GELİŞİM TESTLERİ
Bunların amacı, bir deneğin yetenek derecesini, yaşım göz önüne alarak ortaya koymaktır. Bunların ilki ve en ünlüsü, zihin yaşı ile gerçek yaş'ı ayırt eden Binet-Simon testidir. Bura da, belli yaştaki çocukların % 75'inin iyi yanıt verdiği bir soru, bu yaşı be lirten bir soru olarak kabul edilir. Bir çocuğun zihin yaşını ölçmek için de bütün sorulara iyi yanıt verdiği düzey den hareket edilerek, daha yüksek dü zeyde yer alan ve iyi yanıt verdiği so rulara göre, iki ya da üç ay eklenir. Sözgelimi, 6 yaşındaki (gerçek yaş) bir çocuk, 5 yaş düzeyinm bütün sınama larında, daha sonra 6 yaş düzeyinin üç sınamasında ve 7 yaşm iki sınama sında (bunların her birinin değeri iki aydır) başarılı olmuşsa, bu çocuğun zihin yaşı 5 yaş ve 10 aydır. Stern, gü nümüzde bırakılmış olan bu yöntemi, 3 yaşında iki aylık bir geriliğin, 12 ya şındakinden çok daha ciddi olduğunu söyleyerek eleştirmişti ve zihin yaşı kavramının yerine, bu yaşm gerçek yaşa bölünüp yüzle çarpılmasıyla el de edilen zekâ bölümü (Z.B.) kavramı nın konmasını önermişti. Buna göre, 130'luk bir Z.B. çocuğun, yaşma göre ileri, S'O'lık bir Z.B. ise geri olduğunu gösterir. Birçok kez elden geçirilen ve geliştirilen Binet-Simon testleri, günü müzde, bir yana bırakılmış ve onların yerini Wechsler çocuk zekâsı ölçeği, Grace Arthur beceri ölçeği, Cattell ilerleyici matrisi gibi öbek halinde testler (çeşitli sınamaları kapsarlar) ya da tek tek testier almıştır. Brunet Lezins testi, küçük deneklerin (3 ay lık, 6 aylık, 18 aylık) davranış durum larını değerlendirmeyi sağlar.

ZEKÂ VE YETENEK TESTLERİ
Zihin yaşının ve Z.B'nün ergen ve eriş kinler için bir anlamı yoktur. Bundan ötürü, özellikle meslek seçme ve yön lendirmede kullanmak üzere ço ğu etken çözümlemesinden esinle nen diferansiyel zekâ ve yatkın lık testleri oldukça erken bir tarihte ortaya konmaya başlandı. Günümüz deki ruhbilimsel teknik, bir testteki başarının, bir genel etken (G etkeni), grup etkenleri (Thurstone'un,listesi uzatılmış olan aşamalanmamış etken leri) ve teste özgü olan ve bir yana bı rakılan özgül etkenlerin bileşimine bağlı olduğunu ileri sürerek, Spear man'ın aşamalı anlayışı ile Thursto ne'un çizgiseî anlayışını uzlaştırmaya yönelmektedir. Bu, etken çözümleme sinden kaynaklanan testlerin, öbek olarak bileştirilebilecek genel testler ve grup testleri olarak sınıflandırüa bilmelerini sağlamaktadır. G etkeni bakımından çok yoğun olan testlerin hazırlanmasına ilişkin araş tırmalar, özellikle ilginç olmuştur. Bunların en iyilerinden biri, 1938'de L.S. Penrose ve j.C. Raven tarafmdan hazırlanmış olan ilerleyici matrisler testidir. Bu testin temeli, deneğe çe şitli öğeler önererek, bu öğeler arasın daki bağıntıyı ortaya çıkarmak ve bu nu, bir bilinmeyen terimin yer aldığı bir bütüne uygulamaktır.

KİŞİLİK TESTLERİ
Psikanalizin, biçim ruhbiliminin, feno menolojinin ve toplumsal ruhbilimin yeni görüşleri üstünde, son yıllarda, birçok kişilik testi ortaya kondu. Bun lar, kişilik soru dizinleri, yansıtmalı sı namalar ve sosyometri testleri olarak sınıflandırılabilir.

KİŞİLİK SORU DİZİNLERİ.
Bunlar ilk olarak Binet tarafından tasarlandı. Soru dizinleri, istatistiksel bir temel lendirme sağladıkları ölçüde test ola rak kabul edilebilirler. Sözgelimi, R.G. Bernreuter'in kişilik soru dizini (1933), denekten, '"evet", "hayır" ya da seçim yapması olanaksız olduğun da "?" diye yanıt vermesi istenen 125 soruyu kapsar. Sorular basit ve önem siz görünüşlüdür ("Genellikle, düşün celerinizi, konuşmayla değil de yazıy la mı daha iyi açıklarsınız?", "Baş dönmesi geçirdiğiniz oldu mu?" gibi). Bu soru dizini, içedönüklük dışadönüklük, egemeniik-başeğme, nevroz eğilimleri gibi ruhsal durum ların ölçülmesini sağlar. Günümüzde, en fazla kullanılan kişilik testi M.M.P.I'dır (Minesota, Multiphasic, Personality Inventory [Minesota Çok Yönlü Kişilik Soru Kâğıdı]). Bu test "doğru", "yanlış", "bilmiyorum" di ye yanıt verilmesi gereken 550 soru luk bir dizidir. M.M.P.I., dört geçer lik ölçeği ve 10 klinik ölçek (Hs, D, Hy, Pd, Mf, Pa, Pt, Se, Ma,Si) ortaya kon masını sağlar. Burada, şu ya da bu öl çeğin bir tek yüksekliğinden çok, or taya çıkmış olan genel görünümü göz önünde tutmak söz konusudur.

YANSITMALI TESTLER.
Bunların il kesi, deneğin içinde bulunduğu bir du rumu ilgileri, tutumları ya da eski komplekslerine bağlı olarak algıladı ğı ya da yeniden yapılandırdığı düşün cesidir. İncelenmesi ve yorumianma sıysa yanıt öbeklerinin oluşturduğu kümelere dayanır. Bunların en ünlü sü, H. Rorschach'm Psychodiagnos tiJr'idir (Psikodiagnostik, 1921). Buna mürekkep lekesi testi de denir. Testin gereci, deneğe belli bir düzen içinde gösterilen 10 bakışımlı mürekkep le kesidir: Lekelerin beşi siyahtır, öbür leriyse siyah ve renklidir (beş farklı renge kadar). Denekten bu lekelerin neyi. gösterdiklerini söylemesi istenir. Verilen yanıtlar, kavrayışa (lekenin tümüyle mi ilgililer, yoksa belli bir bö lümüyle, beyaz boşluklarla mı), belir leyiciye (biçimden mi, renkten mi, yok sa her ikisinden mi esinleniyorlar?; denek, hareketler görüyor mu?), içe riğe (denek, anatomik biçimler, somut nesneler, manzaralar, hayvanlar mı görüyor?) ve verilen yanıtın özgünlü ğüne, sıradanhğma göre değerlendi rilirler, jung'dan esinlenen bu test, dı şadönüklüğü, içedönüklüğü, içgüdüle rin gücünü, heyecanlılığı, duyumsuz lukları, patolojik özellikleri ölçmeye yarar ve zekâ testi olarak da kullanı labilir.

Yorumlama tekniklerinde, etkileyici bir görüntünün ya da bir sahnenin tanımlanması istenir. Bunların en tanınmışı, T.A.T'dir (Thematic Apperception Test [Temalı Algılama Testi]) ve Murray tarafından ortaya konmuştur (1934). Test, belli durum lardaki kişileri temsil eden ve deneğin, aralarından biriyle özdeşleşmesi ni kolaylaştıracak tarzda seçilmiş olan otuz görüntüden oluşur. Sınama sırasında, denekten, benimsediği görüntüyü tanımlaması, daha önce ne olduğunu anlatması ve bir sonuçta sarlaması istenir. Daha sonra test, özdeşleşen kahraman, gereksinimleri, içinde bulunduğu kısıtlamalar, seçilmiş olan konu ve önerilen sonuç göz önünde tutularak düzeltilir. Test yönteminin gittikçe artan başarısı, önceden kestirme ve irdeleme konusunda, aralarında büyük eşitsizlikler olduğunu unutturmamalıdır. Test, yalnızca bir araçtır ve bir tekniktir; değeri de verimine göre ölçülür.