Nüve Forum

Nüve Forum > akademik > Fen Edebiyat Fakültesi > Türk Dili Ve Edebiyatı > Kutadgu Bilig'de Gök Bilimiyle İlgili Tespitler

Türk Dili Ve Edebiyatı hakkinda Kutadgu Bilig'de Gök Bilimiyle İlgili Tespitler ile ilgili bilgiler


Kutadgu Bilig'de Gök Bilimiyle İlgili Tespitler-Determinations Regard of Astronomy in Kutadgu Bilig Yusuf Has Hacip, XI. yüzyılda, Kutadgu Bilig adlı eserinde gök bilimiyle ilgili önemli bulgulara yer verir. Evrenin merkezinde

Türk Dili Ve Edebiyatı Çağdaş Türk Lehçeleri, Eski Türk Edebiyatı, Türkiye Türkçesi, Türk Diline Giriş, Osmanlı Türkçesi, Temel Bilgi Teknolojisi

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 03.05.10, 14:24
aşk falı - ait kullanıcı resmi (Avatar)
Yaratıcı
 
Üyelik tarihi: Jul 2007
İletiler: 1.390
aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.aşk falı için ne kadar gurur duyulsa azdır.
Standart Kutadgu Bilig'de Gök Bilimiyle İlgili Tespitler

Kutadgu Bilig'de Gök Bilimiyle İlgili Tespitler-Determinations Regard of Astronomy in Kutadgu Bilig
Yusuf Has Hacip, XI. yüzyılda, Kutadgu Bilig adlı eserinde gök bilimiyle ilgili önemli bulgulara yer verir. Evrenin merkezinde Dünyanın değil de Güneş'in olduğuna dair bulgu, günümüzde Kopernik'e mal edilmektedir. Hâlbuki Yusuf Has Hacip, Kopernik'ten yaklaşık beş yüz sene önce Güneş'in sabit olduğunu açıkça ifade etmiştir. Kutadgu Bilig'de gök bilimiyle ilgili tespitler ve kullanılan kavramlar, doğu medeniyetinin bu alanda yakalamış olduğu düzeyi ve Türkçenin daha o dönemlerde ne kadar gelişmiş bir dil olduğunu göstermesi açısından çok önemlidir.
2491.pdf
Yusuf Has Hacip mentions significant information on astronomy in 11 th century in Kutadgu Bilig. Today it is accepted that the information, in the center of the universe, not in the world is the Sun's findings, is discovered by Nicolaus Copernicus. But Yusuf Has Hacip argued the Sun's constant clearly almost 500 years before from Nicolaus Copernicus. The findings and used terms on astronomy in Kutadgu Bilig are very significant in order to show the level of east on astronomy and that the Turkish language developed very much in that time.

Ünlü bilim adamı Nikolay Kopernik (MS. 1473-1543) 'in evrenin dönüşüyle ilgili görüşleri açıklanmadan önce batı astronomi bilimi, Jeosantrik teorisinin etkisi altında bulunuyordu. Bu teoriye göre evrenin merkezinde Dünya vardı.. Kopernik, evrenin merkezinde "Yer" değil, Güneş'in bulunduğunu, Yer'in de onun etrafında döndüğünü vurguladığında ilk başta bilim adamları tarafından desteklenmemişti. Ama daha sonra bilimsel gerçek ortaya çıktı ve onun görüşleri bilim dünyasının büyük bulguları arasında yer aldı. Aslında, bilimsel arenada devamlı görmezlikten gelinse de aynı dönemde doğu ülkeleri uzay bilimleri alanında çok daha ileri düzeydedir. Bunun en çarpıcı kanıtlarından biri XI. yüzyılda yaşamış ünlü yazar ve düşünür Yusuf Has Hacip'in "Kutadgu Bilig" (Mutluluğa Götüren Bilgi) adlı eseridir.
Ünlü Türk bilgesi Yusuf Has Hacip'in evren ve dünyanın yaratılışıyla ilgili düşünce ve görüşleri, Kutadgu Bilig'in "Yedi Kavakib ve On İki Burç" (Yeti kavâkib on
iki buruj veya Yeti yulduz on iki ökak buruj(nurj ögdükini) ayur) bölümünde geniş şekilde açıklanmıştır.
Yusuf Has Hacip, Kutadgu Bilig adlı meşhur kitabında uzayın yaratılışı konusunu ele alırken gökteki yıldızlan tek tek sayar. Daha da önemlisi, o dönemdeki hemen hemen bütün astronomi terimlerini ayrıntısıyla sıralar. Bu yönüyle söz konusu eser, o dönemde doğu ve Türk dünyasında astronomi ilminin ne kadar yükseklerde olduğunu göstermektedir. Eserde kullanılan her terim uzay nesnelerinin görünüşü, durumu ve hareketinden yola çıkılarak orijinal bir tarzda üretilmiştir. Bu durum bir yandan o dönemde doğu coğrafyasında özellikle de Türk dünyasında uzay biliminin gelişmişlik düzeyini gösterirken bir yandan da Eski Türkçenin ne kadar gelişmiş ve işlenmiş bir dil olduğunu ortaya koymaktadır.
Astronomi terimlerinin içerdiği anlamlar, onların doğru izah edilmesini sağlamaktadır. İlk önce "Yeryüzü" ve "Felek" kavramlarının nasıl adlandırıldığı konusunu ele alalım. Yazar "Felek"i, kök (KBN: llb/14), ewran (KBN: llb/13), bazen de falak (KBN: 158b/6) diye adlandırır. "Yer küre" (yer gezegeni) yer (KBN: 7b/3), azun (KBN: llb/12), dunya (KBN: lOb/10), jihan (KBN: lob/5) veya tezginc (KBN: llb/13); "Kâinat" da yer-kök2 şeklinde karşılanır. Metinde yer-kök idisi3 şeklinde bir isim tamlamasına da rastlarız. Bu kavram, "Yer ve Gök'ün sahibi olan Tanrıyı anlatmaktadır.
Eserde Gök'e yasıl (mavi) Yer'e de yağız (gri) sıfatı verilmiştir: "Yasıl kökdin indi yağızyerka söz."(KBN: l4b/l5) (Boz yere söz yeşil gökten inmiş.)
Yeşil (mavi) gökteki yıldızlara göz atalım. Eserde "yıldız" yulduz (KBN: l2a/l) veya kavkab (KBN: llb/10); "yıldızlar grubu, burç" ise ew (KBN: l2a/4), ökak (KBN: l2a/ll), buruj4 diye adlandırılmıştır. Astronomi bilimi uzmanı olan kişi de yulduz ı (KBN: l58b/l) diye adlandırılır. Yusuf Has Hacip her fırsatta astronomi uzmanlarından "yedi kat feleğin gizemlerini, yerde yatan çöp gibi öğren"melerini ister: "yiti qat falaknı yatur yamca tut!' (KBN: l58b/6). O bu sözüyle insanın yedi feleğin sırlarını öğrenebileceğini vurgulamış ve böyle bir görüşü savunmuştur. (Örneğin, dokuzuncu felek Allah'ın Tahtı (E5iz Ars) 'ın sırlarını insanoğlu çözmeye kadir değildir).
Yusuf Has Hacip, yedi yıldızı (yedi feleği) ise şöyle adlandırmıştır: Zuhal (Satürn)
- Sekantir (KBN: l2a/4); Müşteri (Jüpiter) - Orjay (KBN: l2a/l5) veya Qaraqus (KBN: 204a/7); Merih (Mars) - Körüd (KBN: l2a/6) veya Baqırsoquna (KBN: l76b/ll); Güneş
- Yasıq (KBN: 9b/l3) veya Kün (KBN: 36a/2); Zuhre (Venüs) - Sewit (KBN: l2a/8); Utarit (Merkür) - Arzu (KBN: l2a/9); Ay - Ay (KBN: 32a/l5) veya Yalcıq (KBN: l2a/lo).

Dr. Kasimcan SADIKOV
Şarkşinaslık Enstitüsü Mumtaz Filologiya Bölümü Öğretim Üyesi (Taşkent)
Eklenmiş Resim
Dosya tipi: jpeg images.jpeg (2,0 KB (Kilobyte), 24x kez indirilmiştir)
__________________

Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
bilig'de, bilimiyle, gök, kutadgu, tespitler, ılgili

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 02:24 .