Çalı-çalı örtüsü | Ahşap Oymacılığı, Süslemeli Ağaç Oymacılığı, Ağaç Heykelciliği, Ağaç Oyma işlemi | Akasya | Küstümotugiller, Acacia cinsi | Lütfen çalı dikiniz?!. |

Afrika'nın kurak bökelerinde Avustralya ve Amerika'da kendiliğinden yetişen 500'ii aşkın ağaç, ağaççık ya. da çalı türü akasya adı altında tanımlanır. Bu türlerden çoğunun eeğreltiotlarınınkini andıran narin ve tüysü bileşik yaprakları , dikenli sürgünleri ve salkımlar halinde açan güzel renkli çiçekleri vardır.
Bu bitkilerin oluşturduğu Acacia cinsi baklagillerden olduğu için, akasyalann meyveleri de tıpkı bakla, fasulye ya da bezelyeninkiler gibi uzun ve yassı tohum kılıfları (badıç) biçimindedir.

Türkiye'de, birçok Avrupa ülkesinde ve ABD'de akasya adıyla bilinen beyaz salkımlı ağaçlar aslında gerçek bir akasya değildir. Bu yüzden botanikçiler, gerçek akasyalarla aynı cinsten olmayan bu ağaçları yalancı akasya (Robinia pseudoacacia) olarak adlandırırlar. 20-25 metreye kadar boylanabilen bu gösterişli ağaçlar, gölge vermesi için yol kenarlanna, park ve bahçelere dikilir. Çiçeklenme zamanında sarkık salkımlar halinde kümelenen küçük beyaz çiçekleri de çevreye tatlı ve baygın bir koku yayar.

Buna karşılık Türkiye'de ve birçok ülkede mimoza adıyla bilinen ağaç, Afrika ve Avustralya akasyalanyla aynı cinsten olan gerçek bir akasyadır. Çok parçalı tüysü yapraklan ve küçük kürecikler biçimindeki sarı çiçekleriyle tanınan mimoza (Acacia dealbata) kısa boylu bir ağaçtır. Ülkemizde oldukça yaygın olan bu ağaç, top top sarı çiçeklerle donandığında çok güzel bir görünüme bürünür. Hoş kokulu çiçekli dallan da vazo çiçeği olarak evleri süsler.

Gerçek akasyalar, güzel görünümleri dışında, odunundan özsuyuna kadar hemen her şeyinden yararlanılan çok değerli ağaçlardır. Örneğin, bazı Afrika akasyalarının yapışkan özsuyu olan arapzamkı, tutkal, zamk, mürekkep ve kağıt yapımında kullanılır. Avustralya akasyalanndan bazılarının, özellikle yarran (Acacia homalophylla) adıyla bilinen ağacın odunu çok değerlidir. Mimoza ağacının kabuğu ise, derilerin işlenmesinde (sepileme) kullanılan tanen açısından çok zengindir. Bu nedenle Güney Afrika, Avustralya ve öbür tropik ülkelerdeki büyük tarım işletmelerinde bu ağaçlar özelolarak yetiştirilir. Avustralya Yerlileri, mulga (Acacia aneura) adını verdikleri bir akasya türünün dallanndan mızrak saplan ve bumerang yaparlar. Akasyalann yapraklan ve meyveleri de hayvan yemi olarak kullanılır.

Nüve Forum » kütüphane » Bilim ve Teknoloji » Biyoloji » Botanik » Ağaçlar

kaynak 1
1.cilt / s.104-105