


Kaynak:4-cilt:6

Nüve Forum » kütüphane » Bilim ve Teknoloji » Araçlar ve Gereçler »