Nüve Forum


Edebiyat hakkinda Şiirde Şekil ve Özellikleri ile ilgili bilgiler


ŞİİRDE ŞEKİL ÖZELLİKLERİ DİZE (MISRA) DÖRTLÜK ÖLÇÜ (VEZİN) 1) Aruz Ölçüsü 2) Hece Ölçüsü 3) Serbest Ölçü UYAK (KAFİYE) REDİF UYAK TÜRLERİ 1) Yarım Uyak 2) Tam Uyak 3) Zengin

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 14.02.08, 09:37
Profesör
 
Üyelik tarihi: Feb 2008
Nereden: Istanbul
İletiler: 7.768
Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.
Standart Şiirde Şekil ve Özellikleri

ŞİİRDE ŞEKİL ÖZELLİKLERİ


DİZE (MISRA)

DÖRTLÜK

ÖLÇÜ (VEZİN)
1) Aruz Ölçüsü


2) Hece Ölçüsü


3) Serbest Ölçü


UYAK (KAFİYE)

REDİF

UYAK TÜRLERİ
1) Yarım Uyak

2) Tam Uyak

3) Zengin Uyak

4) Cinaslı Uyak


UYAK DÜZENLERİ
1) Düz Uyak

2) Çapraz Uyak

3) Sarma Uyak
Alıntı ile Cevapla
  #2  
Alt 14.02.08, 09:38
Profesör
 
Üyelik tarihi: Feb 2008
Nereden: Istanbul
İletiler: 7.768
Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.
Standart Dize - Mısra

DİZE (MISRA)
Şiirin en küçük birimidir. Şiirin satırlarından her birine verilen addır.
Alıntı ile Cevapla
  #3  
Alt 14.02.08, 09:38
Profesör
 
Üyelik tarihi: Feb 2008
Nereden: Istanbul
İletiler: 7.768
Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.
Standart Dörtlük

DÖRTLÜK

Dört dizeden oluşan şiir birimidir.
• Daha çok Halk edebiyatı nazım biçimlerinde görülür.
Alıntı ile Cevapla
  #4  
Alt 14.02.08, 09:39
Profesör
 
Üyelik tarihi: Feb 2008
Nereden: Istanbul
İletiler: 7.768
Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.
Standart Ölçü - Vezin

ÖLÇÜ (VEZİN)
Şiirde dizelerin, hece sayısına veya hecelerin ses değerine göre bir uyum içinde olmasıdır.
• Türk edebiyatında aruz ve hece olmak üzere iki ölçü kullanılmıştır. Ayrıca birçok şair serbest ölçüyle de şiir yazmıştır

1) Aruz Ölçüsü
Dizelerde hecelerin uzunluğuna ve kısalığına dayanır. Her dizenin ses bakımından denk olması esas olarak kabul edilir. Arap edebiyatı kaynaklıdır.
Sesli harfle biten heceler "açık hece", sessiz harfle biten heceler ise "kapalı hece"dir.
Her dizenin son hecesi, nasıl biterse bitsin, kapalı hece kabul edilir.
Açık heceler kısa, kapalı heceler ise uzun olarak kabul edilir.
Açık heceler (.) nokta, kapalı heceler (-) kısa çizgiyle gösterilir.
Aruz kalıpları gereği, kısa hecelerin uzun okunmasına imâle, uzun hecelerin kısa okunmasına ise zihaf denir. Bunlar birer aruz kusurudur. Kapalı heceyi açık hece durumuna getirmek için, sonu sessizle biten bir sözcüğün, sesliyle başlayan bir sözcüğe bağlanarak okunmasına vasi (ulama) denir.

2) Hece Ölçüsü
Hece ölçüsü Türklerin milli ölçüsüdür.
• Dizelerdeki hece sayısının eşit olması esasına dayanır.
• Hece ölçüsünde kalıbı, dizelerdeki hecelerin sayısı belirler. Her dizesinde 11 hece bulunan bir şiirin kalıbı "11'li hece ölçüsü" olarak adlandırılır.
• Hece ölçüsü ile yazılan şiirlerde, bir dizede vurgu gayesiyle bir ya da iki kez durulur. Bu yerlere durak denir.
• Örneğin, 1111 hece ölçüsünde duraklar (4+4+3 = 11) veya (6+5 =11)

3) Serbest Ölçü
Ölçü ve uyak düzeni olmayan şiirlerin ölçüsüdür.
• Bu ölçüyle oluşturulan şiirlerde uyum, hece sayısı ve uyakla değil; sözcüklerdeki ses ilişkileriyle sağlanır.
• 19. yüzyılın sonlarında doğmuş ve hızla gelişmiştir.
Alıntı ile Cevapla
  #5  
Alt 14.02.08, 09:41
Profesör
 
Üyelik tarihi: Feb 2008
Nereden: Istanbul
İletiler: 7.768
Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.
Standart Uyak - Kafiye

UYAK (KAFİYE)

Şiirde dize sonlarındaki ses benzerliğine uyak denir.
• Seslerin tekrarlanmasıyla dizelerin ahengini artıran bir musiki unsurudur.
• Uyağı oluşturan eklerin, sözcüklerin yazılışları ve okunuşları aynı; anlamlan ve görevleri farklı olmalıdır.
Bu nasıl bir dünya, hikayesi zor
Mekânı bir satıh, zamanı vehim
Bütün bir kâinat muşamba dekor
Bütün bir insanlık yalana teslim

REDİF
Dize sonlarında yazılışları, anlamları ve görevleri aynı olan eklerin, sözcük ve sözcük gruplarının tekrar edilmesine redif denir.
Anarım seni hem gündüz hem gecede
Ağaran ufkumda ferman olursun
Adını söylerim ben her hecede
Şu garip ruhuma derman olursun
Alıntı ile Cevapla
  #6  
Alt 14.02.08, 09:43
Profesör
 
Üyelik tarihi: Feb 2008
Nereden: Istanbul
İletiler: 7.768
Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.
Standart Uyak Türleri

UYAK TÜRLERİ

1) Yarım Uyak
Tek ses -genellikle sessiz harf- benzerliğine dayanan uyak türüdür.
Söyler dilim ağlar gözüm
Gariplere göynür özüm
Meğer ki gökte yıldızım
Şöyle garip bencileyin

2) Tam Uyak
iki ses -genellikle bir sesli ile bir sessiz harf- benzerliğine dayanan uyak türüdür.
Neden sonra sarsıldı altımda demir yaylar
Gözlerimin önünden geçti kervansaraylar

3) Zengin Uyak
Üç ya da daha çok sesin benzerliğine dayanan uyak türüdür.
Gün olur sürüyüp beni derbeder Bu ses rüzgârlara karışır gider
• Dize sonundaki bir sözcüğün başka bir dize sonundaki sözcüğün içinde geçmesiyle oluşan ses benzerliğine tunç uyak denilmektedir. Tunç uyak, zengin uyağın bir türü olarak kabul edilmektedir.
Böyle her gün
yollarımdan geçsen de süzgün
Sen benimsin büsbütün
terk olunduğun gün

4) Cinaslı Uyak
Anlamları ayrı, yazılış ve söylenişleri aynı olan sözcük ve sözcüklerin benzerliğine dayanan uyak türüdür.
Geçmesin günümüz, sevgilim yasla
O güzel başını göğsüme yasla
Niçin kondun a bülbül, kapımdaki asmaya
Ben yârimden ayrılmam, götürseler asmaya
Alıntı ile Cevapla
  #7  
Alt 14.02.08, 09:48
Profesör
 
Üyelik tarihi: Feb 2008
Nereden: Istanbul
İletiler: 7.768
Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.
Standart Uyak Düzenleri

UYAK DÜZENLERİ
Dizelerin son seslerine bakılarak bir dörtlüğün uyak düzeni çıkarılabilir. Bir dizenin hangi dize ile uyaklı (kafiyeli) olduğunun gösterilmesine uyak düzeni denir.

1) Düz Uyak
Birinci ile ikinci dizenin; üçüncü ile dördüncü dizenin birbirleriyle uyaklı olmasıdır.
• Uyak düzeni aabb biçimindedir.
..................... a
..................... a
..................... b
..................... b
Gök sarı, toprak sarı, çıplak ağaçlar sarı a
Arkada zincirlenen yüksek Toros Dağları a
Önde uzun bir kışın soldurduğu etekler b
Sonra dönen, dönerken inleyen tekerlekler b

Bazı şiirlerde görülen aaab şeklindeki uyaklar da düz uyaktır.
Vefasız Aslı'ya yol gösteren bu a
Kerem'in sazına cevap veren bu a
Kuruyan gözlere yaş gönderen bu a
Sızmadı toprağa çoban çeşmesi b

2) Çapraz Uyak
Birinci ile üçüncü dizenin, ikinci ile dördüncü dizenin uyaklı olmasıdır.
• Uyak düzeni abab biçimindedir.
.....................a
.....................b
.....................a
.....................b
Yaş otuz beş! Yolun yarısı eder a
Dante gibi ortasındayız ömrün b
Delikanlı çağımızdaki cevher a
Yalvarmak, yakarmak nafile bugün b

3) Sarma Uyak
Birinci ile dördüncü dizenin, ikinci ile üçüncü dizenin uyaklı olmasıdır.
• Uyak düzeni abba biçimindedir.
a
b
b
Hasretinle geçiyorken bu gençlik çağım a
Ey sevdiğim, ben ümitsiz değilim yine b
Ak düşünce saçların kumral rengine b
Kollarında son aşıkın ben olacağım a
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
özellikleri, şekil, şiirde

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 00:13 .