|
#1
|
|
17.04.08, 14:24
Cinsel sağlık (cs) ve üreme sağlığı (üs) nedir - Cinsellik - Üreme | Kadın üreme organları - Dış Üreme Organları - İç Üreme Organları | Erkek üreme organları - Dış üreme organları - İç üreme organları | Üreme Sistemi | Bitkilerde Üreme | Yassısolucanlar ya da şerit solucanların (Plaihelminthes) tenyalar ya da şeritler (Cestoda ya da Cestodes) grubundan asalak hayvan (şerit de denir). Özellikle memelilerde yaşayan bu iç asalak, yassı ve dar bir şerit biçiminde bir organizmadır. Skoleks olarak adlandırılan başı, 1-1,5 mm genişlikte küremsi bir şişkinlikten oluşur; bunun üstünde, ortalarında tutunma organı görevi yapan bir çeşit çekmenin yer aldığı dört küçük çıkıntı bulunur. Başın ucunda, ortalarında mahmuz (rostrum) olarak adlandırılan dışbükey bir çıkıntının yer aldığı,hareketli çengellerden oluşmuş iki sıralı bir çengel tacı vardır. 'Bütün şeritler gibi tenya da erdişidir. Gövdesi her biri tüm erkek ve dişi üreme organlarına sahip olan ve proglotis adı verilen bölüüerden oluşmuştur. Yumurtalar normal biçimde yumurtlanır, ama çoğunlukla eşeysel olgunluğa erişmiş olan bölütler birbirinden ayrılırlar ve içeriklerini serbest bırakırlar. Domuz tenyası ya da silahlı tenyadan (Taenia sollum) aynı konakta iki ya da üç tane bulunduğu olur. Tenyanın beslenmesi iç geçişmeye dayanır. kütüphane » Bilim ve Teknoloji » Biyoloji » Zooloji » Parazitler kaynak 3 11.cilt / sf 4222-4223 Konu remşit tarafından (17.04.08 saat 15:40 ) değiştirilmiştir.. |
| Sponsorlar |
| |
|
#2
| ||||
| ||||
| Tenyaların bedenleri, skoleksin arka bölümünde yeni halkaların ya da bölütlerin oluşmasıyla sürekli olarak büyür, ama yumurta dolu halkaların düşmesiyle de kısalır. Hayvanın dışkılarıyla birlikte dışarı atılan bu halkaların içindeki yumurtalar yağmurlarla çevreye saçılır. Bunlar kendilerine uzun süreli bir dayanıklılık veren sağlam bir kabukla sarılıdır. Gelişmelerini sürdürebilmeleri için, sözgelimi domuz gibi bir hayvan tarafından yutulmaları gerekir. Daha sonra yumurta, yüzeyinde üç çift kıvrık çengel bulunan yuvarlak biçimli bir kurtçuk ya da onkosfer haline gelir. Barsağa ulaşan onkosferler burada barsak mukozasına tutunur ve bunu delerek, kendilerini hayvanın kasları içine ya da iç organlarına götürecek olan mide damarlarına geçerler. Burada keseli . kurt (sistiserk) olarak adlandırılan ikinci bir kurtçuk biçimine dönüşürler. Keseli kurt,çeperinden tomurcuklanmayla tenyanın başının ya da skoleksinin oluştuğu içi albüminli sıvıyla dolu bir kesedir. Bu keseli kurtlar ara-konak olan hayvanda çok uzun süre kalabilir, ve hatta tehlikeli hastalıklara neden olacak biçimde çoğalabilirler. Ama erişkin hayvan haline dönüşebilmeleri için son konaklarının barsağına geçmek zorundadırlar. Bu tenyaların, yeterince pişmemiş domuz eti yiyenlere geçişi böyle olur. Keseli kurtlar, oluşturacakları tenyanın türüne göre değişik biçimlerde olurlar: hemen her zaman, bulaştıkları hayvanın dokusuyla sarılmış kistler içinde bulunurlar. Bir keseli kurt, kisti dolduran ve içinde skoleksin bulunduğu içi sıvı dolu yumurta biçiminde bir keseden oluşur. Bu keseli kurtlara, keseli kurt hastalığı ya da kas sistiser-kozu adı verilen hastalığa neden oldukları domuzun hücre dokularında, köpekte, kedide, seyrek olarak da insanda raslanır. İnsanın sindirim borusuna girenler burada tenya haline dönüşürler. Sığır tenyası ya da silahsız tenyanın (Taenia saginata) keseli kurtları sığırlarda yaşar. Bu keseli kurtlar insanda en sık bulunan, çengelden yoksun bir tenyanın oluşmasını sağlarlar. Koyunların beyninde oldukça sık biçimde gözlemlenen ve bulunuşu delibaş ya da dolap hastalığı olarak adlandırılan bir hastalığa neden olan koyun tenyası (Taenia coenurus) da kurtçuk halinde bir tenyadır. Köpek tenyası (Taenia echinococcus) kurtçuk halinde insanda yaşar. Bu tenyanın kurtçuk biçimlerine ekinokok ya da hidatit denir. Bunun belki de farklı türlerden olmayan iki çeşidi tanınır. |
|
#3
| ||||
| ||||
| Tenya insana çoğunlukla sığır tenyası ya da silahsız tenyayla bulaşır; domuz tenyası ya da silahlı tenya çok seyrektir. Tenya, özellikle bir kurtçuk içeren sığır etinin yenmesiyle insana bulaşır. Kurtçuk, barsağa başını oni-kiparmak barsağının mukozası içine sokarak tutunur ve yavaş yavaş gelişir; yaklaşık altı hafta sonra olgunlaşan halkaları serbest hale geçmeye başlar. Bedene aynı zamanda birçok tenya girebilir. Klinik bulgular değişik ve seyrektir: Ağırlık ve karın ağrıları, sindirim bozuklukları, oburluk ya da iştahsızlık, bulantılar, kusmalar, zayıflama, kimi kez de sinirsel ruhsal düzensizlikler görülür. Teşhisi, dışkıda ya da iç çamaşırlarında halkalarının bulunmasıyla yapılır.Dışkının mikroskopta incelenmesiyle tenya yumurtaları ortaya çıkar. Karun incelenmesi sıklıkla bir eosinofili (akyuvar sayısının artmasıyla kendini belli eden bir tür lökositoz) olduğunu gösterir. Tenyalardan alınma parçalara deri içi tepkisi pozitiftir. Tedavi, 24-48 saatlik süte dayalı bir diyetin ardından aç karnına bir solucan düşürücünün alınmasını kapsar. İç sürdürücü bir ilaç alınmak ve asalağın atılması gözlenmelidir. Başarısızlık durumunda tedaviyi yenilemek gerekir. Tedaviyle birlikte bazı rahatsızlıklar da görülür, ancak bu kimi durumlarda, sözgelimi kalp ve böbrek hastalıkları, verem ve gebelikte sakıncalıdır. Küçük çocuklarda tenya düşürmek için yalnızca kalay tuzları ya da taze kabak çekirdeği kullanılır. |
| Sponsorlar |
| |
![]() |
| Tags |
| cengel taci, erdisi, ic asalak, proglotis, rostrum, skoleks |
| Seçenekler | |
| Stil | |
|
|