Şahin Tulga Gençlere Mektup

İŞ FİKRİNİ HAYATA GEÇİRMEK

Bir iş fikriniz var ve onu hayata geçirmek istiyorsunuz. Sevdiği bir işi yapıp hem kendi kendinin patronu olmak hem de zengin olmak birçok kişinin hayali. Onlara firmalarının ilk aşamalarında atılacak adımlarla ilgili belli başlı önerilerim şöyle:

İlk Adımlar

1-Önce, iş fikrinizi düşüncesel olarak test edin. Çözdüğü problem ve müşteriye sunduğu değerler nelerdir? Hangi müşteri değer alanlarında faaliyet göstereceğinize ve hangi müşteri dilimlerine odaklanacağınıza karar verin.

2-Pazarın ve rakiplerin durumunu inceleyin. Rakiplerden hangi konularda farklılık yaratıyorsunuz? Sizin hitap edeceğiniz pazarın toplam boyutu nedir? Müşterilerinizin sizi terk edebilmesi için engeller yeteri kadar yüksek mi? Rakiplerinizin sizi taklit etmesini zorlaştıracak engeller var mı?

3-Her aşama için nasıl kadrolaşacağınızı ve ne kadar para gereksiniminiz olacağını belirleyin.

4-Fikirlerinizi potansiyel mişteriler üzerinde test edin. Ancak fikrinizi tam olarak açığa vurmamaya gayret edin. Yerin kulağı olduğunu unutmayın. Hedeflediğiniz müşteri dilimlerinizin olası isteklerini belirlemek için anket yapın. Size harika gelen bir fikir onlara birşey ifade etmeyebilir.

5-İş modelinizi ve stratejinizi tespit edin. Her iki konu hakkında geçmişte yazdığım yazıları uygulayın.

6-Yukarıdaki konulardaki bulgularınız ümit verici görünüyorsa hemen bir iş planı yapın ve bunu kağıda dökün. Büyük bir ihtimalle değişen koşullar çerçevesinde iş planınızı ileride sürekli olarak yenilemek zorunda kalacağınızı unutmayın.

7-Öncelikle ürününüzün bir prototipini yapın. Bunun için gerekli parayı çevrenizden bulmaya çalışın. Bir prototip ve müşterileriniz olmadan, sadece şevk ve iş planı ile profesyonel yatırımcılardan para bulamazsınız.

8-Prototipin tamamlanmasıyla birlikte iş planınızı tekrar gözden geçirin ve güncelleyin.

9-İş fikrinizin ve bu noktaya kadarki faaliyetlerinizin değerini tespit edin. Bunun için benzer faaliyet süren firmaları temel alabilir ve yol gösterici bilgileri internet üzerinde bulabilirsiniz.

Meleklerle Temas

10-Para kaynağı bulmak için meleklerle temas kurun. Her bir melekten yaklaşık 30 bin dolar civarında kaynak alacak şekilde gerekli melek sayısını belirleyin. Firmanız kurulduğunda onları hissedar yapacak şekilde ön anlaşmalar yapın. Melekleri çok dikkatli seçin. Sırf para verecek diye herkese kucak açmayın. İşinizle ilgili diğer konularda da katkıda bulunacak ve çevreleri geniş olan kişileri seçin.

11-Firmanıza ve ürününüze uygun bir isim bulun.

12Topladığınız parayla firmanızı kurun, kadronuzu oluşturun, ürün veya sitenizi tamamlayın ve müşteri edinmeye başlayın. Firmanıza alacağınız her kişi, firma değerini etkileyecektir. Eğer çok kaliteli isimler almaya gücünüz yetmiyorsa, böyle kişilerden bir danışma kurulu oluşturun. Onlara bir miktar aylık ve hisse verebilirsiniz. Böyle bir danışma kurulu yardımıyla doğru stratejik kararlar verebilir, kaliteli insanları firmanıza çekebilir, finansman ve satış ilişkileri için kapıları açabilirsiniz. İşinizi odaklı götürmeye özellikle özen gösterin. Ürününüzü sürekli olarak değiştirin. Yeni ekonomik düzende rakiplariniz için piyasaya giriş engeli yaratmanın en etkili yolları; insan kaynağını iyi yönetmek ve hızlı olmak.

13-Tüm çalışanlarınıza hisse veya hisse opsiyonu verin.

14-İş planınızı sürekli güncel tutun. Cironuz belirli bir rakama geldiğinde artık risk sermayesi firmalarına başvurmaya hazırsınız demektir. Bu kritik rakamı 20 milyon dolar olarak düşünün. Bu noktada firmanızın değerini tespit ettirin.

Risk Sermayesi
15- İşinizi daha da büyütmek üzere risk sermayesi firmalarına başvurun. Hisselerinizin önemli bir kısmını onlara satmaya hazır olun. Risk sermayesi firmaları birkaç yıl içinde en az 500 milyon dolar ve hatta 1 milyar dolar değer seviyesine gelme potansiyeli olan firmalara yatırım yaparlar. Meleklerinizi belirlerken nasıl seçici davrandıysanız, risk sermayesi firmanızı seçerken de en az bir o kadar seçici olmanız lazım. Firma referanslarını didik didik etmenizi öneririm: Yönetim kurulu toplantılarına sürekli olarak katılıyorlar mı? Yöneticilere yol gösterirler mi? İlişkilerini cömertçe kullandırıyorlar mı? Çok sayıda başka projeleri var mı? Sadece para yatıran firmalardan uzak durmanızı öneririm.

Son söz: Girişimci ve mucit farklı karakterlerdir. Her mucit girişimci olamaz.