Nüve Forum


Nükleer Teknoloji hakkinda Büyük patlamaya 8 gün kaldı ile ilgili bilgiler


"Büyük Patlama" (Big Bang) teorisini doğrulayacak deney için bilim adamları uyarıyor: "Dünyayı yutabilecek mini kara delikler ortaya çıkabilir Sonunda her şey tamam edildi. Şimdi deney için geri sayım başladı. Tarih

Like Tree57Likes

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 02.09.08, 11:01
oguzgolcik - ait kullanıcı resmi (Avatar)
Bilimsel
 
Üyelik tarihi: Jan 2008
Nereden: istanbul
İletiler: 2.559
Blog Başlıkları: 5
oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!
Standart Büyük patlamaya 8 gün kaldı. ilginç esimleri bilgilendirme.

"Büyük Patlama" (Big Bang) teorisini doğrulayacak deney için bilim adamları uyarıyor: "Dünyayı yutabilecek mini kara delikler ortaya çıkabilir

Sonunda her şey tamam edildi. Şimdi deney için geri sayım başladı. Tarih belli: 10 Eylül. [coverattach=1]

Deney, evrenin oluşumunu tetikleyen "büyük patlama" (Big Bang) teorisini doğrulayabilecek nitelikte. Bunun için nükleer deneylerden bile daha karmaşık sayılan "parçacık çarpıştırma" işlemi gerçekleştirilecek. Tehlikeli bir deney olduğu için yerin altında kurulan devasa laboratuvarda gerçekleştirilecek. Bu yüzden deneyi gerçekleştirecek olan ekip "güvenli ortam var" diyor ve deneyin yapılmasını savunuyor.

Kaos teorisyeni şiddetle karşı çıkıyor

Ancak bir başka grup bilim adamı dün müthiş bir uyarıda bulundu. Onlara göre bu deney o kadar tehlikeli ki "dünyanın sonu olabilir". Bu amaçla daha önce de deneyin durdurulması için Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne başvurmuşlardı. Ancak AİHM, "Büyük Hadron Çarpıştırıcı" aleyhindeki başvuruyu reddetmişti.

Alman kaos teorisyeni Otto Rössler'in etrafında bir araya gelen insanların, AB'nin nükleer araştırma merkezi (CERN)'in 10 Eylül'de hizmete sokacağı laboratuvarda yapılması planlanan "parçacık çarpıştırma" deneyine mani olabilmek için verdikleri dilekçeyi değerlendiren AİHM, başvuruyu geçen hafta reddetti.

"Dünyayı yutabilecek mini kara delikler" ortaya çıkabilir
Evrenin oluşumuyla ilgili "büyük patlama" teorisini doğrulayabileceği düşünülen deneye itiraz edenler, deney sonucu "dünyayı yutabilecek mini kara delikler" ortaya çıkması ihtimalini öne sürüyor ve Fransa-İsviçre sınırındaki CERN laboratuvarının kapatılmasını istiyor.

Vatandaş grubunun sözcüsü Viyanalı Markus Goritschnig, "Deney durdurulsaydı, şimdiye kadar hiç atılmamış bir adım atılmış olacaktı" dedi ve mahkemenin, yine de dava dilekçesini esastan görüşmesini beklediklerini belirtti.

Maddenin ilk kez kütle kazandığı ana gitmeyi planlıyorlar.

"Mini kara deliklerin, bilinen en tehlikeli nesneler olabileceğini" söyleyen Goritschnig, deneye katılan 26 fizikçinin "ateşle oynadığını" iddia etti.
Bilimadamları, CERN deneyiyle fiziğin başlangıcına, maddenin ilk kez kütle kazandığı ana gitmeyi ve maddenin neden ve nasıl kütle sahibi olduğu sorusunu cevaplandırmayı tasarlıyor.

Parçacık hızlandırıcıyı harekete geçirmek zor

İsviçre-Fransa sınırında, 27 kilometrelik bir tünel içerisinde bulunan parçacık hızlandırıcıyı harekete geçirmek o kadar kolay değil; önce makinenin 8 ana parçası -271 dereceye kadar soğutulacak. Ardından, 1600 adet süper-iletken mıknatıs düzgün olarak çalıştırılacak. Deney sırasında bütün parçaların senkronize şekilde çalışması şart. En ufak uyumsuzluk risk sayılıyor.

Saniyede 800 milyon parçacık çarpışması olması beklenen "asrın deneyi", yerin 150 metre altında yapılacak. Deneye Türkiye'den de bilimadamları katılıyor.


kaynak:
Eklenmiş Resimin Önizlemesi
Büyük patlamaya 8 gün kaldý-bigbang.jpg  
__________________
Oğuz Gölcik Yazıları

Konu oguzgolcik tarafından (11.09.08 saat 16:57 ) değiştirilmiştir..
Alıntı ile Cevapla
  #2  
Alt 03.09.08, 00:39
Selim Hoytur - ait kullanıcı resmi (Avatar)
Profesör
 
Üyelik tarihi: Aug 2006
İletiler: 5.878
Selim Hoytur öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!Selim Hoytur öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!Selim Hoytur öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!Selim Hoytur öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!Selim Hoytur öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!Selim Hoytur öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!Selim Hoytur öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!Selim Hoytur öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!Selim Hoytur öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!Selim Hoytur öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!Selim Hoytur öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!
Standart Cevap: Büyük patlamaya 8 gün kaldı

Al***305;nt***305;:
Deneye Türkiye'den de bilimadamları katılıyor.
Kimler katılıyor acaba??
__________________
NEVART AKADEMİ
www.nevart.net
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Disleksi Eğitimi
Okuma Güçlüğü
Alıntı ile Cevapla
  #3  
Alt 03.09.08, 00:44
oguzgolcik - ait kullanıcı resmi (Avatar)
Bilimsel
 
Üyelik tarihi: Jan 2008
Nereden: istanbul
İletiler: 2.559
Blog Başlıkları: 5
oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!
Standart Cevap: Büyük patlamaya 8 gün kaldı

Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi***8217;nde (CERN), 50***8217;yi aşkın Türk bilim adamı
"Yüzyılın Deneyi"nin yapılacağı Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi***8217;nde (CERN), 50***8217;yi aşkın Türk bilim adamı yer alıyor.

"Parçacık hızlandırıcılarıyla atom altı parçacıkları çarpıştırarak maddenin nasıl oluştuğuna ilişkin birçok sırrın anlaşılmasını sağlamak" amacıyla gerçekleştirilecek "Yüzyılın Deneyi"nin yapılacağı Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi***8217;nde (CERN), 50***8217;yi aşkın Türk bilim adamı yer alıyor.

Türk bilim adamlarının çalışmaları ile ilgili bilgi veren Yıldız Teknik Üniversitesi (YTÜ) Öğretim Üyesi Prof. Dr. Metin Subaşı, Türkiye***8217;den Ankara, Boğaziçi, Çukurova, Doğuş, Ortadoğu Teknik ve Yıldız Teknik üniversitelerinin, CERN***8217;de yapılan çalışmalarda üye olarak yer aldığını, bunların dışında bazı üniversitelerin de bu üye üniversiteler kanalı ile deneylere katılma olanağı bulduklarını bildirdi. 2007***8217;de uçak kazasında hayatını kaybeden Prof. Dr. Engin Arık***8217;ın 30 senedir bu konuda çalıştığını, hayalinin Türkiye***8217;nin CERN***8217;e tam üye olarak katılımı olduğunu ifade eden Prof. Dr. Subaşı, CERN***8217;e ülke bazında tam üye olmak için 15-20 milyon dolar gibi bir paranın her sene ödenmesi gerektiğini söyledi.

Türkiye***8217;de yüksek enerji fiziği alanında büyük bir potansiyelin olup olmadığı tartışmalarıyla ülke olarak üyeliğin geciktirildiğini öne süren Metin Subaşı, şunları kaydetti: "Merkeze ülke olarak üye olunsaydı 50 değil, belki 250 Türk bilim adamı orada olabilirdi. Çünkü çok yetenekli, çalışkan ve yaratıcı gençlerimiz var. Hiçbir ülkede yok bu potansiyel. Ayrıca, CERN***8217;e ödenen bu parayı başlangıçta CERN, o ülke için harcıyor. Bu para ile o ülkedeki yüksek enerji fiziği alanındaki çalışmaları destekliyor, alt yapı oluşmasına katkı sağlıyor. Daha da önemlisi CERN, bir üye ülke için sadece fizik çalışmalarına katılmak anlamını taşımıyor. CERN***8217;e üyelik, ülkenin ekonomik ve teknolojik gelişmesine de katkı sağlıyor. Üye ülkeler, CERN***8217;deki deney sistemlerinin kurulmasında gerekli malzeme ve cihazları temin ederek, ülkelerine hem ekonomik açıdan ödemelerinin çok üstünde gelir temin edebiliyor, hem de yüksek teknolojinin ülkelerinde geliştirilmesine katkı sağlayabiliyorlar."

CERN***8217;DE TÜRK ÜNİVERSİTESİ
Yıldız Teknik Üniversitesini CERN***8217;deki ALICE deney grupları arasına dahil eden Prof. Dr. Metin Subaşı, CERN serüveninin 2006 yılında başarılı doktora öğrencisi Ayben Karasu***8217;nun doktora tezini CERN***8217;de yapması, oradaki ALICE grubunun lideri Prof. Jean-Pierre Charles Revol ile bir arkadaşı vasıtasıyla iletişim kurarak sağladığını, kendi imkanlarıyla gidip gelen öğrencisine daha sonra Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) tarafından projeleri kapsamında destek verildiğini anlattı. Prof. Dr. Subaşı, CERN***8217;deki projelerine daha sonra 3 öğrencisini daha dahil ettiğini, ALICE grubu yöneticilerinin de çalışmalarına büyük destek verdiğini ve kendilerini cesaretlendirdiğini söyledi. Subaşı, şunları kaydetti:
"Bu zor koşullarda, bu kadar hevesli olduğumuzu görerek CERN***8217;de bizi o kadar iyi karşıladılar ki, bize ***8217;Siz grup olarak üye olun. Hiçbir para ödemeden deneylere katılmanızı sağlayacak bir üyelik verelim size. Resmi hale getirelim çalışmalarınızı, zorlukla karşılaşmayın***8217; dediler. Bunun üzerine Kasım 2007***8217;de başvuruda bulunduk. 6 Nisan 2008***8217;de üyeliğimizin kabul edildiğine dair mektup geldi. Bizim ALICE grubunun program ve stratejileri hakkında söz hakkımız yok, ancak deneye katılma, deney verilerini kullanma ve yorumlama konusunda görev üstlenebiliyoruz."

CERN***8217;de yaz döneminde, genç bilim adamlarının yetişmesi için kurslar yapıldığını, bu kurslara tam üye olmayan ülkelerden sadece birkaç öğrencinin kabul edildiğini anlatan Subaşı, bu yaz yapılacak kurslar için Türkiye***8217;den kabul edilen 3 öğrenciden birisinin kendi öğrencisi olduğunu bildirdi.

Metin Subaşı, sözlerini şöyle sürdürdü: "Kısıtlı olanaklarla ortaya koyduğumuz performansı takdir eden CERN***8217;deki bilim adamları, bize kahraman gözüyle bakıyorlar. Ve Türkiye***8217;den gelen grupları isim isim biliyor, çalışmalarını takdir ediyorlar. Bizler de ülkemiz adına bu tarihi fizik deneylerine katıldığımız için gurur duyuyor, CERN***8217;deki meslektaşlarımıza ve bizleri destekleyen, ülkemizi CERN***8217;e tam üye yapmak için uğraşan TAEK***8217;e teşekkür
ediyoruz."

CERN***8217;DE NELER OLUYOR?
Nükleer reaksiyonların ancak yüksek enerjilerde oluştuğunu, yüksek enerjinin ise atom altı parçacıkları çok yüksek hızlara getirecek "hızlandırıcı" denilen makineler kullanılarak elde edildiğini anlatan Prof. Dr. Subaşı, büyük yatırım gerektiren yüksek enerji fiziği alanındaki çalışmalar için birçok Avrupa ülkesinin bir araya gelerek kurdukları CERN***8217;e, bilim adamlarının projeleriyle katıldığını söyledi. Subaşı, CERN***8217;de yapılan çalışmalara ilişkin şu bilgileri verdi:

"Bugün, atomun bir çekirdek ve etrafında dolanan elektronlardan ve de çekirdeğin, proton ve nötronlardan oluştuğunu biliyoruz. Proton ve nötronların ise ***8217;kuark***8217; ve ***8217;gluon***8217; ismi verilen parçacıklardan oluştuğunu öngörüyoruz. Kuarklar, ***8217;kuvvet taşıyıcı***8217; olan gluonlarla çekirdek içinde hapsolmuş durumda bulunduklarından, bugüne kadar serbest olarak gözlenebilmiş değillerdir. İşte, atomdan kuarklara uzanan bu süreç CERN***8217;de deneysel ortamda tersinden izlenecek. Yani protonlar ve nötronlar Büyük Hadron Çarpıştırıcısı***8217;nda (LHC), güneştekinin 100 bin misli sıcaklıkta ***8217;eriyerek***8217;, kuarkların ve gluonların serbest kalmasına, dolayısıyla gözlenebilmelerini olanaklı kılacaklar. Böylece, evrenin oluşumu sırasında meydana geldiği düşünülen büyük patlama ***8217;Big Bang***8217;, 13 TeV kütle merkezi enerjisindeki protonlar çarpıştırılarak, laboratuvarda, 10-15 metre çaplı küre hacmi gibi küçük bir hacim içinde oluşturulmuş olacak. Dolayısıyla, patlamadan sadece saniyenin milyonda biri uzunluğunda bir süre sonra oluşacak kuark-gluon ortamından, yoğunlaşmayla, proton ve nötronun oluşumunu, yani, maddenin nasıl kütle edindiğini öğrenmiş olacağız. Tabii, beklenenler gözlenemezse, öngörülerimizin arkasındaki teorilerimiz iflas etmiş olacak, yeni teoriler yaratılması gerekecek."

ALICE, CMS, ATLAS ve LHCb DENEYLERİ
CERN***8217;de parçacık hızlandırıcılarıyla yapılacak ve evrenin ilk yapı taşlarının ortaya çıkmasını sağlayacak bu deneyde parçacıkların (proton, ağır iyon) bir kısmının saat yönünde bir kısmının ise aksi yönde hızlandırılarak, her birinin 7 tera elektron volt gibi müthiş bir enerjiye ulaştıktan sonra çarpıştırılacaklarını dile getiren Prof. Dr. Subaşı, böyle bir deneyin gerçekleştirilebilmesi için İsviçre-Fransa sınırında (Geneva) bulunan CERN***8217;de, yerin 100 metre altında inşa edilmiş laboratuvar tünelinde 27 kilometre uzunluğunda bir hızlandırıcı halkası (LHC) inşa edildiğini anlattı.
Hızlandırıcı halkasının üzerinde 4 adet detektör istasyonu bulunduğunu ve buralardaki detektörlerin CERN***8217;de yapılacak 4 temel deneyin merkezini oluşturduğunu belirten Prof. Dr. Subaşı, şunları söyledi: "Bu deneyler, ALICE, CMS, ATLAS ve LHCb olarak anılıyor. Hepsi farklı yönden yaklaşarak bilinmeyenleri ortaya koymaya çalışacaklar. Sadece evrenin oluşmasını değil, evrende neden anti maddeden çok madde var? Anti madde nerede saklanıyor? Gök yüzüne baktığımızda gördüğümüz yıldızlar arası karanlık ortam (karanlık madde) ne içeriyor?

Evrende kaybolan kütle nereye gidiyor? Evrende var olduğunu bildiğimiz kuvvetler gerçekten tek bir potansiyelden mi türüyor (Higs ***8217;bozonu***8217; var mı?)? gibi önemli sorulara yanıt aranacak. Bizim grubun angaje olduğu deney ALICE deneyi, yani, evrenin oluşumu hakkında mevcut teorinin öngördüğü ***8217;kuark ve gluon***8217; plazmasının varlığını belirlemeye çalışan deney grubu."

"FİZİK BİLİMİNDE TAM BİR KIRILMA NOKTASINDAYIZ"
Büyük patlamayı resmedecek deney sonrasında çok mikro düzeyde bir maddenin oluşacağını, çarpışma olduğu zaman "Büyük Patlama"da olduğu gibi etrafa parçacıkların saçılacağını kaydeden Prof. Dr. Subaşı, şunları anlattı:

"ALICE deneyinde, ALICE detektör sisteminin merkezinde bu patlama olacak. Detektör sistemi, 16-20 metre çapında binlerce ton ağırlığında dev bir sistem. Detektörler soğan kabuğu gibi, biri diğerini sarmalayacak şekilde kat kat yapılmış, her biri çeşitli parçacıkları tanımlayacak yetenekte. Diğer bir deyişle, patlamadan yani çarpışmalardan çıkan parçacıklar ne kadar yüksek enerjide olurlarsa olsunlar bu detektörlerin içinde geçerken mutlaka bir iz bırakacaklar, yani, kendilerini ifşa edecekler. Proton ***8217;eriyip***8217; kuark ve gluonların serbest kaldığını, ortama çıkacak ***8217;acayip parçacıkları***8217; detektörlerde bıraktıkları izlerden tanımlayarak öğreneceğiz.. Ve diyeceğiz ki, ***8217;evet, kuark vardır***8217;. Eğer tersi olursa bildiğimiz şeylerin doğru olmadığını anlayacağız. Yani, fizikte tam kırılma noktası diyebileceğimiz bir
noktadayız."

İLK DENEY HAZİRAN AYINDA BAŞLAYACAK
Prof. Dr. Subaşı, evrenin sırlarını ortaya koyacak deneylerden ilkinin ALICE olduğunu, bu deneyde önce protonların ardından ağır kurşun iyonlarının birbiriyle çarpıştırılacağını söyledi. Protonların çarpıştırılacağı deneyin ilk kısmının bu yaz başlamadan gerçekleşeceğini ifade eden Prof. Dr. Subaşı, "Aksilikler çıkıyor, onların çözümüne gidiliyor ama şu anda bize söylenen tarih, 2008 yılı Haziran ayı. CERN Başkanı***8217;nın ifadesine göre, herhangi bir sorun yok,
deney başlatılacak."

İNTERNETTEN SONRA CERN***8217;İN YENİ BULUŞU: GRİD SİSTEMİ
CERN***8217;de bu işler yapılırken büyük teknolojik gelişmelerin de yapıldığını, örneğin, günlük yaşantının artık vazgeçilmez bir parçası olan Web***8217;in (www) CERN tarafından oluşturulduğunu belirten Subaşı, "Şimdi ***8217;Grid***8217; diye bir sistem geliştiriliyor. Grid sistemi ile dünya üzerindeki mevcut pek çok laboratuvardaki bilgisayarları tek bir bilgisayardan (PC) kullanma olanağı sağlanacak" dedi. Subaşı, binlerce bilgisayarın aynı anda çalıştırılmasıyla çok daha çabuk işlem yapılmasının sağlanacağını, halen CERN içinde çalışan lokal bir Grid ağının kurulduğunu ve bütün makinelerin aynı anda kullanabildiğini bildirdi. En güçlü tek bir bilgisayarla 100 günde yapılacak hesaplamaların Grid sayesinde birkaç saniye içinde yapılabileceğine dikkat çeken Metin Subaşı, şunları kaydetti: "Bunun bir örneği, tıp alanında gerçekleştirildi. Avean Gribi***8217;ne sebep olan virüslerin tanımlanması için pek çok laboratuvarda incelenmesi gerekiyordu. Grid oluşturuldu. Dünyaca ünlü 6 önemli laboratuvarda 300 binden fazla insan kanı örnekleri 2 saat içinde analizden geçirilerek sonuç alındı. Eğer biz Grid***8217;i, Türkiye***8217;den kullanma olanağını bulursak ki bu konuda çalışmalar başlamış durumda, deneylerde üretilecek verileri kullanıp analiz ve hesaplama yapmak için İsviçre***8217;ye, CERN***8217;e gitmemize de gerek kalmayacak."milliyet
__________________

kaynak:
__________________
Oğuz Gölcik Yazıları
Alıntı ile Cevapla
  #4  
Alt 10.09.08, 00:28
diyesi - ait kullanıcı resmi (Avatar)
Profesör
 
Üyelik tarihi: May 2006
İletiler: 4.666
Blog Başlıkları: 2
diyesi öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!diyesi öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!diyesi öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!diyesi öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!diyesi öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!diyesi öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!diyesi öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!diyesi öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!diyesi öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!diyesi öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!diyesi öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!
Standart Cevap: Büyük patlamaya 8 gün kaldı

LONDRA - Dünyaca ünlü fizikçi Stephen Hawking, Avrupa Nükleer Araştırma Kurumu'nun (CERN) faaliyete geçireceği 'Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nın insanlık için son derece büyük bir öneme sahip olduğunu söyledi.

BBC Radyo 4'e demeç veren Hawking, 13,7 milyar yıl önce meydana geldiği düşünülen Büyük Patlama'dan hemen sonraki başlangıç şartlarını oluşturarak maddenin sır perdesini aralayabilmek için çalıştırılacak olan parçacık hızlandırıcının dünya için bir tehdit oluşturacağına ilişkin iddiaları ise asılsız bulduğunu belirtti.

Büyük Hadron Çarpıştırıcı'nın son derece güvenli bir araç olduğunun altını çizen Hawking, deneme sırasında ortaya kara delik çıkma olasılığına ilişkin ise, 'Eğer araç küçük kara delikler yaratırsa, bunlar da ortadan kaybolacaktır' diye konuştu.

Hawking, böyle bir olasılığın yüzde 1'den bile az olduğunu söylerken, yine de bu durumun meydana gelmesi halinde ise, 'Hiç şüphesiz Nobel ödülünün sahibi olurum' dedi.

Hawking, deney sonucunda elde edilecek verilerin, günlük yaşamımıza yakın vadede bir katkısı olup olmayacağına ilişkin soruya ise 'Hadron Çarpıştırıcı deneyinden ekonomik bir fayda beklemek biraz zor, ama bu hiç olmayacağı anlamına gelmiyor' diye konuştu.

100 DOLARA İDDİAYA GİRMİŞ

Hawking, deneyin son derece başarılı olacağından emin konuşurken, uzmanların 'Higgs bozonu' adı verilen istikrarsız karaktere sahip parçacıkların varlığını ispatlaması konusunda ise kötümser olduğunu kaydetti.

Ünlü fizikçi, 'ilahi parçacık' olarak da adlandırılan bozonun deney sırasında keşfedilemeyeceğine dair iş arkadaşlarıyla 100 dolara bahse girdiğini de sözlerine ekledi.

Kaynak
__________________
Bilmek; en ağır yüküdür insanın.
Alıntı ile Cevapla
  #5  
Alt 10.09.08, 10:23
oguzgolcik - ait kullanıcı resmi (Avatar)
Bilimsel
 
Üyelik tarihi: Jan 2008
Nereden: istanbul
İletiler: 2.559
Blog Başlıkları: 5
oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!
Standart Cevap: Büyük patlamaya 8 gün kaldı

(Bu makale Türkiye Atom Enerjisi Kurumû'nun resmi web sitesi olan www.taek.gov.tr 'den alınmıştır.)
CERN Nedir ?
CERN, Nükleer Araştırmalar için Avrupa Konseyi anlamına gelen Fransızca "Conseil Européen pour la Recherche Nucléaire" sözcüklerinin kısaltmasıdır. 1953 yılında Cenevre'de merkez Laboratuvarlar kurulmasına karar verilerek ismi Fransızca "Organisation Européenne pour la recherche nucléaire" ve İngilizce "European Organization for Nuclear Research" olarak değişmiş ancak CERN kısaltması değişmeden kalmıştır.

Merkezi, İsviçre ve Fransa sınırında yer alan ve Cenevre şehrine yakın olan CERN, dünyanın en büyük parçacık fiziği araştırma laboratuvarıdır. Yaklaşık 80 ülkeden 500 üniversiteyi temsil eden 6500 civarında ziyaretçi bilim insanı (dünyadaki parçacık fizikçilerinin yarısı) CERN'e gelerek kendi araştırmalarını gerçekleştirmektedir. Nobel ödüllerini de içeren önemli keşiflerin yapıldığı bir merkezdir.


LHC (eski LEP), SPS ve PS hızlandırıcı halkaları
CERN II. Dünya Savaşından sonra Avrupa'nın fizik alanında ABD'ye yetişebilmesi için 12 Avrupa ülkesinin ( Belçika, Almanya, Fransa, Danimarka, Hollanda, İngiltere, İsveç, İsviçre, İtalya, Norveç, Yugoslavya, ve Yunanistan) işbirliği ile 1954 yılında kurulmuştur. K urulduğundan bu yana Laboratuvar, uluslararası işbirliğinin başarılı bir örneği olarak hizmet vermektedir. 1959'da Avusturya, 1961'de İspanya, 1986'da Portekiz, 1991'de Finlandiya ve Polonya, 1992'de Macaristan, 1993' te Çek ve Slovak Cumhuriyetleri, 1999'da Bulgaristan'ın katılımı ile üye sayısı 20'ye ulaşmıştır. Gözlemci olarak katılan ülke sayısı 8'dir. Türkiye 1961'den bu yana gözlemci statüsünü sürdürmektedir. Gözlemci olan ülkelerin hak ve yetkileri, konseyin açık toplantılarına katılmak, bu toplantıların gündem ve dokümanlarını temin edebilmek, ve Başkan'ın daveti ile müzakerelere katılabilmektir. Gözlemci ülkenin oy hakkı yoktur.

CERN'in en büyük karar organı CERN konseyidir. Bu konsey üye ülkelerin ikişer temsilcisinden oluşur ve her üyenin eşit oy hakkı vardır. Konsey, CERN'in bilimsel makro planını oluşturur ve bu planın gerçekleşmesini izler. CERN'deki değişik hızlandırıcılarda yürütülecek projelerin seçilmesi ve izlenip değerlendirilmesi, her hızlandırıcı için ayrı ayrı oluşturulan program komiteleri tarafından gerçekleştirilir. Program komitelerinin seçtiği projeler, CERN direktörü, yardımcıları, program komitelerinin başkanları ve araştırma bölümlerinin başkanlarından oluşan Araştırma Kurulu'nda karara bağlanır. Avrupa'nın bu en başarılı megabilim projesine katılmak ve katkıda bulunmak bugün tüm dünya ülkeleri arasında bir prestij konusu olup, gelişmişliğin bir ölçüsü olarak görülmektedir. Son yıllarda, ABD, Rusya, Japonya ve Çin gibi üye olmayan ülkeler de CERN hızlandırıcılarına ve projelerine büyük parasal katkıda bulunmaktadırlar.

CERN Laboratuvarlarının temeli hızlandırıcılar ve dedektörler üzerine kuruludur. CERN'deki ilk hızlandırıcı 1957 yılında kurulan 600 MeV'lik proton hızlandırıcısıdır . 1959'da devreye giren 28 GeV'lik proton hızlandırıcısı (PS) ise bugün bile kullanılmaktadır. 1976'da işletmeye alınan 450 GeV süper proton hızlandırıcısı (SPS) ise bir çok Nobel Kazanan çalışmalara olanak sağlamıştır. 1989-2000 yılları arasında elektron-pozitron çarpıştırıcısı (LEP) yaklaşık 100-200 GeV'de çalışmıştır. Şu anda onun yerine yeni proton-proton çarpıştırıcısı olan LHC (Large Hadron Collider) kurulmuş ve 2007 yılında çalışması beklenmektedir.

CERN ARAŞTIRMALARI
CERN'de yürütülen araştırmaların esas amacı maddenin yapısını ve maddeyi bir arada tutan kuvvetleri anlamaktır. İnsanlığın asırlardır yürüttüğü maddenin yapısını anlamak amaçlı büyük çabanın arenası bugün parçacık hızlandırıcılarıdır. Parçacık hızlandırıcılarında en yüksek enerjilere ve çarpışma sayılarına erişmek, çarpışmalardan çıkan çok sayıdaki parçacığı algılayabilmek, mevcut teknolojinin sınırlarını zorlamaktadır. CERN, temel bilim araştırmalarının yanında, yarının teknolojilerini geliştirmekte çok önemli bir rol oynamaktadır.

Süper iletken teknolojisinin CERN hızlandırıcıları sayesinde ilerlemesi, yeni temiz enerji kaynaklarının araştırılması, yeni reaktör sistemlerinin geliştirilmesi, bilgisayar teknolojisi, tıpta tedavi ve teşhis uygulamaları, yeni elementlerin bulunuşu en önde gelen araştırmalardır. Parçacık Fiziği araştırmaları lazer fiziği, plazma fiziği, elektronik, telekomünikasyon, nanobilim, malzeme bilimi, nükleer tıp ve radyoterapi, bilişim teknolojisi (yazılım geliştirme , bilgisayar mimarisi, bilgisayar ağ bilimi v.s), savunma sanayii ve mühendisliğin çeşitli dallarındaki yeni gelişmelerin lokomotifidir. Örneğin, bugün dünyadaki bilgisayar iletişiminin kalbi olan World Wide Web, büyük ve dünyaya dağılmış kollaborasyonlar halinde çalışan parçacık fizikçilerinin hızlı ve kolay bir biçimde iletişimlerini kolaylaştırıp hızlandırmak amacıyla, CERN'de bir bilgisayar programcısı olan Tim Berners-Lee 'nin " HTML " adlı bilgisayar dilini bulup geliştirmesiyle oluşmuştur. Diğer bir örnek ise hızlandırıcılar sayesinde ilk defa olarak antihidrojen yapımı gerçekleşmiştir. Bu kapsamda CERN araştırma merkezi, temel bilimin en ileri saflarında yeni bilgi üretmeye çalışan bilim adamlarına teknolojinin izin verdiği en ileri deneysel olanakları sunmaktadır.

CERN'DEKİ BAZI ÇARPIŞTIRICILAR VE DEDEKTÖRLER
LHC: CERN dünyadaki en büyük çarpıştırıcı olan Large Hadron Collider (LHC) - Büyük Hadron Çarpıştırıcısı, 2000 yılında faaliyeti sona eren Large Elektron-Positron (LEP) - Büyük elektron-pozitron çarpıştırırcısı yerine inşaa edilmiştir. Çevresi 27 km ve yer yüzeyinden 100 metre derinliktedir. LHC'de çok yoğun iki proton demeti 14 TeV'lik (14X10 12 eV) kütle merkezi enerjisinde çarpıştırılacaktır. En yeni süper iletken teknolojisini kullanarak mutlak sıfırın hemen üstünde -271 0 C'de çalışacaktır. Bu, dünyada erişilmiş en yüksek çarpışma enerjisi olacaktır, dolayısıyla maddenin şimdiye kadar erişilememiş derinliklerinden bilgi edinmeyi mümkün kılacaktır. Yüksek Enerji Fiziği araştırmalarında bir çığır açılacak, mevcut teorilerin aradığı bir çok sorunun cevabı buradan elde edilecektir.


LHC Büyük Hadron Çarpıştırıcısı
L HC deneylerinden gelen verilerin çözümlemesine yardımcı olacak bilgi işleme ortamını hazırlamak LCG (LHC Computing Grid) LHC Hesaplama Gridi geliştirilmiştir. GRID, bilgisayarların hesaplama ve veri depolama kaynaklarını internet üzerinden paylaşmak amacı ile oluşturulan bir servis olarak tanımlanabilir. GRID ile bilgisayarlar arasındaki basit haberleşmenin ötesine geçilerek küresel bilgisayar ağının büyük bir hesaplama kaynağına çevrilmesi hedeflenir. LHC çalışmaya başladığında yılda yaklaşık olarak 15 petabayt veri üretecektir. Dünyada bu konuyla ilgili bilim insanları bu verilere ulaşacak ve analiz edeceklerdir. LCG projesinin misyonu LHC'yi kullanan bütün yüksek enerji fizikçileri için veri saklama ve analiz imkanı sağlamaktır. Türkiye'de ise GRID çalışmaları "TR-Grid Oluşumu" adı altında TÜBİTAK ULAKBİM tarafından sağlanmaktadır.

Dedektörler ise hızlı parçacıklar çarpıştığında oluşan parçacıkları kaydeden, onbinlerce karmaşık parçadan ve elektronik devreden oluşan dev aygıtlardır.

LHC çarpıştırıcısı ATLAS, CMS, ALICE, LHCb olmak üzere dört dedektöre sahiptir:


LHC Dedektörleri
  • ATLAS (A large Toroidal LHC ApparatuS): Evrenimizi oluşturan temel kuvvetleri ve maddenin tamel yapısını araştıracaktır. Boyut olarak en büyük LHC dedektörüdür. ATLAS kollaborasyonunda, 35 ülkeden 150 üniversite ve laboratuvardan katılan toplam 1800 fizikçi bulunmaktadır. Bu deneydeki çalışmalara Türkiye'den Ankara Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi ve Gazi Üniversitesi katılmaktadır.

  • CMS (Compact Muon Selonoid): Genel amaçlı bir dedektördür, manyetik alanı selonoid tarafından oluşturulur. Bazı fizik süreçlerinin iyi algılanabilmesi için özel tasarımı vardır. 37 ülkeden, yaklaşık 2000 Fizikçi ve Mühendis katılmakta, 155 Enstitü katkı vermektedir. Bu deneydeki çalışmalara Türkiye'den Boğaziçi Üniversitesi, Çukurova Üniversitesi ve Ortadoğu Teknik Üniversitesi projeler kapsamında katılmaktadır.

  • ALICE (A Large Ion Collider Experiment at CERN LHC): Çok küçük boyutlarda maddenin fiziğini araştıracaktır. Çekirdek-çekirdek çarpışmaları ile quark-gluon plazma inceleyecektir.

  • LHCb (Large Hadron Collider beauty experiment): b-kuark ve b mezonların özelliklerini ve parite bozulmasını araştırmak amacıyla kurulmuştur.

  • CLIC: CERN'de kurulması düşünülen bir diğer çarpıştırıcı ise, CLIC (Compact Lineer Collider) elektron-pozitron çarpıştırıcısıdır. LHC'den elde edilen fizik sonuçlarına göre daha duyarlı deneylerin yapılabileceği ortam sağlayacaktır. Çoklu TeV enerjili elektron-pozitron lineer çarpıştırıcısının fizibilite çalışmaları "CLIC Test Facility 3" CTF3'de yapılmaktadır. Burada, CLIC teknolojisinin teknik özellikleri test edilmektedir. Bu işbirliğine ise Türkiye'den Ankara Üniversitesi ve Gazi Üniversitesi katılmaktadır.
    2006 yılından itibaren Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi (CERN) ile gerekli her türlü ilişkiyi yürütmek, koordine etmek, bilimsel aktivitelere katılmak, her türlü finansal konularda muhatap olmak ve Ülkemizi bu konularda temsil etmek üzere TAEK görevlendirilmiştir. Bu görev kapsamında CMS ve CLIC çalışmalarına Türkiye'den katılan araştırmacıların projeleri TAEK tarafından desteklenmektedir.

    CERN'DE YAPILAN DİĞER ÇALIŞMALARA ÖRNEKLER
  • CAST (CERN Axion Solar Telescope): 2000'de CERN tarafından onaylanan CAST deneyi, parçacık fiziğindeki yaklaşık 30 senelik bir problem olan Güneşin merkezindeki 15 milyon derecelik plazmadan çıkan Axion'ları (evrenin yaklaşık dörtte birini oluşturan soğuk karanlık maddeye de en uygun aday olan) gözlemleyerek ışık tutmayı hedeflemektedir.

  • ISOLDE (On-Line Isotope Mass Separator): ISOLDE tesisi çok büyük sayıda farklı deneyler için çok çeşitli radyoaktif iyon demetlerinin üretimini yapmaktadır. Bu deneyde madde bilimi, yaşam bilimi, katı hal fiziği, nükleer fizik, atom fiziği çalışılmaktadır.

    YARARLI BAĞLANTILAR
  • CERN: CERN - the European Organization for Nuclear Research
  • LHC : LHC_Homepage
  • ATLAS : ATLAS
  • CMS : The Compact Muon Solenoid Experiment
  • CLIC : http://clic-study.web.cern.ch/
  • ALICE : Alice Experiment: Welcome to ALICE Portal
  • LHCb : http://lhcb-public.web.cern.ch/lhcb-public/default.htm
  • CAST : .:: CAST - CERN Axion Solar Telescope ::.
  • ISOLDE : ISOLDE WEB
Türkiye Atom Enerjisi Kurumu
kaynak:
__________________
Oğuz Gölcik Yazıları
Alıntı ile Cevapla
  #6  
Alt 10.09.08, 10:42
oguzgolcik - ait kullanıcı resmi (Avatar)
Bilimsel
 
Üyelik tarihi: Jan 2008
Nereden: istanbul
İletiler: 2.559
Blog Başlıkları: 5
oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!
Standart Cevap: Büyük patlamaya 8 gün kaldı

merhaba.

efendim bu dünyanın en gelişmiş fizik ve nükleer araştırma labratuarında ilk iletimizdede belirtildiği gibi yaklaşık 50 civarında bilim adamımız görev almaktadır.
tabi gönül isterdiki bu çalışmalardaki ekonomik katkıyı ülke olarak sağlayabilelim.
buda ne demek olacaktı yaklaşık 1000 e yakın bilim adamımız bu projede yer alabilecekti.
kısaca yanlızca seyretmek zorunda olduğumuz bu gelecekle ilgili teknoloji bilimlerine yatkınlığımız ve yetişmişliğimiz bilim adamları bazıında artacak üniversitelerimizde bu konuyla ilgili yani fizik ve nükleer araştırmalarda alt yapı zenginliğine ulaşacaktık buna büyük bir kapı açılmış olacaktı.
benim şahsi kanaatim ülkemiz açısından çok büyük bir fırsatın fizik konusunda uçup gitmesine seyirci kaldık.
tabi ekonomik güçsüzlüğümüz yüzünden.
yıllarca sürecek bu araştırmalardan yeterli bilgi payının gerisinde kalacağız umaraım zaman içerisinde bu projeye katkılarımız ve katılımımız artar.
şimdi ben hafızamdaki fizik bölümü arkadaşlarımı hatırlıyorum üniversitelerin.
mezun olduklarında öğretmenlik ve dışarı gitmekten başka hiç bir şansı olmayan bu arkadaşlarım büyük skıntılar çekmişlerdi.
niye?
çünkü ülkemizde fizik mezunlarına iş kolu yoktu.
niye?
çünkü ülkemizde bilimsel çalışmalar yoktu.
niye?
çünkü bir fizikçinin bünyelerinde kendilerine nasıl bir katkı sağlayacağından bi haberdi iş adamlarımız.
biraz sitem gibi olacak arkadaşlar ama lütfen dünyadaki araştırma ve gelişmelerin açılımına görüş katkısı olsun getirelim geleceğiniz açısından.
ve yukarıdaki ekonomik katılım payını sağlayabilseydik önümüzdeki ilk 20 yılı fizikçi ve nükleer çalışmalar açısından bilgi zenginliğine ve buna parelel öğrenci yetiştirme katkımız olacaktı.
hani şu beyaz gölge filmi vardı ya herkes basketbol oynamaya başlamıştı belki böyle bir akım yaratabilirdik.
nede güzel olurdu.


saygılarımla.

oğuz gölçik yazar...
__________________
Oğuz Gölcik Yazıları
Alıntı ile Cevapla
  #7  
Alt 10.09.08, 12:03
oguzgolcik - ait kullanıcı resmi (Avatar)
Bilimsel
 
Üyelik tarihi: Jan 2008
Nereden: istanbul
İletiler: 2.559
Blog Başlıkları: 5
oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!
Standart Cevap: Büyük patlamaya 8 gün kaldı

arkadaşlar ilgelenenler için yukarıdaki konuları daha iyi anlayabilmemiz için bu konuyu buraya yapıştırdım.

oğuz gölçik yazar..


fizik terimleri.(alfabetik)

A
Açık yörünge: Cismin hareketi bir parabol veya hiperbol üzerindedir. Bu yörüngelere verilen isim.
Açısal hız: 1.Düzgün dairesel hareket yapan bir cismin yarıçap vektörünün birim zamanda taradığı açı. 2.Birimzamanda titreşim açısının değişme miktarı.
Açısal ivme: Birim zamandaki açısal hız değişimi.
Ağırlık: Bir cisme bulunduğu noktada etki eden çekim kuvveti.
Ağırlık merkezi: Bir cismin üzerine etkiyen ağırlık kuvvetinin uygulama noktası.
Açısal ivme: Birim zamandaki açısal hız değişimi.
Açısal ivme: Birim zamandaki açısal hız değişimi.
Akım: Gaz ve sıvı maddelerin ya da elektrik yüklerinin belli bir yöne akışı.
Akım şiddeti: Bir devrenin herhangi bir kesitinden birim zamanda geçen yük miktarı.
Akümülatör: Doldurulabilen ve daha büyük şiddette doğru akım veren üreteç.
Alfa tanecikleri: İki proton ve iki nötrondan oluşan artı iki yüklü helyum çekirdekleri.
Allatrop: Bir elementin kimyasal özellikleri aynı, fiziksel özellikleri farklı olan değişik şekillerde olabilmesi.
Almaç: Elektrik enerjisini, mekanik, kimyasal ve ısı enerjisine dönüştüren devre elemanı.
Altarnatif akım:Zamana bağlı olarak periyodik bir şekilde yön ve şiddeti değişen akım.
Ametal: Metal özelliği göstermeyen element.
Amper: Bir iletkenin herhangi bir kesitinden, 1 saniyede 1 kulonluk yük geçtiğindeki akım şiddeti.
Ampermetre: Bir devrenin herhangi bir kesitinden geçen akım şiddetini ölçen alet.
Ampul: Cam muhafaza içinde direnci büyük olan telden yapılmış, elektrik ener jisini ışık enerjisine az bir kısmını da ısı enerjisine dönüştüren alet.
Anahtar: Elektrik devresinde, elektrik akımını açıp kapamaya yarayan alet.
Ani hız: Hareketlinin herhangi bir anındaki hızı.
Anlık hız bkz.ani hız)
Anot: Üretecin pozitif kutbuna bağlanan elektrot.
Anyon: Negatif yüklü iyon.
Arı madde: Tek cins tanecik (atom veya molekül) içeren ve belirli ayırt edici ö zellikleri olan madde.
Asit: Suda iyonlaştığında hidrojen iyonu veren madde.Başka bir maddeden Elektron alan bileşik.Suda ki hidrojen iyonu konsantrasyonunun artmasına ne Den olan madde.
Atom: Elementlerin bütün özelliklerini en küçük parçası.
Atom ağırlığı: Karbon 12 izotopunun kütlesiyle karşılaştırma yapılarak bulunan atomun kütlesine denir.
Atomal iyon: Artı ve eksi yüklü atomlara verilen ad.
Atom kütlesi: Bir atomun kütlesinin atomik kütle birimi cinsinden ifadesi.
Atom modeli: Atomun yapısı hakkında ileri sürülen düşünce.
Atom numarası: Bir atomun çekirdeğindeki proton sayısı.
Atom sayısı: Elementin kütlesinin atom gramına bölünmesi ile çıkan sayı.
Avagadro sayısı: Bir mol madde veya 6,02483.1023 adet tanecik (iyon,atom )
Aşağıya düşey atış: Belirli bir h yüksekliğinden Vo ilk hızıyla atılan bir cismin, ağırlığının etkisiyle yaptığı sabit ivmeli düzgün hızlanan doğrusal hareket.
Atış hareketi: Yer çekimi kuvveti etkisi altında yapılan tüm hareketlere verilen genel ad.

B
Buhar: Basıncın tesiri ile bulunduğu sıcaklıkta sıvılaştırılabilen akışkan.
Buhar basıncı: Sıvı veya katı buharının neden olduğu basınç.
Bağ: Atomlar ve moleküller arasında ki çekme kuvvetlerinin tümü.
Bağ enerjisi: Bir bağı koparmak için gerekli olan enerji.
Bağıl hareket: 1.Bir cismin; herhangi bir referans sistemindeki bir gözlemciye göre olan hareketi.2.İki cismin birbirlerine göre hareketi.
Bağıl hız: 1.Bir cismin;herhangi bir referans sistemindeki bir gözlemciye göre sahip olduğu hız. 2.İki cismin birbirine göre hızı.
Bağlanma enerjisi: Bağlı bir sistemin parçalarını birbirlerinden ayırarak sonsuza götürmek için sisteme aktarılması gereken minimum enerji.
Bağlı sistem: Bir sistemin toplam enerjisinin negatif olduğu durum.
Barometre: Atmosfer basıncını ölçen aygıt.
Basınç: Birim yüzeye tesir eden kuvvet.
Basit makine: Günlük hayatta yapılan bir işin daha kolay yapılması için kullanılan düzenek.
Basit sarkaç: Bir ucu sabitlenmiş l uzunluğunda kütlesiz bir ipin diğer ucuna asılmış m. kütlesinden oluşan sistem
Batarya: İki yada daha fazla pili seri veya paralel bağlayarak oluşturulan elektrik üreteci.
Baz: Sulu çözeltisine hidroksil iyonu verebilen ya da hidrojen iyonu alabilen madde.
Bileşke kuvvet: İki yada daha fazla kuvvetin yaptığı etkiyi tek başına yapabilen etki.

C
Celcius ölçeği: Sıcaklık derecesi.
Cisim: Maddenin şekil almış hali.
Coulomb Yasası: Yüklü iki cisim arasında ki etkileşme kuvvetini veren bağıntı.Yasaya göre, bu etkileşme kuvveti yük miktarı ile doğru orantılı ve cisimler arasındaki uzaklığın karesi ile ters orantılıdır.
Çarpışma deneyleri: Etkileşme başlamadan öncesi ve sonrası durumlarla ilgilenip t1 ile t2 aralığında ne olmuş olabileceğinin tahmin edildiği deneyler.
Çekim alanı:Gezegenin üzerindeki birim kütleye uyguladığı çekim kuvveti.(gezegenin çekim alanı.)
Çekim kuvveti: Aralarında belirli bir uzaklık bulunan iki cismin birbirlerine, kütle merkezleri doğrultusunda uyguladıkları kütlesel kuvvet.

Çekirdek: Atomların merkezlerinde yer alan proton, nötron vb. nükleonlardan oluşan ve atomun hemen hemen bütün kütlesini ihtiva eden pozitif yüklü kısım.
Çıkış süresi: Son hızın sıfır olması için geçen zaman.
Çıkrık: Su kuyusundan su çekmek için kullanılan sistem.
Çizgisel hız üzgün dairesel hareket yapan cismin birim zamanda katettiği yay uzunluğu.
Çizgisel ivme: Birim zamandaki çizgisel hız değişimi.

D
Dairesel hareket: Bir cismin bir eksen etrafında izlediği çembersel yörüngesi hareket.
Değerlik: Alınan veya verilen elektron sayısı, + veya - yük sayısı, bazen de fonksiyonel grubun sayısı.
Değerlik elektronu: Atomun bileşik oluşturması sırasında kullandığı elektronlar.
Değerlik elektron sayısı: En yüksek enerji seviyesinde s ve p orbitallerinde bulunan elektronların toplamı.
Deney: Yapay olarak üretilen ve kontrol altında yapılan gözlem.
Denge: Cismin üzerine etki eden bütün kuvvetlerin bileşkesinin ve herhangi bir nokta veya bir dönme eksenine göre momentlerinin cebirsel toplamının sıfır olma durumu.(denge şartları).
Dengelenmiş kuvvet: Net kuvvetin sıfır olduğu durumlarda etki eden kuvvetler.
Derece: Açı ölçümü için kullanılan ve bir tam dönüşün 360 olarak kabul edildiği birim.
Dinamik: Hareketin veya hareketteki değişmelerin sebeplerini araştırarak, kuvvet ile hareket arasındaki ilişkiyi inceleyen mekanik bölümü.
Dinamik denge: Hareketli cisimlerin dengesi.
Dinamo:Mekanik enerjiyi elektrik enerjisine dönüştüren araç.
Dinamometre: Kuvvet ve ağırlık ölçen araç.
Direnç: Maddelerin elektrik yüklerinin geçişine karşı koyma özellikleri.
Doğru akım: Şiddeti ve akış yönü zamanla değişmeyen elektrik akımı.
Donma : Bir sıvının belirli bir sıcaklıkta ısı kaybederek katı hale geçmesi.
Donma sıcaklığı:Bir sıvının ısı kaybederek katı hale geçtiği sıcaklık.

E
Ebonit: Kauçuk ile kükürdün işlenmesi ile elde edilen plastik madde.
Eğik atış: Yatayla açı yapacak şekilde gerçekleştirilen ilk hızla atış.
Eğik düzlem: Küçük kuvvetlerle ağır yükleri istenilen yüksekliğe çıkarmaya yarayan basit makine.
Elektrik akımı: Elektrik yüklerinin bir yerden başka bir yere akması.
Elektrik kuvveti: Elektrikli cisimlerin birbirlerine uyguladığı(itme veya çekme) kuvveti.
Elektrik sarkacı durgun elektrik deneylerinde kullanılır.Küçük kütleli iletken bir cismin bir ipliğin ucundan sarkıtılması ile oluşturulan düzenek.
Elektron: Atomun yapısında bulunan, kütlesi protonun kütlesinin 1836'da biri o lan, negatif yüklü tanecik.
Elektron konfigürasyonu: Elektronların çekirdek tarafından dizilişleri.
Elektronegatiflik: Elementlerin elektron alabilme yetenekleri.
Elektrolit: Elektrik akımını ileten sıvı ve çözeltiler.
Elektroliz: Bir iletken sıvı içinden elektrik akımı geçirildiğinde oluşan kimyasal değişmelerin tümü.
Elektrot: Bir elektrolit içine batırılan iki iletken çubuktan her biri
Elektroskop: Bir cismin elektrikle yüklü olup olmadığını ve elektrikli bir cismin yükünün türünü anlamakta kullanılan araç.
Elemanter yük doğadaki en küçük elektrik yükü.
Enerji: 1)Cisimlerin iş yapabilme kabiliyeti. 2)Maddenin başka bir boyuttaki durumu
Enerji korunumu kanunu:Farklı enerji türlerinin birbirlerine dönüşebildiğini fakat kapalı bir sistemde bütün enerji çeşitlerinin ele alındığında sistemin toplam enerjisinin değişmediğini belirleyen konum. (Etoplam=Ek+Ep=Sabit)
Enerji seviyesi: Çekirdek etrafında aynı enerjide ki elektronların bulunduğu yörüngeler veya baş kuantum sayısı.
Erime: Bir katının katı halden sıvı hale dönüşmesidir.
Erime ısısı: Herhangi bir maddenin 1 gramını erime noktasında sıvı hale dönüş türmek için verilmesi gereken ısı.
Erime sıcaklığı: Katının belli bir basınçta sıvıya dönüştüğü sıcaklıktır.
Esneklik: Cisimlerin şekil ve büyüklüklerinin bir kuvvet etkisiyle değişmesi, etki kalkınca tekrar eski haline dönmesi özelliğidir.
Esnek çarpışma: Momentum ve kinetik enerjinin korunduğu çarpışma.
Esneklik potansiyel enerjisi: Saatin yayında saklana enerji türü.
Esneklik sınırı: Esnek cisimlerdeki mevcut eğilimin sahip olduğu sınır.
Esnek olmayan çarpışma: Başlangıç kinetik enerjisinin harcanabileceği muhtemel enerji biçimlerini içeren çarpışma.
Etki kuvveti: Herhangi bir cismin, başka bir cisme uyguladığı kuvvet.
Eylemsizlik:Bir cismin, hareket durumunu değiştirmeye yönelik etkilere karşı koyma özelliği.(eylemsizlik kanunu)
Eylemsizlik kütlesi: Yer çekiminin olmadığı yerlerde bulunan kütle.
Eylemsiz sistem: Newton***8217;un birinci yasasının geçerli olduğu sistem.(newton***8217;un 1.yasası için bkz. Eylemsizlik)

F
Faraday: 1 mol yani 6.1023tane elektronun taşıdığı yük olup 965000 kulonludur.
Faz: Bileşim ve özellikleri her yerinde aynı olan belli sınırlar içerisindeki madde.
Fisyon: Uranyum gibi ağır bir çekirdeğin, nötronlarla bombardıman edilerek birbirine yakın iki çekirdeğe bölünmesi olayı.
Fiziksel değişim: Maddenin bileşiminde değişikliğe neden olmayan değişim.
Flüoresan lamba: Cıva buharlı deşarj lambası.
Formül: Sembol ve sayı kullanmak suretiyle bir maddenin bileşiminin ifadesi.
Fraksiyonlu destilasyon: Ayrımsal damıtma.
Frekans düzgün dairesel hareket yapan cismin birim zamanda yaptığı devir sayısı.
Füzyon: Hafif iki çekirdeğin uygun koşullarda birleşik (kaynaşarak) daha ağır ve kararlı bir çekirdek oluşturması.

G
Genel çekim kanunu: Uzayda cisimlerin birbirlerini kütleleri çarpımıyla doğru, aralarındaki uzaklığın karesi ile ters orantılı olarak çektiğini belirleyen yasa.
Genel çekim potansiyel enerjisi:Genel kütle çekim kuvvetinin sonucu olarak ortaya çıkan enerji.
Genleşme: Sıcaklığı artan bir maddenin boyutlarının değişmesi.
Genleşme miktarı:Bir maddenin hacmi, alan veya boyundaki büyüme miktarı.
Genlik: Salınım hareketi yapan cismin denge konumundan itibaren gidebileceği en büyük uzanım.
Geri çağrıcı kuvvet: Kararlı denge durumlarında, sistemi denge konumuna iten kuvvet.
Gerilme kuvveti:Herhangi bir cismin iple çekildiğinde, ipin cisme uyguladığı kuvvet.
Gözlem: Bir olayı tabii halinde önceden hazırlanmış özel şartlarda izlemekle ilgi li bir çalışma metodu.
Güç:Birim zamanda yapılan iş.

H
Hacim: Maddenin uzayda işgal ettiği yer.
Hacimce genleşme: Bir maddenin sıcaklığı artınca hacminin büyümesi.
Hacimce genleşme kat sayısı:Bir maddenin birim hacminin sıcaklığındaki birim artışa karşılık, hacmindeki değişme miktarı.
Hal değiştirme: Bir maddenin ısı alarak katı halden sıvı hale, sıvı halinden gaz haline geçmesi ya da ısı kaybederek gaz halinden sıvı, sıvı halinden de katı hale geçmesi.
Hareket: Bir cismin herhangi bir referans noktasına göre zamanla yer değiştirmesi olayı.
Heterojen madde: Özellikleri her yerinde aynı olan madde.
Hız:Bir cismin birim zamandaki yer değiştirme miktarı.
Hızların korunumu denklemi: Esnek çarpışmada birinci kütlenin, çarpışma öncesi ve sonrası hızların vektörel toplamına eşit olduğunu belirleyen denklem.
Hidroelektrik santral: Akarsuyun potansiyel enerjisini kullanarak elektrik üreten santral.
Hidroliz: Bir tuzun su ile reaksiyona girerek kendisini oluşturan asit ve baza ayrılması.
Homojen madde: Özellikleri her yerinde aynı olan madde.
Homojen: Aynı cins.
Hooke yasası: Esneklik sınırları içerisinde şekil değişikliğinin uygulana kuvvetle doğru orantılı olduğunu belirleyen kural.

I - İ - J

Isı: Maddeleri oluşturan atom veya moleküllerin kinetik enerjilerinin seviyesinde görünen enerji türü.
Isınma ısısı: Bir maddenin bir gram veya bir molünün sıcaklığının 1oC yükseltmek için gerekli ısı.
Isı sıhası: Bir cismin sıcaklığını 1oC Yükseltmek için gerekli ısı miktarı.
İç enerji: Bir maddedeki atom ya da moleküllerin sahip oldukları potansiyel ve kinetik enerjilerinin toplamı.
İki boyutlu hareket: Eğrisel yol izleyen cisimlerin hareketi.
İletken: Elektrik yüklerinin geçişine izin veren madde.
İndüksiyon akımı: Manyetik atom değişimiyle oluşan elektrik akımı.
İş:kuvvet uygulayarak gerçekleştirilen enerji alış-verişi.
İvme:Birim zamanda hızdaki değişme miktarı.
İvmeli hareket: Hareket halindeki bir cismin, eşit zaman aralıklarında farklı yer değiştirmelere sahip olduğu durumdaki hareket.
İyon: Elektrikçe yüklü atom veya atom grubu.
İyonlaşma:Nötral bir yapı biriminin elektron alarak, elektron vererek veya ayrışarak iyon haline dönüşmesi.
İyonik bağ (+) ve (-) yüklü iyonlar arasında ki çekim kuvveti.
İyonik bileşik: Metal ve ametal atomlarının oluşturduğu bileşik.
İzotop: Aynı atomun farklı şekli. Proton sayıları aynı, nötron sayıları farklı olan atomlar.
Jeneratör: Mekanik, kimyasal enerjileri elektrik enerjisine dönüştüren düzenek.
Joule: Sl birim sisteminde enerji birimi.

K - L
Kaldıraç: Sabit bir nokta etrafında dönebilen cisim.
Kalori-metre: Isı ölçer.
Kanun doğruluğu evrensel olarak kabul edilmiş fikir.
Kapalı sistem: Çevresiyle enerji alış-verişi ve ya kuvvet etkileşimi bulunmayan sistem.
Kasnak: İş iletiminin kayış yardımıyla yapıldığı basit makina.
Katyon (+) yüklü iyon.
Katot: Pilde ve ya elektroliz işlemi sırasında indirgenme olayının gerçekleştiği elektrot.(-)
Kaynama noktası (sıcaklığı): Bir sıvının belirli basınç altında, kaynayarak buhar laşmaya başladığı sıcaklık.
Kinematik: Hareketi doğuran sebeplerin göz ardı edildiği ve hareketin nasıl gerçekleştiğinin ele alındığı mekanik dalı.
Kinetik enerji: Cisimlerin hareketinden dolayı sahip olduğu enerji.
Kinetik sürtünme kuvveti: Hareket halindeki bir cisme,üzerinde bulunduğu yüzey tarafından, hareketine karşı koyacak şekilde uygulanan kuvvet.
Konum: Bir cismin, seçilen bir başlangıç noktasına olan yönlü uzaklığı.
Korozyon: Nemli, sulu ortamdaki metallerin kendiliğinden pil oluşturup aşın ması.
Kovalent bağ: İki a metal atomu arasında elektronların ortak paylaşılması ile oluşan bağ.
Kurtulma enerjisi: Bağlanma enerjisi kadar kinetik enerji verildiğinde cismin enerjisi.
Kurtulma hızı: Bağlanma enerjisi kadar kinetik enerji verildiğinde cismin hızı.
Kutup: Pilin pozitif ve negatif uçları.
Kuvvet: Cisimlerin hareket durumlarını veya şekillerini değiştiren etki.
Kuvvet çifti: Aynı düzlemde olup, aynı doğru üzerinde olmayan, değerce eşit fakat zıt yönlü iki paralel kuvvetin oluşturduğu sistem.
Kütle: Bir cismin içerdiği madde miktarı.
Kütlenin korunumu:Kimyasal yada fiziksel etkileşimlerde toplam kütlenin değişmemesi.
Kütle merkezi: Bir cismin veya sistemin toplam kütlesinin bulunduğu nokta.
Kütle numarası: Bir atomun çekirdeğindeki proton ve nötron sayıları toplamı.
Lâmi teoremi: Bir cisme uygulanan aynı düzlemdeki üç kuvvetin cismi denge halinde tutması durumunda, kuvvetlerden her hangi ikisinin bileşkesi üçüncü kuvvetle aynı büyüklükte ve zıt yönlüdür açıklamasını doğrulayan kuvvetlerin büyüklükleri ile açılar arasındaki bağıntı.
Limit hız: Hava ortamındaki bir cisim ilk hızsız bırakıldığında, cisim ağırlığının etkisiyle hızlanır ve hava direncide artar. Belirli bir hıza geldiğinde cismin ağırlığı hava direncine eşit olur. Bundan sonra net kuvvet sıfır olacağından cisim sabit hızla hareketini sürdürür. Buradaki hızdır.

M
Madde: Kütlesi ve hacmi olan evrende yer işgal eden cisimler.
Maddenin ayırt edici özelliği:Ölçüsü her maddede farklı olan özellikler.
Maddenin halleri: Maddenin bulunduğu durumlardan her biri.
Maddenin korunumu: Fiziksel ve kimyasal olaylarda reaksiyondan önceki kütleler toplamının reaksiyondan sonraki kütleler toplamına denk olması.
Makara: Eksenlerinden bağlı olup çevresinden geçen ip çekildiğinde sadece dönme hareketi yapabilen (sabit makara) veya çevresinden geçen ip çekildiğinde hem dönen hem de yükselip alçalan (hareketli makara) basit makinalardır.
Manyetik madde: Mıknatıs tarafından çekilebilen madde.
Mekanik: Fiziğin hareketini inceleyen dal.
Mekanik enerji: Kinetik ve potansiyel enerjinin toplamı.
Menzil: Eğik atış hareketi yapan bir cismin düşeyde atıldığı ilk seviyesine düşene kadar ki zaman içinde yatayda sahip olduğu yer değiştirmesi.
Merkezcil ivme: Anlık ivmenin yönünün her an merkeze doğru olduğu ivme.
Merkezi çarpışma: Bir doğrultu üzerinde gerçekleşen çarpışma.
Merkezi olmayan çarpışma:İki boyutlu gerçekleşen çarpışma.
Merkezkaç kuvveti düzgün dairesel hareket yapan herhangi bir aracın ivmesi merkeze yönelmiş olduğundan, gözlemcinin dışa doğru yönelmiş uygulandığı zannettiği kuvvet.
Metal:S adece elektron vererek (+) yüklü iyon oluştura bilen, elektrik iletkenliği olan, periyodik cetvelin genellikle IA, IIA, IIIA grubunda yer alan elementlerin genel adı.
Metal çifti: Farklı metallerden yapılmış, birbirine perçinlenmiş iki metal çubuk.
Mıknatıs demir, kobalt, nikel gibi metalleri çekebilen maddedir.
Mikroskobik kinetik enerji:Bir cismin parçacıklarının titreşimleri ve parçacıkların dönme hareketleri.
Molekül: Birden fazla aynı ya da farklı tür atomdan oluşmuş bileşik.
Molekül formülü:Gerçek formül kapalı formül.
Mol:12 g karbon 12 izotopunda bulunan atom sayısı kadar temel bileşen içeren madde miktarı.
Mol sayısı: Alınan madde içindeki mol sayısı.
Moment: Kuvvetin döndürme etkisi.
Momentum: Bir cismin hız vektörüle kütlesinin çarpımına verilen ad.
Momentumun koruma kanunu dış kuvvetlerin rol almadığı herhangi bir olaydan önceki ve sonraki momentumların birbirine eşit olma durumu.

N
Nötr:Elektriksizce yüksüz olan.
Nötron:Atomun çekirdeğinde bulunan yüksüz parçacık.
Newton:SI birimi sisteminde kuvvet birimi.
Nötr cisim:İçinde eşit miktarda (+) yük ve (-) yük bulunan cisim.
Nükleer Elektrik Santrali:Fisyon olayında açığa çıkan enerjiyi kontrollü olarak kullanıp elektrik enerjisi elde edilen termik santraller.
Nükleer reaktör:Fisyon olayının kontrollü olarak gerçekleştirildiği düzenek.
Normal kuvvet:Bir cisme yüzey tarafından uygulanan kuvvet.

O - Ö
Ohm direnç birimi.
Orbital:Elektronların bulunduğu yer.
Ortalama hız:Belli bir Dt zaman aralığındaki yer değiştirmesi Dx olan bir hareketlinin bu zaman aralığındaki hız.
Ortalama sürat:Hareketli bir cismin, belli bir zaman aralığında, aldığı yolun, geçen toplam zamana oranı.
Öteleme dengesi:Cismin üzerine uygulanan kuvvetlerin her doğrultuda dengelenmiş olması.
Öteleme hareketi dairesel hareket yapan bir cismin bütün noktaları tarafından aynı şekilde ve aynı hızda gerçekleştirilen hareket.
Öz direnç:Bir iletkenin birim boyunun, birim kesitteki direnci.
Öz ısı:Bir maddenin 1 gramının sıcaklığını 1oC yükseltmek için gerekli olan ısı miktarıdır.
Öz kütle:Bir maddenin birim hacminin kütlesidir.

P
Palanga:Hareketli ve sabit makara gruplarından oluşan sistem.
Paralel bağlı yay:Yayların paralel olarak birbirine eşlenmesi.
Pauli Prensibi:Atomda bir orbitale zıt sipinli (dönüş) olmak şartıyla ikiden fazla elektron giremeyeceğini ifade eden kural.
Periyodik cetvel:Elementlerin atom numaralarına göre hazırlanan,elementlerin tümünü içine alan cetvel.
Periyot düzgün dairesel hareket yapan bir cismin, bir tam dönüş yapması için geçen zaman.
Potansiyel enerji:Bir cismin çekim kuvvetinin bulunduğu bir gezegende herhangi bir referans noktasına göre sahip olduğu enerji.
Proton:Atom çekirdeğinde bulunan 1,672.10-24 g. kütlesinde,pozitif yüklü tanecik.

R
Rotor:Bir elektrik jeneratörünün bir eksen etrafında dönerek hareket eden parçasıdır.
Radyo aktiflik:Bir atom çekirdeğinin kendiliğinden ışıma yaparak parçalanması.
Radyo aktif madde:Alfa, beta ve gama ışınları yayan madde.
Reaksiyon:Tepkime, tesir.
Referans:Başlama noktası.
Reosta:Elektrik devresinden geçen akım şiddetini değiştirmek için kullanılan ayarlı direnç.

S - Ş
Sabit hız düzgün doğrusal hareket yapan bir cismin sahip olduğu hız.
Sabit ivmeli hareket:Bir hareketlinin hızının düzgün olarak arttığı ya da azaldığı, yani birim zamanda hızındaki değişmenin sabit olduğu durumdaki hareket.
Saf madde:Aynı türdeki atom veya moleküllerden oluşmuş homojen madde.
Salınım:Hareketli kütlenin ard arda aynı yerden aynı yönde geçmesi.
Santigrat derecesi (oC):Sıcaklık ölçü birimi.Celcius isimli İsveçli astronom tarafından düşünülmüştür.
Sarım:Akım makarasındaki her bir halka.
Saydam:Işığı geçiren madde.
Serbest düşme dış etkenlerden korunmuş havasız bir ortamda(boşlukta) yerçekimi etkisiyle olan hareket.
Seri bağlı yay:Yayların uç uca eklenmesi.
Sıcaklık:Bir maddenin moleküllerinin ortalama kinetik enerjilerinin ölçüsü olan nicelik.
Sigorta:Elektrik devrelerinde bulunan, yüksek akım gelmesi halinde devreyi açarak akımı kesen araç.
Skaler büyüklük:Sadece sayısal bir değer ve birimle bilinebilen bir büyüklük. Örnek:20 saniye yüzme, 50 gram kayısı, 70 joule enerji.....vb.gibi
Spin:Elektronun kendi halinde dönmesi.
Süblimleşme:Bir katını erimeden buharlaşmasıdır.
Süper esnek çarpışma:Çarpışma sırasında parçacıklarda saklı enerjinin açığa çıktığı ve sistemin kinetik enerjisinin arttığı çarpışma.
Sürtünme katsayısı:Cisim ile zemin yüzeylerinin özelliklerine göre değişen, sürtünme kuvvetiyle ilgili birim.
Sürtünme kuvveti:Yatay bir zemin üzerinde ilk hızla atılan bir cisim için; bu cisme hareketi doğrultusunda ve hareketine zıt yönde etki eden kuvvet.
Statik:Kuvvetin etkisi altında bulunan cisimlerin denge şartlarını inceleyen mekanik bölümü.
Standart şartlar:1 atm basınç, 25 oC sıcaklık.
Statik denge durgun cisimlerin dengesi.
Statik sürtünme kuvveti:Temas halinde olan iki cisim, birbirlerine göre durgun haldeyken, oluşacak bağlı harekete karşı koyan kuvvet.

T
Teori:Görülmeyen bir şeyi mantık ve maddelerle açıklamak.
Termik santral:Katı, sıvı ya da gaz yakıt kullanarak elektrik üreten santral.
Termometre:Sıcaklık ölçümü için kullanılan alet.
Termostat:Sıcaklığı otomatik olarak ayarlayan araç.
Türbin:Elektrik santrallerinde akarsu veya buhar gücüyle dönen ve jenaratörün dönmesini sağlayan araç.
Türdeş:Her tarafında aynı özelliği gösteren .

U - Ü
Uluslar Arası Birim Sistemi (SI):Fiziksel büyüklüklerin ölçümünde kullanılan birimleri tanımlayan ve bütün ülkeler tarafından kabul edilen ölçü birimleri sistemi.
Uzama katsayısı:Bir maddenin birim uzunluğunun sıcaklığının 1C( 0 ) artması sonucu boyundaki uzama miktarıdır.
Üreteç:Mekanik, kimyasal enerjileri elektrik enerjisine dönüştüren düzenekler.
Ürün:Bir kimyasal reaksiyon sonunda meydana gelen madde veya maddeler.
Sayfa başına dön

V
Vektör:Yönlendirilmiş doğru parçası.
Vektörel büyüklük:Şiddeti yanında yönü,doğrultusu ve başlangıç noktasıyla belirlenebilen büyüklük. kuvvet,hız,ivme..... vb.gibi.
Veri:Bir sonuca varabilmek için gerekli olan ilk bilgiler.Gözlem,deney ve araştırma sırasında toplanan bilgiler.
Volt:Potansiyel birim farkı.
Voltmetre:Potansiyel farkı ölçen alet.
Sayfa başına dön

Y
Yalıtkan:Elektriği iletmeyen.
Yanma:Maddelerin oksijen ile verdikleri kimyasal tepkime
Yarıçap vektörü dairenin merkezini cismin bulunduğu noktaya birleştiren kuvvet.
Yarı iletken:Elektriği kısmen ileten madde.
Yatay atış:İlk hızları sadece yatay doğrultuda olan ve yerçekimi ivmesiyle düşen cisimlere uygulanmış olan atış.
Yay sabiti:Yayın sertlik derecesi.
Yay sarkacı:Esnek bir yaya bağlanmış olan kütleden oluşan düzenek.
Yerçekimi ivmesi:Serbest düşme hareketi yapan cisimlerin sahip oldukları ivme.
Yerçekimi kütlesi:Aynı yerde bulunan iki cismin ağırlıkları eşitse kütleleri de eşittir. Böylelikle birinin kütlesi bilindiğine göre diğerinin kütlesi de öğrenilmiş olur. Bu metotla bulunan kütleye verilen ad.
Yerçekimi potansiyel enerjisi:Yerçekiminden kaynaklanan ve barajlarda gördüğümüz enerji türü.
Yer değiştirme:Bir cismin son konumuyla, ilk konumu arasındaki yönlü uzaklık.
Yukarıya düşey atış düşey olarak yukarı doğru Vo hızıyla atılan cismin hareket yönüne ters yönde etki eden ağırlık kuvvetinin etkisinde g ivmesi ile yavaşlayarak durması ve maksimum yükseklikten itibaren serbest düşme hareketi yapması.
Yoğunluk: Bir maddenin birim hacminin kütlesi.(kütlenin hacme oranı)
Yük ölçer: bir devreden veya devrenin bir kesitinden geçen elektrik geçen elektrik yükünü ölçen araç.
Yoğunlaşma:Buharın sıvıya dönüşmesi.
Yörünge:1. Bir cismin hareketi sırasında izlediği yol. 2. Elektronların çekirdek etrafında belli enerji seviyeleri.

Z
Zincirleme reaksiyon:Çekirdek parçalanması sırasında kontrol altında gerçekleşen tepkimelerin tümü.

kaynak:
__________________
Oğuz Gölcik Yazıları
Alıntı ile Cevapla
  #8  
Alt 10.09.08, 12:11
oguzgolcik - ait kullanıcı resmi (Avatar)
Bilimsel
 
Üyelik tarihi: Jan 2008
Nereden: istanbul
İletiler: 2.559
Blog Başlıkları: 5
oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!
Standart "Büyük Patlama" Deneyi Başladı

"Büyük Patlama" Deneyi Başladı
Deney, 13,7 Milyar Yıl Önce Meydana Geldiği Düşünülen Büyük Patlama'dan Hemen Sonraki Başlangıç Şartlarını Oluşturarak Maddenin Sır Perdesini Aralayabilmek Amacıyla Faaliyete Geçirildi.
Büyük patlamaya 8 gün kaldý-buyuk-patlama-deneyi.jpg
Dünyanın en büyük parçacık hızlandırıcısı "Büyük Hadron Çarpıştırıcısı" (LHC), 13,7 milyar yıl önce meydana geldiği düşünülen Büyük Patlama'dan hemen sonraki başlangıç şartlarını oluşturarak maddenin sır perdesini aralayabilmek amacıyla faaliyete geçirildi.

Aralarında Türklerin de bulunduğu 5 binden fazla fizikçi ve mühendisin 10 yılı aşkın süredir üzerinde çalıştığı proje, son yılların en büyük bilim projesi olarak gösteriliyor.

LHC, Fransa-İsviçre sınırında, Cenevre yakınlarında, yerin 100 metre altında 27 kilometrelik dairevi bir tünel olarak inşa edildi.

Deney başladıktan sonra, tünel çevresinde bulunan 4 büyük algılayıcıdan ikisi Atlas ve CMS, "Higgs bozonunun izini sürecek". Bu parçacığın diğer bazı parçacıklara kütle kazandırdığı düşünülüyor. Bu deneyde Higgs bozonu tespit edilemezse teorik fizik alt üst olabilir.

kaynak:
__________________
Oğuz Gölcik Yazıları
Alıntı ile Cevapla
  #9  
Alt 11.09.08, 16:55
oguzgolcik - ait kullanıcı resmi (Avatar)
Bilimsel
 
Üyelik tarihi: Jan 2008
Nereden: istanbul
İletiler: 2.559
Blog Başlıkları: 5
oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!
Standart Cevap: Büyük patlamaya 8 gün kaldı

Cern büyük hadron çarpıştırıcısı resimleri

Dün sabah saatlerinde dünya tarihine geçecek bir deney yapılmıştı. Cern***8217; de yapılan deney fizik kurallarını altüst edebilecek düzeyde. Ancak bilim adamları maksimum hıza ulaşacak protonların evrende karadeliklere yol açabileceğini ve bu karadeliklerin insan hayatını büyük ölçüde tehlikeye atabilieceği konusunda açıklamalar yapıyor. Sizin için Büyük Hadron Çarpıştırıcının (Large hadron Collider) resimlerini siteme koydum işte o resimler:








Fransa ve İşviçre Sınırında yer alan Cern gerçekten geniş bir alanı kapsamakta.


İşte uzunluğu 27 km yi bulan, protonların çarpıştırıldığı borular.







Bu resimlere bakarak bilim ve teknolojinin ne kadar ilerlediğini görebiliyoruz.
Böyle bir proje 80 ülkeden 7000 bilim adamının katkılarıyla yapıldı, Deneyin yapılması için 27 km uzunluğunda tünel yapıldı ve bu tüneller bir trenin rahatlıkla geçebileceği ölçüde büyüktü. Deney sonrasında güneşten 100.000 kat daha fazla bir sıcaklık ortaya çıktı.



kaynak:
Eklenmiş Resimin Önizlemesi
Büyük patlamaya 8 gün kaldý-cern-buyuk-hadron-carpistiricisi.1-.jpg   Büyük patlamaya 8 gün kaldý-cern-buyuk-hadron-carpistiricisi.2-.jpg   Büyük patlamaya 8 gün kaldý-cern-buyuk-hadron-carpistiricisi.3-.jpg   Büyük patlamaya 8 gün kaldý-cern-buyuk-hadron-carpistiricisi.4-.jpg  

Büyük patlamaya 8 gün kaldý-cern-buyuk-hadron-carpistiricisi.5-.jpg   Büyük patlamaya 8 gün kaldý-cern-buyuk-hadron-carpistiricisi.6-.jpg   Büyük patlamaya 8 gün kaldý-cern-buyuk-hadron-carpistiricisi.7.jpg  
__________________
Oğuz Gölcik Yazıları
Alıntı ile Cevapla
  #10  
Alt 11.09.08, 18:28
oguzgolcik - ait kullanıcı resmi (Avatar)
Bilimsel
 
Üyelik tarihi: Jan 2008
Nereden: istanbul
İletiler: 2.559
Blog Başlıkları: 5
oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!oguzgolcik öyle bir şöhrete sahip ki kendinden önce namı yürüyor!
Standart Cevap: Büyük patlamaya 8 gün kaldı

Yüzyılın deneyinde büyük aşama
CERN, büyük çarpışma öncesi deneylere başlıyor. Yapımı yıllar süren atomatlı parçacık çarpıştırma cihazı kullanım aşamasına geldi. İlk deney 10 Eylül'de yapılacak; devamında gerçekleştirilecek deneylerle evrende küçük kara delikler oluşturulacak.Evrenin oluşumundaki sırları araştıran Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi (CERN), büyük patlama deneyi için bir daha attı. Merkez, yapımı yıllar süren atomaltı parçacık çarpıştırma cihazını çalıştırılabilecek düzeye geldiğini ve 10 Eylül'de ilk deneyin yapılacağını duyurdu. CERN'deki araştırmalara Türkiye'den katılan 50 bilim insanından biri olan ve bir süre önce Türkiye'ye dönen TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fizik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Saleh Sultansoy CERN'deki bilimsel gelişmeleri izledi ve deney hakkında bilgi verdi.

ÇARPIŞTIRICI ÇALIŞMA AŞAMASINA GELDİ
CERN'in dünya kamuoyunun odağı haline gelmesinin nedeninin "mühendislik harikası olan insanoğlunun kurduğu en büyük hızlandırıcı Large Hadron Collider-Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nın (LHC) çalışma aşamasına gelmesi" olduğunu vurgulayan Sultansoy, yerin yaklaşık 100 metre altında 27 kilometrelik tünelde kurulan bu çarpıştırıcının üzerinde 4 dev deney aletinin kurulduğunu belirtti.

Sultansoy, "Bunlardan ikisi, ATLAS (A Toroidal LHC ApparatuS) ve CMS (Compact Muon Solenoid), genel amaçlı detektördür. ALICE (A Large Ion Collider Experiment) detektörü maddenin yeni hali olan quark-gluon plazmasını, LHCb (Large Hadron Collider beauty) deneyi ise evrenin oluşumunu sağlayan madde-antimadde asimetrisini incelemek için tasarlandı."

10 EYLÜL'DE DENEYİN ÖNEMLİ BİR ADIMI ATILACAK
8 Ağustos 2008'de ilk protonların ön hızlandırıcıdan ana hızlandırıcıya başarılı bir şekilde aktarıldığını anımsatan Sultansoy, 10 Eylül'de ilk proton demetinin ana hızlandırıcıda devrinin sağlanması çalışmasının yapılacağını bildirdi.

Sultansoy, böylece yapımı yıllar süren "atomaltı parçacık çarpıştırma cihazı"nın çalıştırılma aşamasına geldiğini söyledi.

Bu deneyin ardından Ekim ayının başında da 5 teraelektronvolt (TeV) enerjiye sahip proton demetlerinin çarpıştırılmasının öngörüldüğünü anlatan Sultansoy, CERN'deki çalışmalarda evrenin oluşum sırlarıyla ilgili yeni bilgilerin de 2009 yılının sonlarından itibaren alınmaya başlanmasının öngörüldüğünü aktardı.

Sultansoy, "Son araştırmalara göre, 2009'un sonlarında deneyler sonunda mini kara delikler görme olasılığı ortaya çıkacak. Ancak büyük patlama henüz olmayacak. Evrenin oluşmasıyla ilgili bilgilere bu tarihten sonra ulaşılmaya başlanacak. 10 Eylül'deki deneyde de büyük bir adım atılacak. Protonların 27 kilometrelik ana halkada dönmesini göreceğiz" diye konuştu.




EVRENİN EN SOĞUK YERİ
Dünyanın 300 Kelvin, evrenin ise 2.7 Kelvin dolayında bir sıcaklığa sahip olduğunu, CERN'deki sistemin ise 1.8 Kelvin sıcaklıkta çalıştığını belirten Sultansoy, "Dolayısıyla CERN, evrenin en soğuk yeri.. Bu pek çok anlamda mühendislik harikası. 10 Eylül'den itibaren hızlandırıcıların çalıştırılması aşamasına girmiş olacağız" dedi.

Sultansoy, 10 Eylül'de yapılacak deneyde dünyanın pek çok bölgesinden gazetecinin deneyi izleyeceğini ve kamuoyu ile sonuçları paylaşacağını söyledi.




"CERN'DEKİ İLERİ TEKNOLOJİLER NELER OLACAK?"
CERN'deki teknolojilerin üç ana konu etrafında odaklandığını belirten Sultansoy, bunları evrenin oluşum sırlarını ortaya çıkarmayı hedefleyen "hızlandırıcı teknolojileri", "detektör teknolojileri" ve "bilişim teknolojileri" olarak sıraladı.

Hızladırıcı teknolojisi olmadan bilim ve teknolojide hemen hemen hiç bir alanda geleceğin teknolojilerinin oluşturulamayacağına işaret eden Sultansoy, detektör teknolojilerinin de başta savunma sanayi olmak üzere pek çok alanda kullanıldığını söyledi.

CERN'deki araştırmalarda dünyanın en önemli bilişim teknolojilerinin geliştirilmeye başlandığını, dünya genelinde pek çok bilgisayarın ortak kullanılmasını sağlayacak "Grid" teknolojisinin en ileri araştırma aşamalarının da burada yapıldığını kaydeden Sultansoy, Grid'in www sisteminin bir üst sistemi olduğunu ve bu teknoloji sonucu gelecekte yaşanacakların tahmin bile edilmesinin zor olduğunu belirtti.

Sultansoy, "Özellikle e-devlette her mesleğin bilgi alışverişinin çok hızlı yapılacağı dünya genelinde ortak bilgisayar ağı oluşturacak grid projesinin temelleri de burada atılıyor. CERN'in yıllık ürettiği bilgi miktar 15 milyon GB dolayında" diye konuştu.




CERN'DEKİ TÜRKLER
12 Avrupa ülkesi tarafından İsviçre-Fransa sınırında bulunan Cenevre'de 1954 yılında kurulan CERN'in, bugün dünyanın en büyük yüksek enerji fiziği laboratuvarı olduğunu belirten Sultansoy, bu merkezin Avrupa'nın nükleer fizik alanında ABD ve Rusya ile rekabet eder düzeyde olmasını sağlamak amacıyla kurulduğunu anlattı.

1999 yılında Bulgaristan'ın katılımı ile CERN'e üye ülke sayısının 20'ye yükseldiğini ve Avrupa başta olmak üzere dünyanın pek çok ülkesinden 6 bin 500 dolayında bilim insanının buradaki araştırmalarda yer aldığını ifade eden Sultansoy, "Türkiye, maalesef halen gözlemci statüsünde. Ancak son üç yılda yetkililerin çabalarıyla büyük bir canlanma başladı" diye konuştu.

Kuruluşundan itibaren CERN hızlandırıcıları sayesinde pek çok yeni parçacık bulunduğunu aktaran Sultansoy, özellikle 1970'lerde nötr zayıf akınlar ve zayıf etkileşmeleri taşıyıcısı olan elektromanyetik etkileşmelerin taşıyıcısı fotonun büyük kütleye sahip benzerleri, 1980'lerdeki W ve Z bozonların CERN'de yapılan bulgular arasında olduğunu ve bunların Nobel Ödülü aldığını belirtti.

Bu çalışmaların Kasım ayı ortalarında tamamlanmasının ardından gelecek yıl da asıl amaç olan 7 TeV'lik proton demetlerinin çarpıştırılmasının planlandığını aktaran Sultansoy, "Bu durumda ilk bilgilerin 2009 yılının yaz döneminde fizik camiasına aktarılması söz konusu" dedi.

Türkiye üniversitelerinden ve TAEK'ten yaklaşık 50 bilim insanının CERN'de yapılan araştırmalara katıldığını anımsatan Sultansoy, bunun yanında 10 bilim insanının da ABD, İngiltere ve benzeri ülkelerin üniversiteleri üzerinden CERN'de çalıştığını belirterek, şunları söyledi:

"Bu sayıya ulaşmamız geçen yıl düşen uçakta kaybettiğimiz Prof. Dr. Engin Arık önderliğinde ve Türk Fizik Derneği başkanlığı desteği ile yaptığımız mücadelenin sonucu. 10 yıl önce bu sayı 10 kişiyi bile bulmuyordu. Son yıllarda Başbakanlığın, DPT'nin ve TAEK Başkanının desteklerini özellikle vurgulamak gerekiyor. Tüm bunların yanı sıra Türkiye, mutlaka CERN üyesi olmak zorunda. CERN'de ortaya çıkan yeni teknolojilerden üye ülkeler yararlanabilecek. Ancak gözlemci ülkelerin ne kadar bilgi alabileceği henüz belli değil.. Temel fizikle ilgili konular büyük olasılıkla açık olacak, ancak teknolojilerle ilgili bilgilerin ne kadarının açılacağı belli değil."

CERN'deki ATLAS deneyinde Boğaziçi ve Ankara Üniversitesi, CMS deneyinde ODTÜ, Çukurova ve Boğaziçi üniversitelerinin doğrudan katıldığını ancak, diğer bazı üniversite elemanlarının da bu dört üniversite üzerinden CERN'deki araştırmaları izleyebildiğini anlatan Sultansoy, Türk araştırmacıların deneylere katkısıyla ilgili şunları kaydetti:

"İki yıl önce Doğuş üniversitesi LHC ile doğrudan bağlantısı olmayan CAST deneyine ve bu sene Yıldız Teknik Üniversitesi ALICE deneyine katıldı. Maalesef bu deneylerin kullandığı detektörlerin yapımına önemli bir katkıda bulunamamışız. Ama Trigger and Data Acqusition-Tetikleme ve Veri Algılama ve detektör elemanlarının testi ile ilgili çalışmalarda faal olarak özellikle Boğaziçi ve Çukurova grupları yer alıyor. Bununla birlikte Türk grubu, ATLAS deneyinin fizik araştırma programının hazırlanmasında önemli katkılarda bulundu ve bu kapsamda veri alma hazırlıklarında çalışmalarımız devam ediyor."

Prof. Dr. Saleh Sultansoy, Türk araştırmacıların hızlandırıcılar konusunda CERN'de 2020'li yıllarda kurulması planlanan Compact LInear Collider-Kompakt Doğrusal Çarpıştırıcı (CLIC) projesi çalışmalarına katıldığını ve bu kapsamda ilk defa genç bilim insanlarının ve yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin en ileri hızlandırıcı teknolojilerden biri ile ilgili doğrudan deneyim kazanma imkanına sahip olduklarını sözlerine ekledi.


Nüve Forum
kaynak:
__________________
Oğuz Gölcik Yazıları
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
büyük, gün, kaldı, patlamaya

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 11:12 .