|
#1
|
Bunlara Baktınız mı?
27.01.08, 17:16
Kopenhag Dilbilim çevresi | İsviçre, coğrafyası, tarihi, siyasi yapısı, ekonomisi | Çin-coğrafyası, tarihi, imparatorluk dönemi, çin edebiyatı, çin sanatı, eski çin | Mozambik, tarihi, coğrafyası, iklimi, devlet yapısı, ekonomisi | İsveç, tarihi, coğrafyası, nufusu, siyasi yapısı, ekonomisi | KOPENHAG, Kobenhavn, Danimarka'nın başkenti; Danimarka nüfusunun dörtte biri kentin yerleşme alanında yaşar. Coğrafyası Kopenhag, merkezden az çok uzak konumuna karşın, Danimarka' nın yaşamında çok önemli rol oynar. Sund bölgesinde, Sjaelland adasının ucu ile Amager adasında yer alan Kopenhag, kendisini Kuzey Avrupa'nın "antreposu" yapan ayrıcalıklı bir konumda bulunur. Ama Kiel kanalının açılması ve derinliği bazı gemilerin geçmesi için yeterli olmayan boğazlar, az da olsa bu ayrıcalıklı konumu gölgelediyse de, Kopenhag, gene de büyük bir ticaret merkezi oldu; ne var ki, etkinliğini bugün de sürdüren limanı, giderek yoğunlaşan karayolu trafiği ve çok işlekleşen havalimanı (Kastrup) karşısında önemini yitirmektedir. Liman başlangıçta Slotsholmen adasındaydı ve Amager adasındaki Christianshavn semti ancak 1618'de kuruldu. 1660' ta yapılan yeni surlar, bir savunma hen-değiyle (bugünkü plan üzerinde hâlâ görülebilir) çevrili bir dizi tahkimatla limanı adanın geri kalan kesimlerinden ayırdı. Trafiğin Hamburg'a kaymasına neden olan Kiel kanalının açılmasının verdiği zararları gidermek için 1894'te bir serbest liman kuruldu. Liman, eski surların içindeki havuz ve doklarıyla ayaktadır; ama kent, XIX. yy. ortalarından bu yana, limanı merkez olarak koruyarak, Târnby gibi eski köyleri de içine alarak, halkalar halinde genişlemektedir. Düz bir arazi üzerinde gerçekleşen bu yayılmalar genelde bir tekdüzelik izlenimi uyandırır, Yüzyıl başından, ya da iki dünya savaşı arasındaki yıllardan kalma 3-4 katlı tuğla evleri, ikinci Dünya savaşı'ndan sonra yapılan 8-10 katlı büyük beton bloklar, daha yakın yıllardaysa bahçeli evler izler. Geniş bir alana yayılan kentte, (birçok eski semt tenhalaşmaktadır), merkezdeki tıkanıklığı çözebilmek için şehircilik şemalarından yararlanılmıştır. Yerleşim bölgeleri (bütün olarak ele alındıklarında) artık oturmaktadır. Hizmetler kesiminde gelişmeler, merkez dışına çıkartılan sanayinin yarattığı boşluğu güçlükle doğurabilmektedir. Bununla birlikte, Kopenhag yerleşme alanı çevresinde büyük makine ve besin sanayisi fabrikaları vardır ve Kopenhag denince bugün akla porselen, bira ve tersaneler gelmektedir. 520 km2'lik bir alana yayılan kent ve çevresinde, hizmetler kesiminin önemli etkinliklerine rastlanır. Ulaşım, uluslararası bir transit yolun geçişiyle daha da ağırlaşan sorunlarla karşı karşıyadır. Ama, yaygın ve artık gelenekselleşmiş bisiklet kullanımının ve yayalara ayrılan alanların genişletilmesinin dışında, yeşil alanlara ve Tivoli örneği bahçelere geniş yer ayıran bu başkentin havadarlığı Güney İskandinavya' nın bu tartışılmaz anakentini daha da çekici kılmaktadır. Kopenhag Tarihi Kopenhag -güzel sanatlar Kopenhag Dilbilim çevresi Konu lolipop tarafından (27.01.08 saat 19:57 ) değiştirilmiştir.. |
| Sponsorlar |
| |
|
#2
| ||||
| ||||
| Kopenhag Tarihi 1167'de piskopos Absalon, ilkel balıkçı köyüne bir şato ekledi. Kopenhag' in çekirdeği olan bu şatonun adı (K#ben-havn, "Tüccarlar limanı"), deniz sitinin değerini belirtiyordu. Sund'un güney mahrecini denetleyen Kopenhag, çok geçmeden bir ticaret kenti durumuna geldi. Kentin burjuvaları 1254'te belediye özgürlüklerini elde edebildilerse de, korporatif örgütlenme Ortaçağ sonunda yasaklandı. Kent, hansa birliğinin ve özellikle Lübeck' in şiddetli düşmanlığıyla karşılaştı. 1417'de kral Pomeranyalı Erik, Kopenhag'ı krallık konutu, hükümet merkezi ve askeri müstahkem mevki durumuna getirdi. Danimarka'nın başkenti olduktan (1443) sonra, Christian l'in 14?9'da üniversite kurduğu kent, çok geçmeden lutherciliği benimsedi (1530). Christian III, Lübeck'i devreden çıkararak, Sund'un denetim tekelini Kopenhag'a kazandırdı (1536-37). Burjuva milisleri sayesinde kent, isveç kralı Kari X Gustafın saldırılarına direndi (1658 -59) ve Kopenhag barışı burada imzalandı (1660). XVIII. yy.'da Kopenhag, bir refah dönemi yaşadı. Baltık ticaretine kesinlikle egemendi. 1720'de İsveçliler'den Sund'a ayakbastı parası almaya başladı. 1619'dan başlayarak Borsa'nın oluşması ve 1736'da Kurent Bank'ın kurulmasıyla, bir maliye ve sömürge merkezi durumuna geldi. Kopenhag bankası ve ticaret şirketleri (Asya şirketi, Batı Hindistan şirketi, Gine şirketi) tarafından desteklenen ko-penhaglı tüccarlar, Hindistan, Kuzey ülke-ieri ve Norveç ile canlı bir alışverişe girişiyor ve izlanda, Grönland ve Danimarka Antilleri'nin sömürge ticareti tekelini kendi ellerine alıyorlardı. Sund'u iki kez zorlayan İngilizler (2 nisan 1801'de Tarafsızlar birliği'ni parçalamak için, 1-5 eylül 1807'de danimarka donanmasının Napo-leon l'in hizmetine girmesini engellemek için), kenti bombalıyor, koydaki gemileri ya batırıyor ya da alıp götürüyorlardı. Alman işgali sırasında (1940-1945 arası), halk tarafından desteklenen militan bir direniş örgütlendi. Almanlarla işbirliğinde bulunmayı kabul etmeyerek bu direnişe hükümet de katıldı. 28-29 ekim 1943'te işgal kuvvetleri, kopenhag donanması dışında tüm danimarka savunmasını silahsızlandırdı. Kopenhag filosuysa, Almanlar'ın buyruğunu hiçe sayan tümamiral Vedel tarafından yok edildi. |
|
#3
| ||||
| ||||
| GÜZEL SANATLAR. Kentte çok sayıda anıtsal yapı ve büyük müzeler yer alır. Hollanda Rönesans üslubunda Borsa (1619) ve Rosenborg şatosu (1606, krallık koleksiyonları). Barok Charlottenborg şatosu (1672, bugün Güzel sanatlar akademisi). N. Eigtved'in yaptığı Amalienborg meydanı ve sarayı (XVIII. yy. ortası). Eigtved ve N. H. Jardin'in yapıtı, mermerden, yuvarlak planlı Frederikskirke. C. F. Hansen' in yaptığı yeniklasik üsluptaki katedral (1811-1829, heykelleri Thorvaldsen yapmıştır). Danimarka tarihine bağlı olan üslubuyla M. Nyrop'un belediye sarayı (XIX. yy. sonu). Grundtvig kilisesi (1921). 1807'de kurulan, bugün ise, N. Eigtved' in yaptığı bir saraya taşınmış olan Ulusal müze (tarihöncesi, arkeoloji, tarih); Güzel sanatlar müzesi, Süsleme sanatları müzesi, Carlsberg müzesi (mısır, yunan, roma eski eserleri; XIX. yy. fransız sanatı; danimarka sanatı). Krallık porselen yapımevi (1775'te kuruldu). |
|
#4
| ||||
| ||||
| Kopenhag Dilbilim çevresi, 1931 'efe L. Hjelmslev ve V. Brondal'in kurdukları danimarkalı dilbilimciler birliği; bu birliğin kuruluşu, danimarka dilbiliminin, genel dilbilgisi alanındaki köklü geleneğinden kaynaklanır; kuşkusuz Prag Dilbilim çevresi'nin özendirici örneği de bu kuruluşu etkilemiştir. Kopenhag okulu, sesbilimsel temeller yerine mantıksal temellerden kalkarak Saussure'ün ilkelerini büyük bir kesinlikle açıklamaya çalıştı: Brondal'in sağlam bir geleneksel mantık bilgisi vardı, Hjelmslev de, Carnap'ın ve avusturya okulunun çalışmalarından etkilenmişti. Hjelmslev, H. J. Uldall ile birlikte, "glosematik" adını verdiği yeni bir dilbilim anlayışı geliştirdi. Birlik, düzensiz biçimde yayımlanan bir inceleme ve derleme dizisinin (Travaux du Cercle linguistiçue de Copenhague) yanı sıra, 1939'da kurulan Açta linguistica dergisini çıkarmaktadır. kaynak 2 11.cilt / s.6973 Konu lolipop tarafından (27.01.08 saat 21:10 ) değiştirilmiştir.. |
| lolipop kullanıcısının bu bilgilendirici iletisine teşekkür eden üye : | ||
CiwCiw (27.01.08) | ||
| Sponsorlar |
| |
![]() |
| Tags |
| trnby, tivoli, sund bolgesi, sjaelland, kiel, kastrup, christianshavn, amager |
| Seçenekler | |
| Stil | |
|
|