Sosyolojinin Alanı

CiwCiw · #1 24.01.08, 20:04

SOSYOLOJİNİN ALANI

KONUSU

Sosyoloji toplumu inceler. Toplumsal olayları bilimsel ilkelere göre sebep - sonuç ilişkisinde inceleyerek genellemelere (toplumsal yasalara) ulaşır. Sosyolojinin pozitif bilim olarak kurulmasında, sanayileşmenin meydana getiridiği hızlı toplumsal değişmeler etkili olmuştur. A. Comte ve E.Durkheim sosyolojinin bilim olarak kurulmasında öncü isimlerdir.
Sosyoloji toplumu bütünlük içinde inceleme konusu yaparken ele aldığı konuların şu temel başlıklardan oluştuğu görülür.
— Toplum ve toplumların evrimi
— Sosyal yapı (Sosyal olay, olgu, sosyal ilişki, sosyal grup, sosyal tabakalaşma)
— Toplumsal kurumlar (Aile, Ekonomi, Siyaset, Din, Eğitim)
— Kültür
— Sosyal Değişme

CiwCiw · #2 24.01.08, 20:05

SOSYOLOJİNİN ÖZELLİKLERİ

1. Bireysel problemlerle ilgilenmez, çünkü konusu sosyal olaylardır.
2. Sosyal olayların ortak noktalarından hareketle genellemelere ulaşır.
3. Sosyal olayları çok yönlü ve çok faktörlü olarak se-bep-sonuç ilişkisinde (determinizm) inceler.
4. Sosyal olayları toplum bütünlüğü açısından bütüncül bir bakışla ele alır.
5. Olması gerekeni değil, olanı inceler. Böylelikle değer yargılarından arınık olarak nesnel sonuçlara ulaşır.
6. Bütün toplumlar için geçerli olabilecek evrensel ilkeler koymaz. Çünkü toplumlar birbirinden her yönden farklıdırlar.
7. En iyi toplum modelini ortaya koymaz, çünkü bulgularını araştırmalara dayandırdığından pozitif bir bilimdir.

CiwCiw · #3 24.01.08, 20:09

SOSYOLOJİNİN DİĞER BİLİMLERLE İLİŞKİSİ

1. Sosyoloji - Tarih
Tarih, geçmişte yaşanan olayları tek tek belgelere dayanarak, yer ve zaman bildirerek ele alır. Sosyoloji ise tek tek yaşanan tarihsel olayların ortak noktalarından hake-ketle genellemelere ulaşır.

2. Sosyoloji - Psikoloji
Psikoloji, insan ve hayvan davranışlarını inceleyen pozitif bir bilimdir. Toplum ise tek tek bireylerin ortaya koyduğu sosyal ilişkilerden oluşur. Aynı zamanda bireyler ortaya koydukları toplum kültürünün bir üyesi olarak yaşarlar. Bu durum sosyolojinin, psikolojiden tamamen bağımsız olmadığını gösterir.

3. Sosyoloji - Antropoloji
Antropoloji, toplumların ırk yapıları ve kültürleriyle ilgilenir. Kültür bir toplumun yaşayış tarzını belirttiğinden ve ırkların da toplumsal yaşantıyla ilişkisi olduğundan dolayı, antropoloji sosyolojiyle yakından ilişkilidir.

4. Sosyoloji - Hukuk
Hukuk, insanlar arası ilişkiyi düzenleyerek toplum düzenini sağlamaya çalışır. Toplumun düzeni sosyolojiyle yakından ilişkilidir.

5. Sosyoloji - Ekonomi
Ekonomik faaliyetler, üretim, tüketim, bölüşüm ve değişim ilişkilerinden oluşur. Topluma faydalı olmaya yönelik yapılan bu ekonomik faaliyetler toplumsal ilişkilerin büyük bir bölümünü oluşturur ve toplum hayatını önemli derecede etkiler.

6. Sosyoloji - Siyaset
Siyaset yönetim ilişkilerini konu edinir. Toplumun yönetimi de sosyolojiyle ilişkilidir.

7. Sosyoloji - Coğrafya
Yeryüzü şekilleri, tabiat kaynakları, bitki örtüsü, iklim vs. coğrafyanın konusu olduğu kadar, toplumsal yaşantının belirleyici unsurlarıdır. Bu sebeplerden dolayı sosyolojiyle ilgilidir.

CiwCiw · #4 24.01.08, 20:15

SOSYOLOJİNİN YÖNTEMLERİ (METOTLARI)

Yöntem takip edilen yol demektir. Sosyolojinin yöntemleri konusu olan toplumu incelemek için takip ettiği yollardan oluşur.
Sosyoloji'de diğer bilimlerde olduğu gibi sosyal olaylar arasındaki sebep - sonuç ilişkisini ortaya konulması, sırayla gözlem, hipotez, sınama ve genellemelere ulaşma şeklinde gerçekleşir.
Örneğin, traktörün köy hayatı üzerindeki etkisini belirlemek isteyen bir araştırmacı hipotezini (varsayım) oluşturmak için öncelikle köy hayatını gözlemlemiş olması gerekir. Bu gözlemlerine dayanarak oluşturduğu hipote-zininin, traktörün köylerde kullanılmaya başlanmasından sonra doğrulanıp durulanmadığını sınar. Doğrulanması halinde traktörün köy hayatını etkilemesi konusunda bilimsel yargılara ulaşır.

Bilim adamı bilimsel yargılara ulaşırken bu yargıların güvenirliğine çok dikkat etmelidir. Bunun için objektiflik, doğruluk, tekrarlanabilirlik, sınırlılık, basitlik ve açıklık, olarak sıralayabileceğimiz bilimsel yöntemin ilkelerine uygun hareket etmelidir.

1. Bilimlerin Kullandığı Yöntemler
Genel olarak bilimler, metot olarak tek tek olaylardan genel yargılara ulaşılması şeklinde gerçekleşen tümevarımı, veya genel yargıları tek tek olaylarda sınama olan tümdengelimi kullanırlar. Sosyoloji de bir bilim olarak bu iki metodu araştırmalarında kullanır. Ancak sosyolojinin inceleme sahası geniş olduğundan gerek tümevarımda, gerekse tümdengelimde örneklem alma önemlidir. Öneklem alma, inceleme alanı geniş olduğunda, inceleme alanını temsil edebilecek örnekleri alınarak, araştırmaların bu örnekler üzerinde yapılmasını ve sonuçları da bütüne genellenmesin!' ifade eder.

2. Sosyolojide Veri Toplama Teknikleri

a. Gözlem
Toplumsal olayların oluş halinde iken amaçlı olarak izlenmesidir. Bu gözlem katılımlı ya da katılımsız olabilir. Örneğin, bir köye ilk defa araba yolu yapılmasından sonra köy yaşantısında meydana gelecek olan değişmelerin gözlenmesi gibi.

b. Anket
Toplumsal olaylar hakkında bireylerin görüşlerini öğrenmek için önceden hazırlanarak kağıda dökülmüş soruların soru formu halinde uygulanması esasına dayanır. Köy yolunun yapılmasından sonra köylülerin bu konudaki düşünceleri anket yapılarak saptanabilir.

c. Monografi
Sınırları belirlenmiş bir konunun derinlenmesine araştırılmasına monografi denir. Köye yol yapıldıktan sonra, köy hayatının her yönüyle derinlenmesine incelenmesi monografiye girer, ilk monografi çalışmalarını Fransız Le Play başlatmış, ve ilk kez "işçi aileleri" üzerinde monografi çalışmaları yapmıştır.

d. Olay inceleme
Toplumsal yaşantıda belirleyici bir etkide bulunan bir toplumsal olayın incelenmesi esasına dayanır. Örneğin geçmiş dönemde yapılan bir ihtilâlin toplumsal yaşantıyı ne yönde ektilediğinin belirlenmesi gibi

e. Sosyometri
Küçük gruplarda grup bireyleri arasındaki duygusal yakınlaşma derecesini (sevme, nefret etme gibi) belirlemeye yarayan bir araştırma tekniğidir.

f. İstatistik
Diğer araştırma tekniklerinden elde edilen bilgilerin sayılarla ifade edilerek yorumlanması esasına dayanır. Örneğin, köylüler üzerinde yaptığımız bir anketin sonuçlarına göre ilk defa köylerine yapılan otomobil yolu için köylülerin olumlu ve olumsuz görüşlerini sayılarla yorumlayabiliriz.

3. Durkheim'in Metot Anlayışı
Sosyolojinin pozitif bilim olarak kurulmasını sağlayan Durkheim'in metot anlayışı şöyledir:

a. Sosyal olaylar bir eşya gibi alınmalıdır. Bu durumda toplumsal bilinç işe karışmayacağından objektif olunabilir

b. Sosyal olaylar, sosyal olaylarla açıklanmalıdır. Toplumsal bilincin canlı olduğu günlerde (bayram, tören gibi) intiharların az olduğu gibi sosyal olayın sebebi yine başka bir sosyal olaydır.

c. Sosyal olaylarda normallik ve anormallik ölçüsü toplumdur. Toplum çoğunluğunda yaygın olan şey normaldir. Buna göre boşanmanın yasak olduğu bir toplumda bir kişinin boşanması anormaldir.

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç

Bunlara Baktınız mı?