Sinema filmi yapımı, çok çeşitli teknikler ve gereçler gerektiren, uzun, karmaşık bir süreçtir. Perdede seyrettiğimiz filmin yapımına, bir senaryo yazmakla başlanır. Çevirim senaryosu çekimlere bölünür ve bu aşamada teknisyenler, her çekimin uzun çekim mi, boy çekimi mi, yoksa göğüs çekimi mi olacağına ilişkin birçok bilgiyi belirlerler.
Filmlerin, aşağı yukarı her zaman, senaryodaki düzenden değişik bir sıralama içinde çevrilmesi gerekir. Sözgelimi, aynı yerde, aynı çevre düzenlemesinde (bir stüdyoda) ya da yüksek ücret ödenen bir oyuncuyla çekilmesi gereken sahnelerin çekimi bir arada yapılır. Film çevrilirken genellikle tek bir kamera kullanılır. Bu yüzden, farklı görüş açıları ve farklı çekim
tarzları (sözgelimi uzun çekimler, omuz çekimleri) yaratabilmek için, bir sahne, değişik kamera yerleştirmeleriyle birçok kez çekilir. Daha sonraki kurgu aşamasında, bu ayrı çekimlerden amaca uygun seçimler yapılır. KAMERA'da genellikle, 35 mm'lik renkli negatif film kullanılır. Bu film, 22x16 mm boyutlarında resim verir, Kamera saniyede 24 çerçeve (tek tek resimler) hızla çalışır, Sesse, çoğunlukla saniye'de 19 cm hızla çalışan SES aygıtlarından yararlanılarak, 6,5 mm'lik magnetik bantlara kaydedilir. Kamera .ile ses aygıtının uyumlu bir hızda çalışması, bir sinyal sistemiyle denetlenir. Sesin daha sonra aktarıldığı magnetik filmi doğru hıza ayarlayabilmek için, banda sinyaller kaydedilir. Magnetik filmin, görüntü bandıyla aynı boyutlarda saydam bir tabanı ve delikleri vardır. Tek fark, magnetik filmin metal oksitle kaplı olmasıdır. Sonradan her çekimi ayırıp belirleyebilmek ve ses ile görüntüyü düzenleyebilmek amacıyla, bir eşleme noktası sağlamak gerekir. Bunun için, her çekim başında, bir çekim tahtası (şakşak) çekilir. Ses ve görüntü düzenlenirken, çekim tahtasının iki yarısının birleştiği yerdeki görüntü çerçevesi, ses kuşağında, ona uygun düşen sesin ilk modülasyonuyla eşlenir.
Sonuçları ve görüntü niteliğini görme amacıyla, günlük çekimler, ertesi sabah bir sinema salonunda izlenir. Negatif, bir gecede laboratuvarda develope (Bk. FOTOĞRAF BANYO İŞLEMLERİ) edilmiş ve ondan deneme kopyaları çıkarılmıştır. Yalnız, deneme kopyaları henüz kertelenmemiştir; yani, renk tonu ve yoğunluk bakımından farklılıklar taşıyabilirler.
Kurgu: Kurgucu, filmi, Movieola ya da Steenbeck tipi bir kurgu aygıtı üstünde gözden geçirir. Bu kurgu aygıtında görüntü, sesle (35 mm'lik magnetik filmde) kusursuz bir eşleme içinde, değişik hızlarda ve çerçeve çerçeve, hem ileri, hem de geri oynatılabilir. Kurgu sırasında görüntüyle sesi eşlemeli durumda tutabilmek için, bunlar, kesim sırasında her zaman bir eşleyici içinde tutulur. Kesimler, bir yapıştırma gereci ile bir bıçaktan oluşan bir bant yapıştırıcı üstünde gerçekleştirilir. Değişikliklerin kolayca yapılabilmesi için, bütün ek yerlerine yapışkan bantlar konulur. Sonunda, yönetmen ile yapımcının da onayladığı «iş kopyası» ortaya çıkar. Ses kuşağı henüz eksiktir, yani müzik ve efektler eklenmemiştir; yalnızca diyaloglar vardır. Diyaloglar, genellikle, kısa sahne bölümleri halinde, sonradan seslendirmeyle yeniden kaydedilir. Böylece, oyuncular, özgün oyunlarını dinleyip izlerkenkonuşmaları yeniden gerçekleştirebilirler ve daha nitelikli bir kayıt elde edilir. Ses efektleri çoğunlukla özel olarak kaydedilir.
Ses kurgucusu, müzik ve efekt kuşaklarını düzenler ve onları bütün değişik öğelerin bir araya getirileceği son seslendirmeye hazırlarlar. Ayrıca, yabancı ülkelere satılacak kopyalar için özel bir müzik ve efekt kuşağı (sözsüz ses kuşağı) da hazırlayabilir. Böylece, filmi satın alan ülkedeki dağıtımcı, diyalogları kendi ülkesinin dilinde bu sözsüz ses kuşağına kaydetme olanağı bulur.
Kurgu yapılırken, kamera negatifi laboratuvarda saklanır. Hangi optik hilelere başvurulacağı da bu aşamada saptanır. Gerekirse, sahneler arasında zincirleme ve bindirme yapılabilir. Optik yöntemlerle sahnelere yağmur ve şimşek de eklenebilir. Ekleme işi, bir optik basım aygıtı üstünde gerçekleştirilir. Optik basım aygıtında, iki ayrı çekim aynı anda gösterilebilir. Bir örtücüyle her çekimin parlaklığı ayarlanır; böylece, açılma, kararma ve zincirlemeler oluşturulur. Bindirilmiş başlıkları eklemek için de, aynı türden bir basım aygıtı kullanılır.
Optik efektleri de içeren iş kopyası son biçimini aldığında, negatifler (özgün ve optik efektler) ona uyacak biçimde kesilir. Bu işlem, üretim sırasında filmin kenarına konulan ve deneme baskısında iş kopyasına aktarılan kenar sayılarıyla kolaylaştırılır. Negatif, özel bir zamkla yapıştırılır.
Sesin filmin kenarına kaydedilmesinden sonra, seslendirilmiş ses kuşağı bir negatife aktarılmış olur. Bu kuşağa, «optik ses negatifi» denir. Bazı durumlarda, bu ses kuşağı, görüntü alanının yanındaki bir magnetik ses yoluna da doğrudan doğruya kaydedilebilir.
Kerteleme: Daha sonra, görüntü negatifi, kerteleyici (film basımında düzgün bir kopya çıkarmak için verilecek ışığı ayarlayan kişi) tarafından bir renkli videoda izlenir. Böylece, kerteleyici, renk ve yoğunluk düzeltmelerini belirleme olanağı bulur. Bunlar hem sesli.hem görüntülü olan ilk «bileşik kopya»nın hazırlanışında kullanılacaktır. Bu ilk kopya görüldükten sonra, dağıtım kopyasına başlanmadan, genellikle ufak tefek bazı düzeltmeler yapılır.
Büyük çapta siparişler bekleniyorsa, Technicolor işleminden yararlanmak daha iyi sonuçlar verebilir. Technicolor, yalnızca fotoğrafla ilgili bir işlem değil, ayrıca siyahbeyaz kopyalar biçiminde kalıpların kullanıldığı bir renk aktarma işlemidir.
Animasyon: Animasyon (ya da canlandırma) filmleri, çerçeve çerçeve çizilir. Çoğunlukla, filmin her saniyesi için on iki resim hazırlamak gerekir ve bunların her birinin iki kez fotoğrafı çekilir. Genellikle arka plan ve canlandırılan tipin bir bölümü değişmez, her çerçeve için resmin yalnızca küçük bir bölümü (kafa, bacaklar ya da kollar) değiştirilir. Bu işlemi kolaylaştırma amacıyla, hareket etmesi istenen bölüm, bir dizi saydam yaprak üstüne çizilir. Sonra bu saydam yapraklar, canlandırılan tipin gövdesine ve arka plana tam oturacak biçimde yerleştirilir ve resim ışıklaması yapılır. Sözgelimi, koşma gibi karmaşık hareketler, her saydam yaprağı birçok kez kullanmayı olanaklı kılacak biçimde çevrimler halinde çizilir. Animasyon filminde, ses genellikle önceden kaydedilir ve ses kuşağı, bir kurgu aygıtı üstünde, çerçeve çerçeve çözümlenir. Böylece animator, her hareket parçası için kaç çerçeve kullanacağını belirler. Çekilecek yapıtla ilgili bütün bilgiler, animasyon kamerası yönetmenine verilen «döküm kâğıdı» üstünde yazılıdır. Son yıllarda, kamera hareketlerinin hesaplanmasına ve bu hareketleri sağlayan SERVOMEKANIZMA'lann ayarlanmasına yardımcı olmak için, küçük BİLGİSAYARLAR da kullanılmaktadır.
Ayrıca, bilgisayarlar, animasyona yardımcı olma amacıyla da kullanılabilir. Animatöre yalnızca ana resimleri ve belli başlı ara resimleri çizmek kalır. Bu teknik, hareketin matematiksel olarak formüle edilebileceği varsayımından yola çıkılarak gerçekleştirilmiştir.
Filmler, maketlerin bir çerçeveden ötekine hafifçe oynatılmasıyla da ortaya çıkarılabilir. Özel efekt yaratmak için, benzer tekniklerden, oyuncuların söz konusu olduğu durumlarda da yararlanılır. Sözgelimi, topun bir vuruşta deliğe düşürüldüğü bir golf sahnesinde böyle bir tekniğe başvurulur. Ayrıca, oyuncu görüş açısının dışına çıkarken kamera durdurularak, insanların sahnenin ortasında birdenbire yok olmaları da sağlanabilir.


Kaynak:4-cilt:6

Nüve Forum » kütüphane » Bilim ve Teknoloji » Araçlar ve Gereçler »