Nüve Forum

Nüve Forum > akademik > Fen Edebiyat Fakültesi > Türk Dili Ve Edebiyatı > Serrâc-Zâde Hasan Hâtif (Hayatı Ve Eserleri)

Türk Dili Ve Edebiyatı hakkinda Serrâc-Zâde Hasan Hâtif (Hayatı Ve Eserleri) ile ilgili bilgiler


[coverattach=1]Serrâc-Zâde Hasan Hâtif (Hayatı Ve Eserleri)-Serrac-Zade Hasan Hatif And (His Living And Works) Hâtif is a poet who lived in the seventeenth and eighteenth century. The real name of this

Türk Dili Ve Edebiyatı Çağdaş Türk Lehçeleri, Eski Türk Edebiyatı, Türkiye Türkçesi, Türk Diline Giriş, Osmanlı Türkçesi, Temel Bilgi Teknolojisi

Like Tree1Likes
  • 1 Post By Türkan Ünalay

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 05.10.10, 14:17
Atılgan
 
Üyelik tarihi: Jan 2008
İletiler: 578
Blog Başlıkları: 56
Türkan Ünalay karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.Türkan Ünalay karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.Türkan Ünalay karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.Türkan Ünalay karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.Türkan Ünalay karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.Türkan Ünalay karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.Türkan Ünalay karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.
Standart Serrâc-Zâde Hasan Hâtif (Hayatı Ve Eserleri)

[coverattach=1]Serrâc-Zâde Hasan Hâtif (Hayatı Ve Eserleri)-Serrac-Zade Hasan Hatif And (His Living And Works)
Hâtif is a poet who lived in the seventeenth and eighteenth century. The real name of this poet who comes from Bursa is Hasan and his epithet is Serrâc-zâde or Eğerci-zâde. The works of the poet are not mentioned and besides information given in his biography is either contradictory or lacking. This study aims at introducing the entire corpus of Hâtif with his own handwriting and deals with some inconsistencies in the biography.
Hâtif 17-18. yüzyılda yaşamış bir şairdir. Bursalı olan şairin asıl ismi Hasan'dır ve Serrâczâde veya Eğerci-zâde lakabıyla bilinir. Kaynaklarda şairin eserlerinden söz edilmediği gibi biyografisi hakkında verilen bilgiler de çelişkili veya eksiktir. Bu çalışmada, şairin eserlerinin külliyatı, müellif hattı nüsha üzerinden tanıtılıp biyografisine dair problemler incelendi.
Hâtif, mahlasıyla müsemma bir 18. yüzyıl şairidir. Velûd bir şair olmasına rağmen edebî hüviyetindeki karanlığın sebebi eserlerinden günümüze ulaşan nüsha sayısının az olmasıdır ki maâlesef bu da, eserin haiz olduğu edebî değeri tayin için çoğunlukla ilk ölçü olarak algılanmıştır.
Hâtif hakkında bilgi veren ilk kaynak Safâyî Tezkire'sidir. Tezkire'ye göre adı Hasan olan şair Bursalıdır. Eserleri beğenilen marifet sahibi bir şairdir ve "Eğerci-zâde" lakabıyla anılır. İyi bir eğitim görmüş ve müderris olmuştur. Safâyî, şairin kendisine Bursa'dan gönderdiği şiirlerinden tezkiresine, aşağıdaki beyitleri kaydetmiştir.
Zülfün ki dest-i şânede pür pîç ü tâb olur
Diller esîr-i keşmekeş-i ıztırâb olur
Virse harâba dilleri çeşmin 'aceb değül
Erbâb-ı 'ayşun ekseri hâne-harâb olur
Hâtif hemîşe çehreni hâk-i niyâz kıl Gitdikçe o şûh dilber-i 'âlî-cenâb olur (mef'û lü/fâ 'ilâtü/ mefâ 'îlü/ fa 'ûlün) ve lehû
Hatt-ı nevbâve midir ârız-ı cânân üzre Devr-i pervâne midir şem'-i şebistân üzre
Yohsa serpûş-ı siyeh-târı mı câm-ı emele Zulmet-âbâd-ı kazâ çeşme-i hayvân üzre
Aks-i müjgân mı ola ruhsâr-ı mutarrâsında Hârlar mı oldı halîde gül-i handân üzre
Sâye-i zülf-i siyeh-târ mıdır yohsa nesîm Ebri be-şükûfte mi eder mihr-i dırahşân üzre (feilâtün/ feilâtün/ feilâtün/feilün)
"Hâtifî" başlığı altında, Safâyî Tezkire'sinde verilen bilgileri ve yukarıdaki "olur" redifi şiiri olduğu gibi kopya eden Sâlim'de farklı bilgiye rastlamıyoruz. Her iki tezkireci şiirde geçen "Hâtif' mahlasına rağmen şairden "Hâtifî" diye söz etmiştir. Fakat problemin bir başka tarafı daha vardır. "Olur" redifli gazelin 3, 4 ve 5. mısralarının vezni bozuktur. Diğer gazelin redifinin "üzere" şeklinde okunması daha uygundur, fakat her hâlükârda 5, 6 ve 8. mısraların vezne uymadığı görülmektedir. Her iki gazel de şairin müellif hattı Dîvân'ında olmadığı gibi seçilmiş gazel ve muammâlardan oluşan Dîvânçe'de de yoktur.
Şairin mahlasını "Hâtif" şeklinde kaydeden İsmail Belîğ ise "Burusevî Serrâc-zâde Hasan Efendi'dür. Hâlâ Hazret-i Emir Medrese- i Celîlesinde câ-nişîndir." bilgisine ilâveten "Kalem" kasîdesinden ve gazellerinden örnekler vermiştir. Belîğ'in ifadesinden tezkirenin yazıldığı dönemde şairin Emir Sultan Medresesi'nde görevli olduğu anlaşılmaktadır.
"Hâtif-i Burusevî" başlığıyla Râmiz, Âdâb-ı Zurafâ'da şaire dair en geniş biyografik bilgiyi kaydetmiştir denilebilir. "...Eğerci-zâde dimekle meşhûr ve senedâtlarında Serrâc-zâde tabiri mestûf' ifadesi şairin kaynaklarda Eğerci-zâde veya Semercizâde lakaplarıyla anılışını açıklığa kavuşturur. Ayrıca bu cümleden Semercizâde lakabının, o dönem için "senedât"ta kullanılan resmî üslûba ait bir ifade olduğu da anlaşılmaktadır. Râmiz daha sonra, şairin Bursa alimleri arasında bilgi ve irfanıyla tanınmış olduğunu, Bursalı müderrislerden birinden mezun olup müderrislik yaptığını, Emir Sultan medresesinden sonra 1140 (m. 1727) Şevvalinde Gence Kazası mevleviyyetiyle onurlandırıldığmı, 1141 (m. 1728) yılında Revan, 1146 (m. 1733) yılında Kayseriyye Kazası'na tayin olunduğunu kaydetmiştir. Bu kayıtların sonunda, 1150 (m. 1737) yılında "Bağdâd Kazası hükümetiyle ber-murâd olmagla nâil-i me'mûl olmuşlar idi" ve "Filibe Kazası'na dîde-dûz-ı intizâr iken 1152 (m.. 1739) senesinde mansıb-ı cinânı ihtiyâr buyurdılar." şeklinde ölüm tarihi de yer almıştır.
Şairin biyografisini "Hasan Hâtif Efendi" başlığıyla kaydeden Fatîn Efendi, örnek bir gazel alıntı yaptıktan sonra 1077 (m. 1666) tarihinde doğduğunu, 1111 (m. 1699) yılında müderris olduğunu kaydeder. Şairin memuriyet hayatına dair Râmiz'in verdiği bilgileri teyid eder ve öldüğünde Tokat Kazasında bulunduğunu, ayrıca mürettep dîvânının olduğunu belirtir. Mehmet Fahreddin, Efendi, Gülzâr-ı İrfân'da şairin oğlu Eğerci-zâde Mustafâ'dan bahsederken "fâzıl-ı yegâne müşkil-güşâ ve şâir-i suhan-pervâz-ı muciz-edâ" şeklinde atıfta bulunduğu Hâtif için mevleviyyet görevi ile bulunduğu Tokat'ta 1157 (m. 1743) senesinde vefat ettiğini kaydeder. Müderris olan ve 1182 (m. 1768) yılında vefat eden Eğerci-zâde Mustafâ'nın Bursa'daki Dedeciler mezarlığında Kayınpederi Gürüzâde Hattat İbrâhim Efendinin yanına gömüldüğü kaydı Hâtif'in Bursa'da ölmediği mezarının da Bursa'da olmadığı fikrini
kuvvetlendirmektedir. Ancak hemen her olay için tarih düşen ve eserini bir bakıma monografisi hâline getiren Hâtifin Tokat'a gittiğine dair bir kaydın olmaması külliyatta yer alan 1156 (m. 1742) tarihinden hemen sonra Tokat'a tayin edilmiş ve çok geçmeden de vefat etmiş olabileceğini akla getirmektedir. Şairin, bir Bursa vefeyâtnâmesi olan Gülzâr-ı İrfân'da müstakil olarak yer almaması da böyle izah edilebilir. Diğer taraftan Bursalı Mehmed Tâhir'in, Fahreddin Efendi'nin verdiği bilgilere atıfta bulunduktan sonra
Ayvânsarâyî'den nakille Hâtif in Kayseri kadısı iken ölmüş olabileceği kaydı dîvânın 48a-b sayfalarında yer alan aşağıdaki beyitlerden hareketle verilmiş bir hüküm ise yanılgı olmalıdır çünkü hasbıhâlin yazıldığı tarih 1138 (m. 1725)'dir.
Müftî-i enâm şeyhül-islâm Allâh resûlü ile hem-nâm
Itnâb-ı mümilldür eyle i'câz Kıl dergehe arzıhâli âgâz
Ben pîr-i nahîf-i köhne sâli Zebh itdi tarîkun ricâli
Vaktinde bu 'abd-i nâtüvânun Bagdâd idi rütbesi Revân'un
Bagdâd ile Kayseriyye tekrâr Bana yine mansıb oldı nâçâr
İtdi anı da hasâret encâm Bî-dâdı 'azl-i nâ-be-hengâm (mefûlü / mefâilün / faûlün)
(Allâh Resulü ile aynı ismi taşıyan insanların müftüsü şeyhülislâm (karşısında)/ Sözü gereğinden fazla uzatma, veciz söyle makama arzıhâle başla! / Ben yaşlı zayıf ihtiyarı, mesleğin makam sahipleri kurban etti./ Zamanında bu zayıf kulun Revan'dan sonra memurluktaki sırası Bağdat idi./ Bağdat ile Kayseri tekrar bana zorunlu olarak mansıb oldu / Sonunda durup dururken haksız yere azl edilerek ondan da olduk).

Dr. Selami Ece
Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fak. Türk Dili ve Edb. Öğretim Üyesi.
Eklenmiş Resim
Dosya tipi: jpg 1.jpg (71,7 KB (Kilobyte), 3x kez indirilmiştir)
Eklenmiş Dosya
Dosya tipi: pdf 5eceselami.pdf (299,0 KB (Kilobyte), 5x kez indirilmiştir)
__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
(hayatı, eserleri), hasan, hatif, serrâc-zâde

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 18:36 .