KARBONHİDRATLAR

Organizmada enerji sağlayan maddelerden karbonhidratların temel taşı basit şekerdir.

Beslenme için gerekli basit şekerler:
a — Üzüm şekeri — Glukose b — Meyva şekeri — Fruktose c — Galaktos, olarak isimlendirilir.
Tek moleküllü şekerlerin genel formülü: CeH^Os dır.
İki basit şeker molekülünün birleşirken bir mol su kaybetmeleri neticesinde ise çift moleküllü şeker meydana gelir. Meydana gelen çift moleküllü şekere Disakkaritler denir. Örneğin:
a. iki üzüm şekeri molekülünden bir molekül malt şekeri: Maltose.
b. Bir molekül üzüm şekeri ile bir molekül meyva şekerinden bir mol. şeker kamışı şekeri: Saccarose.
c. Bir mol. üzüm şekeri ile bir mol. Galaktosdan bir molekül süt şekeri:

Laktose... meydana gelmesi gibi. Çift moleküllü şekerlerin formülü:
CeH1206 + C6H,206 — H20 = CıaH^Ou dir.
Tek moleküllü ve çift moleküllü şekerler değişik oranlarda olmak üzere tatlılığa sahiptirler. Bunlardan en fazla tatlı olanı meyva şekeri, en az tatlı olanı ise süt şekeridir. Tek ve çift moleküllü şekerler suda erir ve kıristalleşebilirler.
Birer molekül suyunu kaybetmiş pek çok tekmoleküllü basit şekerlerin, yani monosakkaritlerin birleşmesinden çok moleküllü şekerler, diğer bir deyişle polisakkaridler, meydana gelir.

Polisakkaritler :
a - Glikojen,
b - Nişasta,
c - Selüloz olmak üzere üç çeşittir.

Polisakkaritler suda erimezler. Ve kristalleşemezler. Bunlardan selülozun insan sindirim aygıtında sindirilme olanağı yoktur.
Sindirim esnasında, besi yoluyla alınmış olan karbonhidratın hepsi değişik mayaların etkisiyle tekrar basit şeker haline getirilir ve öylece bağırsaklardan kana ancak geçebilir.
Karbondidratlar organizmada en kolay yanan ve enerjiye çevrilen maddelerdir. Bu sebeplerdir ki, büyük enerji sarfını gerektiren çalışmalarda özellikle bu maddeler besin yoluyla
alınır. Buna rağmen günlük karbonhidrat alımı olarak 800 gramı mümkün mertebe aşmamalıdır. Bu miktardan fazlası sindirim sistemi bozukluklarına sebep olur. özellikle alınan bu karbonhidratlar sulu, gaz yapıcı ya da selülozu bol besin çeşitlerinden olmamalıdır. Günlük karbonhidrat ihtiyacının konsantre veya kuru yiyeceklerle temin edilmesi tavsiye edilir. Kuru meyve, çikolat, bisküvi, bal vs. gibi...

Sporcuların, özellikle ağır antrenman yaptıkları devrede bol karbonhidrat ve proteinli yiyeceklerle gerek genel verim güçlerinde, gerekse bu güçlerin devamlılıklarında % 11 lik bir artım tespit ettiklerini Dr. Groh" ve Linhardt çeşitli deneylerle ortaya koymuşlardır. Bu sebeple: Yoğun çalışma devresinde olan sporcuların günlük yiyeceklerinin bol karbonhidrat ve protein, az yağ esasına göre hazırlanması gerekir.
Karbonhidratların besin yoluyla alındıktan sonra kana karışıncaya kadar geçen süre içinde değişik kimyasal işlemlerden geçtikleri bilinen bir gerçektir. Ayrıca karbonhidratlar, bağırsakta çeşitli faydalı bakterilerin etkisiyle parçalanıp kana karışacak hale getirilirler. Bu sebeple en ufak bir rahatsızlıkta alman antibiotikler, diğer kötü bakterilerle beraber faydalı bu bakterileri de yok edeceğinden, sporcuların her fırsatta özellikle antibiotik almamaları, rahatsızlıklarında daha değişik ilâçlar kullanmaları gerekir.

Yapılan araştırmalar, karbonhidratların vitamin C ve B ile karışık bir halde verildiği taktirde, daha kolay ve çabuk kana karıştığını ortaya koymuştur.
Müsabaka öncesi alınan karbonhidratların muhakkak vitamin C ile karıştırılarak verilmesi gerekir.
Karbonhidratlar sindirim aygıtından geçtikten sonra kanda; üzüm şekeri, süt şekeri ve meyve şekeri formunda dolaşır, karaciğere gelirler. Bu şekilde kanda dolaşan şekerin
reaksiyon özelliği yoktur. Reaksiyon, dolayısı ile de eneri' rici özelliği olabilmesi için Hexokinase adı verilen bir fe tin glikoz ile bir mol fosfor asidi grubunu katalize etmesi rektir.

Oysa meyve şekeri adı verilen şekerde, bu hexokinase reak-sion zamanı çok kısadır. Bu sebepledirki bu tip şekerlere h men yanabilen hazır enerji vericiler denir36, örneğin: Bal güV gibi,
Alman ve hemen kullanılabilecek duruma gelen bu tip besin maddeleri, kandaki şeker miktarını hemen arttırırlar. Bu ise çalışma esnasında gerekli enerji sağlanmasını kolaylaştırır.
Bazı bitkisel besin maddelerinin besi ve kalori değeri örnek olarak aşağıda verilmektedir37.

Karbonhidratların müsabaka ve antrenmanların hemen öncesi çok miktarda alınması, sindirim esnasında meydana gelecek mayaların rahatsızlık verici etkisi dolayısı ile zararlı olabilir. Az miktarda alım ise verim gücünü arttırır.

Kaynak: 14
syf:109-110[/quote]