Eğitimde Acı Tablo

diyesi · #1 29.08.08, 09:53

İlk ve Ortaöğretim’de eğitim döneminin açılmasına günler kala yapılan bir araştırma eğitim sistemimizdeki olanaksızlıkların acı tablosunu gözler önüne serdi
Yeni eğitim döneminin açılmasına günler kala yapılan bir araştırma İlköğretim ve ortaöğretim’de eğitim olanaklarının daha doğrusu olanaksızlıklarının acı tablosunu orta çıkardı
923 ilçede yapılan araştırmaya göre İlk ve Ortaöğretimde okulların yüzde 40’ı eğitim açısından ‘gelişmemiş’ durumda. Güneydoğu Anadolu halen öğretmen başına düşen en fazlaöğrenci sayısında ilk sırada.
Öğretmenlerin yüzde 14’ü birleştirilmiş sınıflarda eğitim veriyor.
İlköğretim’da 65 bin, ortaöğretim de ise 15 bin 559 öğretmen açığı bulunuyor. Özel okullarda öğretmen başına 9 öğrenci düşerken resmi okullarda 22 kişi düşüyor.

ANKARA - Türkiye’deki 923 ilçenin ilköğretim ve ortaöğretim olanaklarının incelendiği araştırma, eğitim olanakları yönünden ilçelerin yüzde 24’ünün gelişmiş, yüzde 40’ının ise gelişmemiş düzeyde olduğunu ortaya koydu.
TÜBİTAK’ın desteklediği Hacettepe Üniversitesi İstatistik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hülya Çıngı koordinatörlüğünde yürütülen ve Doç. Dr. Cem Kadılar ile Kamu İhale Kurumu’ndan Dr. Güler Koçberber’in araştırmacı olarak katıldığı, "Türkiye Genelinde İlk ve OrtaÖğretim Olanaklarının İncelenmesi ve Belirlenen Aksaklıklara Çözüm Önerilerinin Getirilmesi" başlıklı çalışma kapsamında bölgelere göre ilk ve ortaöğretim olanakları, öğrenci başına düşen öğretmen, derslik ve bilgisayar sayısı, kütüphane imkanları ve eğitime yapılan harcamalar gibi veriler incelendi.
Aynı gelişmişlik düzeylerine sahip ilçeler kümelenerek, gelişmişlik grupları oluşturulan araştırmada, eğitim olanakları her bir ilçe için genel açıdan sadece ilköğretim açısından ve sadece ortaöğretim açısından ele alındı.
Araştırmada, genel değerlendirme ile ayrı ayrı ilk ve ortaöğretim olanaklarının değerlendirmelerinden en gelişmiş ilçe Çankaya (Ankara) olarak tespit edildi. Eğitim olanaklarına göre gelişmişlik endeksi en düşük olan ilçe ilköğretim ve ortaöğretim olanakları birlikte değerlendirildiğinde Pervari (Siirt), sadece ilköğretim olanakları yönünden incelendiğinde Başkale (Van) ve sadece ortaöğretim olanakları yönünden incelendiğinde Şemdinli (Hakkari) olarak belirlendi.
Araştırma kapsamındaki toplam 923 ilçenin yüzde 23,51’inin (217) çok gelişmiş ve gelişmiş, yüzde 39,65’inin (366) gelişmemiş ve hiç gelişmemiş, yüzde 36,84’ünün de (340) orta gelişmişlik düzeyinde olduğu değerlendirmesi yapıldı.
Sadece ilköğretim olanakları yönünden incelendiğinde, bu ilçelerin yüzde 7,58’inin "iyi", yüzde 45,29’unun "orta", yüzde 47,13’ünün "kötü" durumda olduğu tespit edildi. Ortaöğretim olanaklarında ise ilçelerin yüzde 19,64’unun "iyi", yüzde 48,67’sinin "orta" ve yüzde 31,7’sinin "kötü" durumda olduğu ortaya çıktı. Araştırma verileri, Türkiye’deki ilçelerin ilköğretim olanaklarının ortaöğretimdekinden daha kötü durumda olduğunu gösterdi.

İLKÖĞRETİM OLANAKLARI YÖNÜNDEN İLLER
İlköğretim ve ortaöğretim olanakları değerlendirildiğinde, İstanbul’da eğitim olanakları kötü olan ilçe bulunmuyor. Ancak, eğitim olanaklarının çok iyi olduğu düşünülen Ankara ve İzmir gibi büyük şehirlerde eğitim olanakları kötü olan ilçelerin bulunduğu belirlendi. Ankara’da Akyurt, Bala, Çubuk ve Haymana, İzmir’de ise Beydağ, Kiraz ve Torbalı’daki eğitim olanaklarının "kötü" olduğu ortaya çıktı.
"İlçeleri ilköğretim olanakları yönünden iyi durumda olan ilin bulunamadığı" değerlendirmesi yapılan araştırmada, tüm ilçeleri orta ve daha iyi düzeyde olan iller Artvin, Bartın, Edirne, Isparta, İstanbul, Kocaeli, Nevşehir, Rize, Tunceli, Uşak ve Yalova olarak belirlendi. Bütün ilçelerinde ilköğretim olanakları kötü durumda olan iller ise Adıyaman, Ağrı, Batman, Bitlis, Diyarbakır, Gaziantep, Iğdır, Kahramanmaraş, Kars, Kilis, Mardin, Muş, Siirt, Şanlıurfa, Şırnak ve Van.

GÜNEYDOĞU’DAKİ İLKÖĞRETİM OLANAKLARI Araştırmada, sadece ortaöğretim olanakları açısından ilçeler değerlendirildiğinde kötü durumda olan illerin Ardahan, Muş ve Şırnak olduğu ortaya konuldu.
Bölgelere göre, ilköğretim ve ortaöğretim olanakları birlikte değerlendirildiğinde, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde eğitim olanakları iyi olarak tanımlanabilen ilçe bulunmuyor. Araştırma sonuçlarına göre kuzey-doğu Anadolu bölümünde eğitim olanakları iyi durumda olan ilçelerin oranının yüzde 3,51; orta-doğu Anadolu bölgesinde ise yüzde 8,57.
Güneydoğu Anadolu Bölgesindeki ilçelerin yüzde 97,40’ının eğitim olanaklarının kötü olduğu sonucuna varılan araştırmada, İstanbul’da eğitim olanakları kötü olarak belirlenmiş ilçenin bulunmadığı ifade edildi.
İstanbul’daki ilçelerin yüzde 68,75’inin eğitim olanağının "iyi", yüzde 31,25’inin ise "orta" düzeyde olduğu belirtilen araştırmada, Güneydoğu Anadolu Bölgesindeki ilçelerin tamamının ilköğretim olanakları yönünden, yüzde 76’sının ise ortaöğretim olanakları yönünden "kötü" durumda olduğu değerlendirmesi yapıldı.

ÖĞRETMENLERİN YÜZDE 14’Ü BİRLEŞTİRİLMİŞ SINIFLARDA
Derslik başına düşen öğrenci sayısının en fazla olduğu bölgenin İstanbul (45,04) olduğu belirtilen araştırmada, hem ilköğretim hem de ortaöğretim okullarında derslik başına düşen öğrenci sayısının en düşük olduğu bölgenin Doğu Karadeniz (20,09) olduğu bildirildi.
Türkiye’deki ilköğretim okullarında öğrenim gören öğrencilerin yüzde 9,64’ünün birleştirilmiş sınıflarda öğrenim gördüğü ifade edilen araştırmada, bu oranın Kuzeydoğu Anadolu’da yüzde 21,90, Güneydoğu Anadolu’da yüzde 17,54; orta-doğu Anadolu’da yüzde 16,34 olduğu kaydedildi.
Öğretmenlerin yüzde 13,47’si birleştirilmiş sınıflarda hizmet verdiği, ilköğretim okullarının yüzde 40,65’inde ise birleştirilmiş sınıf bulunmadığı belirlendi.
Türkiye genelinde ilköğretim okullarında taşımalı eğitimden yararlanan öğrenci oranının yüzde 15,70 olduğu belirlenen araştırmada, eğitim olanağı gelişmiş olan ilçelerde bu değerin yüzde 0,03’e düştüğü kaydedildi. Öğrencilerin taşımalı eğitimden yararlanma oranının en düşük olduğu ilin İstanbul, en yüksek olduğu bölgenin ise Doğu Karadeniz olduğu ifade edildi.
34 İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİSİNE BİR BİLGİSAYAR
Bilgisayar başına düşen öğrenci sayısının da incelendiği araştırmada, Türkiye genelinde ilköğretimde 34,47, ortaöğretimde ise 16,38 öğrencinin bir bilgisayar kullanabildiği tespit edildi.
Araştırma sonuçlarına göre eğitim olanağı gelişmiş ilköğretim okullarında bir bilgisayar başına düşen öğrenci sayısının 46,46; ortaöğretim okullarında ise 20,23. Gelişmişlik düzeyi en düşük ilköğretim okullarında 88,82; liselerde 26,13 olduğu kaydedildi. Araştırmada, bu durumun, ilköğretim okullarında bilgisayar imkanlarının daha kısıtlı olduğunu gösterdiği vurgulandı.

İLKÖĞRETİM’DE 65 BİN ÖĞRETMEN AÇIĞI VAR

Türkiye’de ilk ve ortaöğretim okullarında eğitim olanaklarının incelendiği araştırmada, Türkiye ortalamasının altında eğitim olanaklarına sahip ilköğretim okullarında yaklaşık 65 bin, ortöğretim okullarında ise 15 bin 559 öğretmen açığı bulunduğu belirlendi.
TÜBİTAK’ın desteklediği Hacettepe Üniversitesi İstatistik Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Hülya Çıngı koordinatörlüğünde yürütülen ve Doç. Dr. Cem Kadılar ile Kamu İhale Kurumu’ndan Dr. Güler Koçberber’in araştırmacı olarak katıldığı, "Türkiye Genelinde İlk ve OrtaÖğretim Olanaklarının İncelenmesi ve Belirlenen Aksaklıklara Çözüm Önerilerinin Getirilmesi" başlıklı çalışmada, okullardaki öğretmen açıkları ve resmi-özel ilk ve ortaöğretim okulları karşılaştırılırken resmi okullardaki fizik, kimya, bilgisayar ve mesleki laboratuvarların olanakları incelendi.
Resmi ve özel kurumların öğretmen başına düşen öğrenci sayısı bakımından farklılık gösterdiği ifade edilen araştırmada, özel eğitim öğretim kurumlarında öğretmen başına düşen ortalama öğrenci sayısının 8.98, resmi eğitim öğretim kurumlarında ise 22.28 olduğu belirtildi.
Resmi ilköğretim ve ortaöğretim okulları içinde Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde öğretmen başına düşen öğrenci sayısının 34.98 olduğu, bunu 29.70 ile Orta Anadolu Bölgesi’nin izlediği vurgulandı.
İLKÖĞRETİM OKULLARINDAKİ İHTİYAÇLAR

Araştırmada, Türkiye ortalamasının altında eğitim olanaklarına sahip olan ilköğretim okullarının öğretmen ihtiyacının yaklaşık 65 bin, derslik ihtiyacının 124 bin, bilgisayar ihtiyacının 78 bin, bilgisayar laboratuvarı ihtiyacının 5 bin 708, fen laboratuvarı ihtiyacının 4 bin 518, yabancı dil laboratuvarı ihtiyacının 6 bin 249, kütüphane ihtiyacının 4 bin 96 olduğu ortaya çıktı.
Türkiye ortalamasının üstünde eğitim olanağına sahip ilçelerde ise öğretmen fazlasının 30 bin 583, derslik fazlasının 21 bin, bilgisayar fazlasının 40 bin, bilgisayar laboratuvarı fazlasının 4 bin 309, fen laboratuvarı fazlasının 3 bin 67, yabancı dil laboratuvarı fazlasının 132, kütüphane fazlasının ise 2 bin 590 olduğu kaydedildi.
Araştırmada, öğretmen fazlası bulunan ilçelerden öğretmen ihtiyacı bulunan ilçelere sadece öğretmenlerin dağıtıldığı varsayılsa bile ilköğretim okullarında ihtiyaç duyulan öğretmen sayısının en az 35 bin olarak tahmin edildiği, bu doğrultuda öğretmen atamalarında ihtiyaç fazlası bulunan ilçelere yeni atamaların yapılmamasına dikkat edilmesi gerektiği vurgulandı.
ORTAÖĞRETİM OKULLARINDAKİ İHTİYAÇLAR

Türkiye ortalamasının altında eğitim olanaklarına sahip ortaöğretim okullarının öğretmen ihtiyacının 15 bin 559, derslik ihtiyacının 28 bin 420, bilgisayar ihtiyacının 46 bin 163, bilgisayar laboratuvarı ihtiyacının 757, fen laboratuvarı ihtiyacının 460, fizik-kimya ve biyoloji laboratuvarı ihtiyacının 724, yabancı dil laboratuvarı ihtiyacının 126 ve meslek laboratuvarı ihtiyacının 601, kütüphane ihtiyacının ise 654 olduğu belirlendi.
Araştırmada, Türkiye ortalamasının üstünde eğitim olanaklarına sahip ortaöğretim okullarının öğretmen fazlasının 20 bin 483, derslik fazlasının 5 bin 680, bilgisayar fazlasının 23 bin 290, bilgisayar laboratuvarı fazlasının bin 39, fen laboratuvarı fazlasının 297, fizik-kimya-biyoloji laboratuvarı fazlasının 2 bin 298, meslek laboratuvarı fazlasının 640 ve yabancı dil laboratuvarı fazlası 396 olduğu tespit edildi.
Öğretmen fazlası bulunan ilçelerden öğretmen ihtiyacı bulunan ilçelere öğretmenlerin dağıtılması halinde ortaöğretim okullarında öğretmen ihtiyacının bulunmadığının söylenebileceği kaydedilen araştırmada, ancak böyle bir uygulamanın gerçekleştirilmesinin çok olası görülmediği ifade edildi.
DESTEKLENMESİ GEREKEN İLÇELER

İlköğretim olanakları yönünden öncelikli desteklenmesi gereken ilçeler Şanlıurfa-Merkez, Diyarbakır-Merkez, Şanlıurfa-Siverek, Kahramanmaraş-Merkez, İstanbul-Gaziosmanpaşa, Şanlıurfa-Viranşehir, Mardin-Kızıltepe, Gaziantep-Şahinbey ve Adıyaman-Merkez olarak sıralandı. Araştırmada, ortaöğretim olanakları yönünden ise Diyarbakır-Merkez, Mersin-Merkez, İstanbul-Bağcılar, İstanbul-Küçükçekmece, Bursa-Osmangazi, Adana-Yüreğir, Kocaeli-Gebze, Bursa-Yıldırım, Ankara-Sincan ve Malatya-Merkez’in desteklenmesi gerektiğine dikkat çekildi.
Eğitim olanakları yönünden hiç gelişmemiş grupta yer alan 62 ilçenin ilçe milli eğitim müdürlükleri ile yapılan görüşmelere de yer verilen araştırmada, ilçelerde yeterli öğretmen olmadığı, okulların bakım ve onarıma ihtiyacı olduğu ya da güvenlik nedeniyle eğitim faaliyetleri yürütemeyen okulların bulunduğu, öğrencilerin ise taşımalı eğitim yolu ile çevre okullara yönlendirildikleri tespit edildi. Bu ilçelerde, eğitim sisteminden terklerin yoğun olarak yaşandığı, bunun nedenlerinin çoğunlukla "çalışma, ailelerin istememesi ya da ev işlerine yardım etmek" olduğu belirtildi.
Birleştirilmiş sınıf uygulamalarının bu ilçelerde çok sık yürütüldüğü, çözüm olarak müdürlerin pek çoğunun yeni derslik yapımı çalışmalarına başladığı belirtilen araştırmada, buralardaki okul müdürlerinin eğitim alanında yaşanan en önemli sorunlarını ise "okulların temizliği, ailelerin eğitime yatırım yapmaması, öğretmenlerin lojman sorunu, öğretmen yetersizliği ve derslik sayısının yetersiz olması" şeklinde sıraladıkları kaydedildi.

ORTAÖĞRETİMDE OKUL BAŞINA 0.98 BİLGİSAYAR LABORATUVARI

İlköğretim okullarında okul başına ortalama 0.51 bilgisayar laboratuvarı düştüğü belirlenen araştırmada, ortaöğretim okullarında okul başına ortalama 0.98 bilgisayar laboratuvarı bulunduğu belirtildi.
Türkiye genelinde okul başına düşen meslek laboratuvarı sayısının 0.22 olduğu kaydedilen araştırmada, Türkiye’de yaklaşık her 5 ortaöğretim okulundan sadece 1’inde meslek laboratuvarı bulunduğunu ifade edildi.
Okul başına düşen yabancı dil laboratuvarı sayısının Türkiye genelinde ilköğretim okulları için 0.020, ortaöğretim okullarında 0.044 olduğu belirtilen araştırmada, Türkiye’de yabancı dil laboratuvarı bulunan okul sayısının yetersiz olduğuna işaret edildi.

ÖNERİLER

Araştırmada, öğretmen yetersizliğinin ilçe milli eğitim müdürlerinin de dile getirdikleri temel sorunlardan biri olduğu kaydedildi. Bölgeye gelen öğretmenlerin deneyimsiz olmasının da sorun olduğu belirtilen araştırmada, anket uygulanan ilçelere genellikle tecrübesiz öğretmenlerin ilk atama suretiyle geldiği, 2 yıl stajyerliklerinin kalkmasının ardından tayin talebiyle ayrıldıkları ve böylece eğitimin sürekli olarak kesintiye uğramasına neden oldukları ifade edildi. Araştırmada, "Bölgeye gönderilen öğretmenlerin tecrübesizliği ve bir süre sonra tayin yolu ile bölgeden ayrılmaları, eğitimin sürekliliğinin bozulmasına ve öğretmen açığının bir türlü giderilememesine neden olmaktadır. Bu yüzden bu ilçelerde eğitimin sürekliliğinin sağlanması ve öğretmen açığının giderilmesi için bu bölgelerde öğretmenlik yapmayı cazip kılacak uygulamalar başlatılmalıdır" denildi.
Öğretmenlerin, bu ilçelerde kalmamasının başlıca sebebinin "ilçelerin sosyoekonomik düzeylerinin düşük olması"na bağlandığı araştırmada, barınma ihtiyaçlarının karşılanamaması nedeniyle de öğretmenlerin bu ilçelerde kalmak istemedikleri kaydedildi. Araştırmada, ilçelerde ve köylerde öğretmenlerin barınma ve sosyal aktivite gibi sorunlarının çözülmesi gerektiğine, bu şartlarda çalışan öğretmenlerin bölgede kalmalarını sağlamak için özendirici yüksek bir maaş verilmesi ve öğretmenlere özel lojmanların yapılması gerektiğine dikkat çekildi.
Öğretmen atamalarında rotasyon sisteminin getirilmesi önerilen araştırmada, stajyerlik sürelerinin 5 yıla çıkarılması ya da ilçelere kadrolu öğretmen tayin edilmesi diğer çözüm yolları olarak önerildi.

"AİLELER EĞİTİME YETERLİ ÖNEMİ VERMİYOR"
Ailelerin eğitime yeterli derecede önem vermediği kaydedilen araştırmada, bunun velilerin genellikle ekonomik durumlarının kötü olmasından kaynaklandığı vurgulandı.
Az gelişmiş bölgelerde, hükümet tarafından öğrenci başına ailelere aylık 60 YTL yardımda bulunulduğu hatırlatılan araştırmada, ancak çoğu zaman bu yardımların öğrencinin eğitim ihtiyaçları için değil, ailelerin çeşitli ihtiyaçları için kullanıldığının belirlendiği kaydedildi.
Kız çocuklarının genellikle ilkokuldan sonra çalıştırılmak ve evlendirilmek yoluyla süresiz olarak eğitim sisteminden ayrıldığına dikkatin çekildiği araştırmada, "Çoğu ilçede (Haydi Kızlar Okula) kampanyası ile okula devam etmeyen kız çocuğu sayısı azaltılmasına rağmen, bu sorunun hale devam ettiği İlçe Milli Eğitim Müdürleri tarafından bildirilmiştir. Bu sorunun çözülmesi için bu tür kampanyaların artırılması ve yasal yaptırımların daha ciddi şekilde uygulanması gerekir" görüşüne yer verildi.

YATILI OKUL ÖNERİSİ

İlçelerde öğrenci sayısının az olması nedeniyle birleştirilmiş sınıf uygulaması yapıldığı, bu durumun eğitimi olumsuz etkilediği belirtilen araştırmada, birleştirilmiş sınıf uygulamasının kaldırılıp yatılı okul uygulamasına geçilmesi önerisinde bulunuldu.
Araştırmada, şunlar kaydedildi:
"Gerek araştırmadan elde edilen sonuçlar gerekse eğitim göstergelerinin analizi sonucu ulaşılan bulgular, eğitim olanaklarına ulaşım konusunda ülkemizde bölgeler arasında, iller arasında, hatta ilçeler arasında önemli dengesizliklerin olduğunu göstermiştir. Eğitim olanaklarının paylaşımında yaşanan bu dengesizliğin düzeltilmesi için ivedilikle karar alıcıların adım atması gerekmektedir. Ayrıca, il ve ilçelerin eğitim olanakları yönünden gelişmişlik düzeyleri zaman boyunca takip edilmelidir."(aa)

Nüve Forum » gazete haber ve makale yorumları » Eğitim & Kişisel Gelişim » Eğitim

Kaynak

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç

Bunlara Baktınız mı?