Nüve Forum

Nüve Forum > akademik > Fen Edebiyat Fakültesi > Türk Dili Ve Edebiyatı > Türkiye Türkçesi İle Özbek Türkçesinde Nezaket Anlamı Taşıyan Seslenmeler

Türk Dili Ve Edebiyatı hakkinda Türkiye Türkçesi İle Özbek Türkçesinde Nezaket Anlamı Taşıyan Seslenmeler ile ilgili bilgiler


Türkiye Türkçesi İle Özbek Türkçesinde Nezaket Anlamı Taşıyan Seslenmeler-The Exclamations in Turkish and Uzbek Languages Which Mean "Respect" Türkçede nezaket anlamı, kendine özgü biçimde, çeşitli unsurlar aracılığıyla ifade edilir. Bu

Türk Dili Ve Edebiyatı Çağdaş Türk Lehçeleri, Eski Türk Edebiyatı, Türkiye Türkçesi, Türk Diline Giriş, Osmanlı Türkçesi, Temel Bilgi Teknolojisi

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 26.04.10, 09:45
Çılgın
 
Üyelik tarihi: Jan 2008
İletiler: 781
Blog Başlıkları: 56
Yıldız Ünalay artık çok görkemli biri.Yıldız Ünalay artık çok görkemli biri.Yıldız Ünalay artık çok görkemli biri.Yıldız Ünalay artık çok görkemli biri.Yıldız Ünalay artık çok görkemli biri.Yıldız Ünalay artık çok görkemli biri.Yıldız Ünalay artık çok görkemli biri.Yıldız Ünalay artık çok görkemli biri.Yıldız Ünalay artık çok görkemli biri.Yıldız Ünalay artık çok görkemli biri.
Standart Türkiye Türkçesi İle Özbek Türkçesinde Nezaket Anlamı Taşıyan Seslenmeler

Türkiye Türkçesi İle Özbek Türkçesinde Nezaket Anlamı Taşıyan Seslenmeler-The Exclamations in Turkish and Uzbek Languages Which Mean "Respect"
Türkçede nezaket anlamı, kendine özgü biçimde, çeşitli unsurlar aracılığıyla ifade edilir. Bu açıdan cümle kuruluşu, üslup ayrıcalık taşır. Bu makale cümlelerde nezaket anlamının seslenmeler aracılığıyla yansıtılması konusunu incelemektedir.
Bu makale, sadece Türkiye Türkçesinde bulunan seslenmelerdeki nezaket anlamı üzerinde durmayıp bunları Özbek Türkçesindeki bazı seslenmelerle karşılaştırarak aynı dil ailesinden olan bu iki yazı dilinin benzer ve farklı yanlarım ortaya koymayı denemektedir.
Türkiye Türkçesinde ve Özbek Türkçesinde nezaket bildiren seslenmeler, "bey hanım, bay, bayan, efendi, beyefendi, hanımefendi" hitap sözleri; "teyze, amca, beybaba, abla, kardeş, hemşire, dede, nine, evlat, yavru, oğul, kız" akrabalık adları; "öğretmen, patron, hoca, müdür, büyükelçi, sultan, yüzbaşı" unvanları ve benzetme kelimeleri ile ifadesini bulur.

In the Turkish language "respect" is expressed in partfenlarly different way. In this case the structur of the sentense and style has its own peculiarity. In this artice the expression of respect by exclamation words is studied.
In this article analyzed not only exclamations expressing by respect, but also by comparing with some Uzbek exclamations, arised the same and different sides of two languages which belong to the same language family.
Forms address in Turkish and Uzbek languages which mean "respect" are expressed by the help of: l) terms address: "bey, hanım, bay, bayan, efendi, beyefendi, hanımefendi " 2) kinship words: amca, beybaba, abla, kardeş, hemşire, dede, nine, evlat, yavru, oğul, kız", 3) title and modal words : "öğretmen, patron, hoca, mudur, büyükelçi, sultan, yüzbaşı".

Türkçede nezaket anlamı kendine özgü biçimde çeşitli unsurlar aracılığıyla ifade edilir. Bu açıdan cümle kuruluşu ve üslup, nezaketin ifade edilmesinde önem taşır. Nezaket anlamı, Türkçede genel olarak seslenmeler aracılığıyla, ara söz ve ara cümlelerle, özne-yüklem uygunluğu yoluyla ifade edilir. Bu makalede, Türkiye Türkçesi ve Özbek Türkçesinde nezaket bildiren seslenmeleri ele aldık.

Türk diyalektleri, nezaket anlamı bildiren seslenmeler açısından hem çok zengin hem de çeşitlilik arz eder. Bir lehçede nezaket bildiren bir seslenme, başka bir lehçede anlam kaymasıyla tamamen farklı bir mana kazanır. Bir seslenme bazen sadece nezaket bildirir. Bazıları ise saygı ile birlikte içtenliği ve sevgiyi de ifade eder.
Türkiye Türkçesinde seslenmeler seslenme veya hitap diye adlandırılır. Dilbilimiyle ilgili temel kaynaklarda seslenmeler farklı bir bölümde incelenmemiştir.1 Seslenmeler morfoloji bölümünde ünlemler çerçevesinde incelenir.2 Özbek Türkçesinde seslenmeler söz dizimi bölümünde incelenir. Fakat seslenmelerin nezaket anlamı özellikleri henüz ele alınmamıştır.3 Biz bunları aşağıdaki gibi incelemeyi uygun gördük.
Türkiye Türkçesinde bey, hanım, bay, bayan, efendi, beyefendi, hanımefendi gibi seslenme ve hitap kelimeleri kullanım yerine göre nezaket anlamı taşır. Resmî dairelerde ve yazışmalarda başvuru sırasında bay ve bayan kelimeleri kullanılır. Erkeklere bay, kadınlara ise bayan diye hitap edilir. Sözlü anlatımda da yazılı anlatımda da bu kelimelerin anlamı aynıdır. Bayve bayan kelimeleri, cümlede nezaket anlamını taşıyan önemli unsurlar görevindedir. Türkiye Türkçesindeki bay kelimesi Özbek Türkçesinde bay" olarak telaffuz edilir ama Türkiye Türkçesindeki anlamı taşımaz. Türkiye Türkçesindeki bay, bayan kelimelerinin yüklendiği anlamı, Özbek Türkçesinde canab, hanim kelimeleri karşılar:
TT - Sayın bayanlar ve baylar!
ÖT - Muhtaram hanimlar va canablar!
Bayve bayankelimelerinin diğer bir görevi de konuşma sırasında özel isimlerden önce gelerek, resmî dairelerde nezaket anlamında kullanılmasıdır:
- Bay Ahmet! Bayan Zehra!
Burada hem erkek, hem kadın için nezaket bildiren seslenmeler, Özbek Türkçesine çevrildiğinde Türkiye Türkçesindeki resmî nezaket anlamını asla vermez. Tercüme bunun aktarılmasında yetersiz kalır. Özbek Türkçesine bu hitabı Zehra hanim diye tercüme etmekten başka çare kalmaz:
- Janab Ahmat! Zehra hanim!
Bay, bayan ifadelerine karşılık olarak Özbek Türkçesinde kullanılan canab ve hanim seslenmeleri, konu şmaya içten saygı anlamı yükler. Türkiye Türkçesindeki kullanımında içtenlik görülmez. Sadece resmî nezaket vardır. Bu ve benzeri durumlarda, aynı dilin iki kolu arasında, çeviri yoluyla aktarılması mümkün olmayan anlam farkları
Özbek Türkçesinde, 'bay' kelimesindeki 'a' sesi, Türkiye Türkçesinde bulunmamaktadır. Geniş "a" olarak telaffuz edilmelidir.
ortaya çıkar. Bazen, yabancı dillerden yapılacak tercüme, bu iki lehçe arasındaki aktarmalardan daha kolay hâle gelebilmektedir.
Türkiye Türkçesindeki bay kelimesinin, Özbek Türkçesinde bay olarak kullanıldığını yukarıda belirtmiştik. Bay sözcüğü bazı cümlelerde seslenme gibi görülse de Özbek Türkçesinde tamamen farklı bir anlam ifade eder:
" - Bay ata! Bu gapni bir aytdingiz, yana qaytarib gapirmang." (Zengin Baba! Bu lafı bir dediniz, tekrar söylemeyiniz!)
Bay ve bayan kelimeleri yalın hâlde kullanıldığında sadece nezaket bildirirler.
Bay kelimesine +Im iyelik eki eklendiğinde sade nezaket anlamı içten resmî nezakete kayar:
"Koruyucu sonunda: - Bayım, affetsinler, ben bu köpeği öldüremem, dedi."6 (Bekçi Ihirida: - Hlcam, keçiring meni, men bu kuçukni öldirllmayman, dedi.)
Özbek Türkçesinde bay kelimesine -Im iyelik eki eklendiğinde tamamen yeni anlam kazanır; eş, koca anlamı üstlenir:
Bayim uyda yoq edilar. (Kocam evde değil.)

Holida İMAMOVA
Taşkent Devlet Şarkşinaslık Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü öğretim görevlisi.
Eklenmiş Resim
Dosya tipi: jpeg images.jpeg (3,7 KB (Kilobyte), 126x kez indirilmiştir)
Eklenmiş Dosya
Dosya tipi: pdf 2489.pdf (252,8 KB (Kilobyte), 2x kez indirilmiştir)
__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
anlamı, nezaket, özbek, seslenmeler, taşıyan, türkçesi, türkçesinde, türkiye, ıle

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 05:48 .