Böyle direnç testi olur mu? | Direnç,rezistans,elektrostatik,mekanik,magnetik,re lüktans,elektriksel diren,viskozit | Alüminyum kaynağı-kaynak güçlükleri-gaz kaynağı-ark kaynağı-direnç,elektron kaynağı | Manyetik alanın öğelerinin ölçülmesi | Beslenme: Yaşamın sürdürülmesi için besin öğelerinin alınması ve kullanılması |

Direnç öğesi (rezistör), bir ELEKTRİK DEVRESİ'nde gerilim ile akım arasındaki bağıntıyı kurmada kullanılan aygıttır. Direnç öğesinin değerine, DİRENÇ adı verilir. Direnci ölçmede kullanılan birim ohm'dur. Direnç öğelerinin çoğu düzgün değişen türdendir, yani OHM yasasına uyar. Ama, bazı direnç öğeleri üstlerinden akım geçtiği zaman dirençlerini değiştirirler ve bu özellikleri nedeniyle, gerilim değişmelerine karşı, koruyucu olarak kullanılırlar.
Bir direnç öğesinden akım geçtiği zaman tüketilen güç, ısı biçiminde açığa çıkar. Direnç öğesinin bozulmaması için yapısının, belirli bir GÜÇ (birimi Watt) değerine dayanabilmesi gerekir. Direnç öğeleri, çeşitli biçimlerde yapılır. Transistorlu radyolarda kullanılan türler, çok küçük güçler için yapılmıştır: oysa ELEKTRİK SANTRALLARI'nda kullanılan direnç öğeleri, birkaç kilovata dayanabilecek biçimdedir.

Direnç öğelerinin yapımı:
ELEKTRONİK'in çeşitli dallarında da direnç öğelerinden yararlanılır. Bunların çoğu, yalın ve ucuz gereçlerden yapılır ve değerleri ancak geniş toleranslar içinde doğrudur. Daha kesin değerler gerektiren uygulamalar için, daha pahalı direnç öğeleri üretilir.
Çeşitli kullanım alanları için çok sayıda üretilen türlerin başında, kömürlü direnç öğeleri gelir. Bunların yapımında yararlanılan yöntem ile gereç, yalın ve ucuzdur. Direnci sağlayan kesim, ısıya dayanıklı bir «dolgu maddesi» içine dağıtılmış çok ince karbon tozlarıdır. Bu tozlar, istenilen direnç değerini verecek biçimde uygun oranlarda karıştırıldıktan sonra, «bağlayıcı» olarak bir miktar reçine eklenir. Karışım, çubuk biçiminde preslenip, yalıtkan bir kılıfla kaplanır. Çubuğun iki ucuna bakır teller bağlanır. Son bir fırınlamayla yalıtkan tabaka sertleştirilir ve direnç karışımı iyice kurutulur. Direnç öğeleri, otomatik denetimden geçirilerek, gereken değerden ne kadar sapma gösterdiklerine göre, uygun tolerans gruplarına ayrılır. Son olarak direnç öğeleri, renk koduna uygun bantlara boyanır. Uca en yakın olan bant, direnç değerinin ilk sayısını, ikinci bant ikinci sayıyı, üçüncü bant ise bunları izleyen sıfırların sayısını gösterir. Bundan sonra gelen altın ya da gümüş renkli bantlar, direncin tolerans değerini verir.
Direnç maddesini seramik bir taban üstüne ince bir tabaka halinde yayma yoluyla, çok hassas direnç öğeleri yapılabilir. Söz konusu tabaka, birkaç maddeden oluşur. Bunların içinde en çok kullanılan karbondur. Onu kalay oksit izler. Üstün nitelikli, hassas direnç öğeleri yapmak için, Nikrom adı verilen nikel ve krom ALAŞIM'ı vakumda buharlaştırılarak, çok ince bir tabaka halinde tabanın üstüne kaplanır. Bütün bu direnç öğelerinin ortak yanı, kullanılan maddenin ısıl özellikleri yüzünden, aynı boydaki karbon direnç öğelerine oranla daha yüksek güçlere dayanabilme-sidir. Bu direnç öğelerinin değerleri, «sarmallama» adı verilen bir yöntemle ayarlanabilir. Direnç öğesinin gövdesine, vida dişine benzeyen küçük bir yiv açılır ve böylece uçları arasındaki uzaklık, etkili biçimde uzamış olur. Dolayısıyle, direncin değeri de büyür. Çok hassas direnç öğeleri, boru biçimindeki bir seramik gövde üstüne, ince direnç telleri sarma ve bunları yüksek sıcaklıklara karşı koruma amacıyla emayeyle kaplama yoluyla da yapılır.
POTANSİYOMETRE diye adlandırılan değişken direnç öğeleri, çeşitli yollarla yapılabilir. Bunların tümünde hareketli bir iletken, tellerin ya da modern tiplerde seramik tabanlı direnç tabakasının üstünde kayar. Sır tabakaları.son zamanlarda günden güne yaygınlaşan yeni tip direnç öğelerinin de temelini oluşturur. Bunlara, kalın tabaka dirençler adı verilir. Az bulunan değerli metallerden olan rutenyum ile cam tozu ve selüloz türünden bir birleştirici, uygun oranlarda karıştırılıp, seramik bir levha ya da taban üstüne sürülür. 1 000°C'a varan sıcaklıklarda, selüloz yanıp buharlaşır, cam erir ve tabanın biçimini alacak biçimde yayılıp, bir sır tabakası oluşturur. Bu yöntem iki eski uygulamadan, kaynaklanır: Bir sanat türü olan baskı (Bk. KUMAŞ DESENİ BASMA); porselen yapımında kullanılan sırlama. İşlem hem ucuzdur, hem de direnç öğelerinin ve birden çok bileşen içeren sistemlerin, seri üretimine izin verir. Birden çok bileşen içeren sistemler, ENTEGNE DEVRELER' in bir örneğidir. Son yıllarda entegre devreler, direnç öğelerinin yerini almakta ve bilgisayarlar, uzay elektroniği, renkli televizyonlar, otomobil endüstrisi, tıp elektroniği gibi çeşitli alanlarda kullanılmaktadır.

Nüve Forum » kütüphane » Bilim ve Teknoloji » Fizik » Elektrik » Elektrik Taslakları

Kaynak:4
2.cilt / s.557-558