MANYOK, bol nişastalı köklerinden besin olarak yararlanılan tropik bir bitkidir. Anayurdu Güney Amerika olan bu bitki {Manihot esculenta) İÖ 2500'den beri bilinmekte ve yetiştirilmektedir. Bugün de tropik bölgelerin kurak iklimli, verimsiz topraklarında yetiştirilen başlıca tarım ürünlerinden biridir. Ortalama 90 santimetreye kadar boylanabilen bitkinin eğri büğrü bir gövdesi ve bir elin parmakları gibi loplara aynlmış parçalı yaprakları vardır.
Besin depolayarak etlenmiş iri kökleri tropik bölgelerde yaşayan insanlar için değerli bir gıda kaynağıdır. Ama köklerde, ancak pişirildiğinde zararsız hale gelen çok zehirli bir siyanür bileşiği (hidrosiyanik asit) bulunur. Bu zehirli bileşik, bitkiyi göçmen çekirge ler gibi zararlı böceklerin ve bitkiyle beslenen babunların saldırılarından koruyan bir savunma aracıdır.
Manyok kökleri yenebilir hale gelene kadar bir dizi işlemden geçirilir. Bunun için kökler önce soyulur, rendelenir, kaynatılıp sıkılarak suyu çıkarılır ve güneşte kurumaya bırakılır. Su buharlaştığında geriye beyaz bir toz kalır. Elde edilen bu undan ekmek, çorba ve lapa gibi çeşitli yiyecekler ile uzun süre bozulmadan saklanabilen peksimetler yapılır. Köklerden ayrıca, tapyoka denen bir yiyecek maddesi ve alkollü bir içki üretilir. Yaprakları ise ıspanak gibi pişirelerek sebze olarak yenir.

Nüve Forum » kütüphane » Bilim ve Teknoloji » Biyoloji » Botanik » Ağaçlar

Kaynak:1
12.cilt / s.55