Çocuk çişinin geldiğini ne zaman fark eder? Kaç yaşında bezden kurtulmalıdır? Bezden kurtulmuş bir çocuk tekrar bezlenebilir mi? Bez istemeyen çocuğun bezi çıkarılmalı mı? Kakası gelince bez isteyen çocuk bezlenmeli mi? Çocuğun çişini ve kakasını haber vermesi için ne yapmalı?
Alt ıslatma: Çocuklar genellikle iki yaş civarında çiş tutmayı öğrenirler. Ancak bazı çocuklar üçdört yaşına kadar gündüz, dört-beş yaşına kadar da gece ara ara alt ıslatırlar. Alt ıslatma sadece gündüz, sadece gece veya hem gece hem gündüz olabilir. Bazı çocuklar bezden kurtulduktan sonra bir daha çiş kaçırmazlar, bazıları da çiş kaçırmamayı başardıktan bir süre sonra tekrar alt ıslatırlar. Çocuklarda yüzde 10-15, ergenlerde yüzde 2 oranında görülen alt ıslatmaya, erkeklerde kızlardan iki kat daha sık rastlanır. Derin uyku, alt ıslatanların belirgin bir özelliğidir ve ailelerinde, alt ıslatmadan geç kurtulmuş olan birilerine rastlanır. Alt ıslatmanın çeşitli nedenleri vardır: Böbrek ve idrar yollarındaki rahatsızlıklar, trioid ve hipofiz yetersizlikleri, gece gelen epilepsi nöbetleri, sinir sisteminin gelişimini engelleyen nörolojik bozukluklar, bedensel nedenlerdir. Şiddetli heyecan ve korkular, okula başlama stresi, bir kardeşin doğumu, kardeş kıskançlığı, aile ortamının gerginliği, anne-baba kavgaları, aşırı veya yetersiz ilgi görme, alt ıslatmaya tepkili davranma, tuvalet eğitimine çok erken başlama, tuvalet alışkanlığını erkenden kazandırmak isteyen titiz bir annenin baskıcı tutumu ise psikolojik nedenlerdir.

DIŞKILAMA BOZUKLUKLARI
Kaka kaçırma: Çocuklar genellikle üç yaş dolaylarında "Kakam var," derler. Bazıları yapmadan, bazıları yaptıktan sonra söyler. Bazıları hemen bez değiştirtmek ister, bazıları istemez. Bazı çocuklar da beş yaşına kadar ne kakanın geldiğini fark eder, ne de yaptıktan sonra söyler. Bazıları temizlendikten sonra bir daha kaka kaçırmaz, bazıları ise uzun yıllar külotlarını zaman zaman kirletir. Bazı çocukların dışkılama saati belli iken bazılarınınki değişkendir. Dışkılama bozukluklarına yol açan nedenler ise alt ıslatmaya yol açanlardan farklı değildir. Kabızlık: Bazı çocuklarda birkaç gün sürebilir, doktora ve ilaca ihtiyaç duyulur. Kaka tutma: Kakasını tutan çocuk, kaka yapmamakta direnir, kakası gelince geri kaçırmak için yatar, kalkar, zıplar, tepinir, kan ter içinde kalır. Dışkısının çıkmasını engeller, huzursuz olur, ya hırçın ya da suskun davranır. Alt ıslatma ve kaka kaçırmaya son vermek için:

* Çocuğu çok küçük yaşta oturağa oturtup, çiş veya kaka yapmaya zorlamayın.

* Çocuğun çişini ve kakasını - belli bir süre- tutabilir duruma gelmesini bekleyin.

* Bezlemeye son verdikten sonra gerekirse tekrar bezleyin.

* Anne bezlemekten sıkıldığında, yuva çocuğu bezli kabul etmediğinde ya da çocuk bezini istemediğinde; çocuğun hazır olup olmadığını değerlendirmeden bezini çıkarmayın.

* Çocuğu sürekli uyarmak yerine belli saatlerde çiş veya kakaya tutun.

* Çiş ve kakasını beze yaptıktan sonra çocuğun bir süre bezsiz dolaşmasına izin verin.

* Çocuk çiş veya kaka kaçırınca tepkili davranmayın, kaçırmadığında yüreklendirin.

* Çocukta korku, gerginlik veya aşırı titizlik varsa öncelikle bunları giderin.

* Sorunun türüne göre, tıp, psikoloji veya eğitim uzmanına başvurun.

* Alay, azar, tehdit, ceza, dayak, vaat ve rüşvetten kaçının.

* Anlayışlı, sakin ve sabırlı davranın.


Nüve Forum
Çocukta alt ıslatma ve dışkı kaçırma


PROF. DR. NORMA RAZON
30.06.2007

Benİm Çocugum 7 YaŞinda KardeŞİ Dogmadan Önce BÖyle Bİr Sorunla KarŞilaŞmamiŞtim Fakat Şİmdİ Devamli KaÇiriyor .konuŞ Tuk Bazen Kizdik Ama HİÇ Bİr Faydasi Olmadi Her GÜn KaÇiriyor.ne Yapmamiz Lazim Bİr Doktordan Yardim Almamiz Gerekİyor Mu

Alt Islatma

Çocuklar 18-24 aylarda idrar kontrolünü geliştirmeye başlamaktadırlar.Bu aylarda
gündüz tuvalet gereksinimlerini haber vermeye ve kuru kalmaya başlarlar.3-4
yaşlarına kadar zaman zaman gündüz genellikle de geceleri alt ıslatma normal
karşılanmalıdır.
Çocuk 4-5 yaşına geldiği halde uyurken sürekli altına kaçırıyorsa veya 3-4
yaşına kadar tuvaletini haber veren çocuk daha sonra aniden altını ıslatmaya
başlamışsa alt ıslatma davranışı psikolojik bir soruna işaret eder.Bu durumu ;
yalnız gece altını ıslatma ,yalnız gündüz altını ıslatma,hem gece hem de gündüz
altını ıslatma ve ara sıra altını ıslatma şeklinde görmek mümkündür.
Altını ıslatma birçok nedenler sonucu oluşan bir durumdur. Doğum travması,
gelişmede gecikme, idrar yollarına ait enfeksiyon, bazı böbrek hastalıkları,
üretra bozuklukları, geceleri idrarın ağır olması, frengi,bel soğukluğu ve
iltihabı hastalıklar gibi organik etkenler çocukların altlarına kaçırmalarına
neden olur.Yeni bir kardeşin doğumu,taşınma, anne-baba boşanması, anneden
ayrılma, çocuğun korkutulması, çocukların ihmal edilmesi gibi çocuk için stres
yaratabilecek durumlar nedeniyle çocuk altına kaçırmaya başlayabilir. Zamanından
önce ve yanlış tuvalet eğitimi, temizlik alışkanlığının yeterince ve zamanında
verilmemesi, altını ıslatan çocuğa ağır cezaların verilmesi çocukta alt
ıslatmaya neden olabilecek diğer etkenlerdir.
Çocuğun altına kaçırması durumunda önce organik bir hastalıktan daha sonra
duygusal bir sorundan şüphe edilir.Gerekli önlemler alınmazsa anne baba çocuk
arası ilişkinin bozulmasının yanı sıra arkadaş ilişkileri de olumsuz yönde
etkilenir.Okul başarısızlığından içekapanıklığa kadar pek çok soruna neden
olur.Bu nedenle erken tanı ve tedavi önemlidir.
Gece işemesi çoğunlukla uykunun ilk saatlerinde meydana gelir.Çocuğun gece 1-2
kez tuvalete tutulması yararlı olacaktır.Akşamları sulu besinlerden
kaçınılmalıdır.Çocuğa çişini bir süre tutması ve bu sürecin giderek arttırılması
öğretilir.Dış ülkelerde idrar alarmı denilen bir mekanizmadan yararlanıldığı ve
olumlu sonuçlar alındığı bildirilmektedir.Yatak ıslanır ıslanmaz zil çalmakta ve
çocuk uyanıp tuvalete gitmektedir.
Ailenin çocuğa karşı tutumu çok önemlidir.Çocuğun altını ıslatması halinde
ailenin duygu düşünce ve davranışları incelenmelidir.Çocuğa aşırı cezalar
verilmesi,onun eleştirilip kardeşleriyle kıyaslanması durumunda çocuğun
özsaygısı zedelenebilir.Bu da kendini değersiz hissetmesine neden
olabileceğinden onu duygusal sorunlara itebilir.Bazı aileler de alt ıslatmayı
destekler bir tutum sergilemektedir. Sabah çocuğun bezini değiştirirken öper ve
çocuğu sevecenlikle ödüllendirip davranışın pekişmesine neden olabilmektedir.
Aile çocuğun sorumluluk almasını özendirerek onu cesaretlendirmelidir.Bu onun
kendine güven duygusunu arttıracaktır.
Uyku derinliğini azaltan ve sidik torbasına etki yapan ilaçların 4-16 hafta
boyunca uygulanması gece işemelerin %70-80 ‘nde etkili olabilmektedir.
Yrd.Doç.Dr. İskender Özgür , Engelli çocuklar ve eğitimi özel eğitim, 139-142
Prof.Dr. Orhan Öztürk , Ruh sağlığı ve bozuklukları ,570-573

Psikoterapi Merkezi

Nüve Forum