Nüve Forum

Nüve Forum > kütüphane > Bilim ve Teknoloji > Araçlar-Gereçler-İcatlar > Genel Araçlar > Süspansiyon- lastikler- makas, yay ve amortisörler-akslar

Genel Araçlar hakkinda Süspansiyon- lastikler- makas, yay ve amortisörler-akslar ile ilgili bilgiler


Süspansiyon sistemleri, yolun düzgün olmamasından kaynaklanan sarsıntıları hafifletmeye yararlar. Ayrıca modern otomobillerde, tekerleklerin her zaman etkili hızlanma, yavaşlama ve dönme sağlayacak biçimde yolla teması sürdürmelerini de sağlarlar. Atlı arabalarda kullanılan

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 28.11.08, 13:37
Yaratıcı
 
Üyelik tarihi: Jul 2006
Nereden: Ankara
İletiler: 1.414
remşit karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.remşit karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.remşit karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.remşit karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.remşit karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.remşit karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.remşit karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.
Standart Süspansiyon- lastikler- makas, yay ve amortisörler-akslar

Süspansiyon sistemleri, yolun düzgün olmamasından kaynaklanan sarsıntıları hafifletmeye yararlar. Ayrıca modern otomobillerde, tekerleklerin her zaman etkili hızlanma, yavaşlama ve dönme sağlayacak biçimde yolla teması sürdürmelerini de sağlarlar. Atlı arabalarda kullanılan şasiye sıkıca bağlı, hareketsiz akslı sistem, hem rahatsız, hem de hızlı gidildiği zaman dengesizdir.
Atlı arabalardan esinlenilerek yapılan ilk otomobillerde, dar lastikler, yalın makaslar ve Ackermann tipi DİREKSİYON DİŞLİSİ bulunurdu. Günümüzün süspansiyon sistemleriyse hâlâ süren bir gelişmenin ürünüdür.
Lastikler: İlk şişme lastik patentini, 1845 yılında Thomson almıştır, ama bu lastik türünün bulucusu olarak «fohn Boyd Dunlop bilinir. Dunlop, oğlunun bisikleti için geliştirdiği şişme lastiğin, rahatlığın yanı sıra, yuvarlanma direncini düşürerek, aracın daha kolay hızlanmasını sağladığını da anlamıştı. Şişme lastiklerin dolgu lastiklerden üstün olmalarını sağlayan bir başka özellikleri de, düz konumlarından ayrılıp yana döndürüldükleri zaman, virajların daha hızlı alınmasına olanak veren bir dönme kuvveti ortaya çıkarmalarıydı.
Çeşitli nedenlerle, 1920 yılına kadar yapılan lastikler için dar kesitli ve oldukça yüksek basınçlı modeller yeğlendi. Ancak, teknoloji geliştikçe lastikler genişledi ve daha düşük basınçla çalışacak hale getirildi. Geniş lastikler, yol yüzeyine daha iyi temas ettiklerinden, basıncı daha düzgün biçimde dağıtıp, yola daha iyi tutunurlar. Basınçların düşük olması, yaylanmayı artırıp daha rahat bir yolculuk sağlar.
Makas, yay ve amortisörler: Yalnızca lastiklerle yeterli rahatlık sağlanamayacağından, tekerlek ile şasi arasında yay kullanılması gerekir. Eski araçların bazılarında, aracın gövdesi şasi uzantılarına kayışlarla asılırdı. Bu alandaki ilk gelişmelerden biri, çokyapraklı makaslardı. Bu türden makaslar, günümüzde bile otomobillerin arka akslarında kullanılır, makas yaprakları arasındaki sürtünmeyi bir ölçüde sönümlerler. Ayrıca, makas, arka aksın yukarıaşağı hareketine engel olmadan, öteki doğrultularda hareketsiz kalmasını sağlar.
Süspansiyon araçlarının en yaygın türlerinden biri de, sarmal biçimli susta yaylarıdır. Çelikten yapılan bu yayların çalışma ilkesi, eğilmeden çok burulmaya dayanır. «Burulma çubuğu Otomobillerde sönümsüz yaylar kullanılsaydı, yoldaki her pürüz, aracın oldukça uzun bir süre yaylanmasına yolaçardı. Bu durum, hem araç içindekileri rahatsız eder, hem de tekerlekleri yoldan ayırıp tehlikeli olabilirdi. Bu yüzden, sönüm sağlayan amortisör kullanma gereği doğdu. Sürtünmeyle çalışan ilk amortisörlerde, aksa bağlı olan bir kol aracılığıyla, aksın hareketi, DEBRİYAJ'a benzeyen sürtünmeli iki diske iletilir, bu disklerin direnciyle gerekli sönüm sağlanırdı. Günümüzdeyse, genellikle kapalı bir silindir içinde yeralan bir pistondan oluşan hidrolik ve teleskopik amortisörler kullanılır. Silindir ile pistondan biri şasiye ikincisi de aksa bağlanır. Piston üstünde bulunan delikler, silindir içindeki sıvının, pistonun bir yanından öteki yanına geçmesine olanak verir ve bu işlem sırasında enerji soğurulur. Sıvı olarak genellikle yağ kullanılır. Ancak, yağ yerine sıkıştırılmış gaz içeren, böylece hem darbeleri hafifletip, hem de yay görevini üstlenen amortisörler de vardır.
Bazı yaylarda çelik yerine, lastik ve hava (ya da başka bir gaz) gibi bazı bakımlardan olumlu özellikler taşıyan maddeler kullanılır. Sözgelimi lastiğin biçimi ve bileşimi, hem sıkıştırma, hem de kesme^kuvvetlerini (taşıyacak, biçimde değiştirilebilir. Lastik, histerezis Özelliğinden ötürü etkili bir sönüm sağlar. Histerezis, bir etkinin, kendisine yolaçan nedeni izlemesinin geciktirilmesidir. Yüksek histerezis gösteren lastik daha az zıplatır. İngiliz Leyland fabrikasının ürettiği Mini otomobillerin bazılarında, yalın ve kullanışlı bir lastik yay türü bulunur (bu araçların birçoğunda da, daha aşağıda söz edeceğimiz «hidrolastik Havalı yayların başlıca iki türü vardır: Yüksek basınçlı türler; alçak basınçlı türler. İlke olarak balonlara benzeyen bu sistemler, yalın yay gibidir ve süspansiyon sisteminin herhangi bir parçasını tutturma amacıyla kullanılamaz. Bu sistemlerin sertliğini sağlayan üç önemli etmen vardır: İçlerindeki basınç; yükü taşıyan yüzey; hacimleri. Alçak basınçlı bir yayın
basıncı 70 psi (4,8 bar) dolayında, yüksek basınçlı yayınkiyse bunun on katı kadardır. Bu da, yüksek basınçlı sistemin, alçak basınçlılardan çok daha küçük yapılabildiği anlamına gelir.
Yüksek basınçlı yaylara örnek olarak, Citroen marka otomobillere takılanlar gösterilebilir. Bunlarda hareketli bir diyaframla ikiye bölünmüş olan metal bir kürenin bir yanında gaz. Öteki yanında da yağ bulunur. Kollar ve çubuklarla tekerleklere bağlanan bir piston, yağı, yağ da gazı sıkıştırır. Tekerlek yukarıaşağı hareket ettikçe, piston da aynı hareketi yineler ve böylece, gazı bir sıkıştırıp, bir genişlemeye bırakarak yaylanmayı sağlar. Bir kaynaktan sisteme yüksek basınçlı yağ gönderme yoluyla, aracın yüksekliğini ayarlamak ve sisteme yağ basmak ya da sistemden yağ çekmek olanaklıdır. İngiliz Leyland'larında kullanılan «Hidragaz Havalı yaylar genellikle rahat bir yolculuk sağlar, ek sönüm düzenekleri gerektirmez, ön ve arka bağlantılar nedeniyle, yalpalama ya da zıplamalardan pek etkilenmez. «Hidrola'stik Akslar: Lastik, yay ve benzeri parçalar, süspansiyon sisteminin taşıma ve konfor niteliklerini belirlerler. Aks ile bağlantı sağlayan öteki parçalarsa, araç şasisinin tekerleklere ve yola göre hareketini (ve süspansiyonun geometrisini) denetlediklerinden, aracın yönelmesini ve yola uyumunu sağlarlar. Konfor, kapasite, dönme farklılıkları, direksiyon hareketlerine tepki gibi bütün nitelikler, en uygun biçimde birbirlerine göre ayarlanır.
Eski tip tek parça aks, hem ön (genellikle kamyonlarda), hem de arka tekerlekler için hâlâ yaygın olarak kullanılmaktadır. Tek parça akslarda dönme hareketini, kingpinler çevresinde dönen dingil mafsalları sağlar. Arkadaki aksa bağlanan makaslar, öne, arkaya ve yana doğru harekete bir ölçüde olanak verir. Bu sistem günümüzde, seri üretim otomobillerinin çoğunda kullanılmaktadır. Bazen (özellikle susta yaylar kullanıldığı zaman) eklenen kol ve çubuklar, aracın gövdesine hareketlilik kazandırır. Adirsekleri, Panhard rotları, Watts bağlantıları ve benzeri düzenekler, aracın gövdesi ile tekerlekler arasında en uygun bağlantıyı sağlar. Bu bağlantı ne kadar iyi ayarlanırsa, araç da o kadar duyarlı biçimde yönetilebilir. Tek parça aksın sakıncalarından biri, bir tekerleğe raslayan darbenin ikinci tekerleği de etkilemesi ve aksların daha ağır olmasıdır. Bu yüzden, oluşan ağırlık dağılımındaki değişiklik, aracın konforunu azaltır ve aracın ağırlığının tekerlekleri etkilemesi yerine, tekerlekler, aracın hareketini etkilerler:Bunakarşılık,tek parça akslar.tekerleklerin dik durmalarını sağladıklarından, dönüşler için daha elverişlidirler.
Hareketli aks, tek parça aksın iki parçaya bölünmesiyle elde edilir. VW firması bu sistemi, yaptığı «Kaplumbağa sına yolaçar. Bu durum güç yitimini kaçınılmaz hale getirdiğinden, yüksek hızlarda, aks, sorunlara yolaçar.
En yaygın kullanılan bağımsız süspansiyon sistemi, çift sapanlı sistemdir. Çift sapanlı sistem az yer kapladığından, tekerleğin yukarıaşağı hareketine olanak sağlar. Kamber açısı (Bk. DİREKSİYON DİŞLİSİ) uygundur ve aracın dönme yarıçapının küçük olmasına olanak verir. MacPherson tipi süspansiyonun özellikleri de buna benzer; ama bu sistemde, üst sapan yerine, hareketli parça olarak amortisör ve susta kullanılır.
Bazı otomobillerde (VW gibi) ön süspansiyonda, salınabilen çekici kollar bulunur. Ama bu araçlarda ön tekerlekler yol ile aracın yaptığı açıyı koruduklarından, kamber açısı istenmeyen biçimde değişir.
Bağımsız arka süspansiyonların da ilkesi, ön süspansiyonunkilere benzer. Bunlarda en yaygın uygulama, hareketli akslar ile çekici kolların birleşmesinden oluşan yarı çekici kollardır. Bu sistemler iyi düşünülüp hazırlanmışsa, uygun kamber açısı değişiklikleri gösterir ve tek parçalı akstan daha hafif olurlar. De Dion arka süspansiyon sisteminde, tekerlekleri, içi boş, oldukça hafif bir boru birleştirir. DİFERANSİYEL ise, doğrudan doğruya şasiye bağlanır. Böylece sistem, hem hafif olur, hem de tek parçalı aksın istenilen geometrik nitelikleri korunur.

Kaynak:4-cilt:6

__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]

#sadece remşit#
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
amortisörler-akslar, lastikler-, makas, süspansiyon-, yay

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 11:41 .