Manometre, gazların basıncını ölçen bir aygıttır. Yani, bir tür BASINÇÖLÇER'dir. Yalın bir manometre, içi cıvayla doldurulmuş U biçimli bir cam borudan oluşur. Borunun uçlarından biri açıktır. İkincisi de, basıncı ölçülecek sisteme bağlanır. Borunun iki kolundaki cıva düzeyi farkı, atmosfer basıncına oranla sistemin içindeki basıncın değerini gösterir. Sözgelimi, sisteme bağlı cıva kolu, havaya açılan cıva kolunun 10 cm yukarısındaysa ve BAROMETRELER'le ölçülebilen atmosfer basıncı 76 cm cıva sütunuysa, sistem içindeki basınç 66 cm cıva basıncına eşit olacaktır. Özellikle barometre ve manometreler söz konusu olduğunda, basınç, cm cıva sütunu cinsinden ölçülür.
Kullanım alanları: Manometrenin bir başka örneği de, doktorların atardamarlar içindeki kan basıncını ölçmek için kullandıkları RivaRocci tansiyon aygıtıdır. Manometre, esnek bir tüple, hastanın kolunun üstüne yerleştirilen bir kolluğa bağlanır. Kolluk, küçük bir el pompasıyla şişirilerek, basıncı, önkoldan geçen atardamar içindeki nabız atışını durduracak düzeye çıkarılır. Bu durumda manometredeki cıva düzeyi, atardamar içindeki kan basıncını verir. Damardaki basıncı ölçmede kullanılan başka bir yöntemdeyse, kolluk yerine,şişebilen lastik torbadan yararlanılır. Torbanın üst yüzüne bir cam plaka yerleştirilmiştir. Torba, damar üstüne yerleştirilip, damardan kan geçmeyinceye kadar şişirilir ve manometredeki basınç okunur.
Endüstri ve araştırma dallarında bazı işlemler, çok düşük basınç altında yürütülür. Bu tür yerlerdeki basınç ölçümlerinde McLeod manometresi kullanılır. McLeod manometresi, bir milimetre cıva sütununun binde biri düzeyindeki basınçları ölçmek için düzenlenmiştir. Bir kapalı devre cıva deposundan oluşur. Cıva dolu depo, cam bir boruyla, bir yandan kılcal borulu, hacmi bilinen bir odacığa, öte yandan da basıncı ölçülecek sisteme bağlanır. Sisteme giden boruya da. bir paralel kılcal boru bağlıdır. Kılcal borudaki cıva düzeyi, cıva deposuna biraz hava doldurularak, kapalı kılcal borudaki yükseklikle aynı düzeye getirilir. O zaman kapalı borudaki cıva yüksekliği, sistemdeki basınç değerini verir.


Kaynak:4-cilt: 4

Nüve Forum » kütüphane » Bilim ve Teknoloji » Araçlar ve Gereçler »