Nüve Forum

Nüve Forum > akademik > Fen Edebiyat Fakültesi > Türk Dili Ve Edebiyatı > Kırgız Fıkralarından Seçmeler

Türk Dili Ve Edebiyatı hakkinda Kırgız Fıkralarından Seçmeler ile ilgili bilgiler


[coverattach=1]Türk halk edebiyatının en çok sevilen türlerinden biri olan "fıkra", Kırgız Türkleri arasında "takmaza", "külörlük", "şakaba", "anekdot"... adlarıyla bilinmektedir. Bu yazıda Kırgız Türkleri'nin sosyal ve kültürel hayatlarından derin izler taşıyan

Türk Dili Ve Edebiyatı Çağdaş Türk Lehçeleri, Eski Türk Edebiyatı, Türkiye Türkçesi, Türk Diline Giriş, Osmanlı Türkçesi, Temel Bilgi Teknolojisi

Like Tree1Likes
  • 1 Post By Ayşe Dürdane Erduran

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 07.10.10, 11:27
Profesör
 
Üyelik tarihi: Feb 2008
Nereden: Istanbul
İletiler: 7.765
Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.Ayşe Dürdane Erduran artık çok görkemli biri.
Standart Kırgız Fıkralarından Seçmeler

[coverattach=1]Türk halk edebiyatının en çok sevilen türlerinden biri olan "fıkra", Kırgız Türkleri arasında "takmaza", "külörlük", "şakaba", "anekdot"... adlarıyla bilinmektedir. Bu yazıda Kırgız Türkleri'nin sosyal ve kültürel hayatlarından derin izler taşıyan (seçilmiş) Kırgız fıkralarına yer verilmiştir.
Türk halk edebiyatının en çok sevilen, beğenilen ve bilinen türlerinden biri 'de "fıkra"dır. Türk yaşayış ve inanışının ürünü olan fıkralar, hem
geçmişte hem de bugün bütün Türk boyları arasında büyük ilgi görmüş; sözlü bir geleneğin ürünü olmakla birlikte yazıya da geçirilmiştir. Bugün farklı coğrafyalarda farklı Türk boylan tarafından vücuda getirilen ve yazıya geçirilen fıkraların sayısı, onlarca cilt eser meydana getirecek kadar fazladır.
Birbirinden farklı coğrafyalardaki devletlerde farklı Türk lehçe ve şiveleriyle yayımlanan Türk fıkraları, temelde aynı milletin mensubu olan insanların ortak duygu ve düşüncelerini, yayayış ve inanışlarını yansıtmaktadır.
Kırgız Türkleri'ne ait seçilmiş fıkra ("takmaza", "külörlük", "şakaba", "anekdot"...) örneklerinin mesajının daha iyi anlışılabilmesi için bazı bilim adamlarının fıkra türü hakkındaki görüşlerini dikkatlere sunmak faydalı olacaktır:
Prof. Dr. Şükrü Elçin:
Umumiyetle gerçek hayat hadiselerinden hareketle "hisse" kapmayı hedef tutan ve temelinde az-çok nükte, mizah, tenkid ve hiciv unsuru bulunan sözlü, kısa, mensur hikâyelere "fıkra" adı verilir1.

Prof. Dr. Saim Sakaoğlu:
Fıkralar, tek motife yer veren kısa anlatmalar olup günlük hayatta çeşitli vesilelerle anlatılırlar. Bazen bir meseleyi açıklamak, bir konunun anlaşılmasını kolaylaştırmak için anlatılırken, bazen de hoşça vakit geçirmek için anlatılır. Bazı fıkralar kahkahalarla güldürürken bazısı sadece bir gülümsemeye vesile olur. İçlerinde sadece düşündürenleri de vardır. Hatta bazılarını anlamak için ilgili olduğu konuda bilgi sahibi olmanın gerektiği de unutulmamalıdır

Prof. Dr. Metin Karadağ:
Arapça kökenli bir sözcük olan fıkra, halk edebiyatımızda, anlatı çekirdeğini hayattan alan bir olay veya düşünceye dayanır. Bu kısa, yoğun anlatımlı tür, insan kusurları ile günlük hayatta ortaya çıkan kötü ve gülünç olayları, çarpıklıkları, karşıtlıkları, sağduyuya dayalı ince bir mizah, keskin bir alayla anlatan, çoğunlukla düz yazı biçiminde bir yapıya sahiptir. "Fıkra bir mizah yükünü en kolay taşıyabilen, en çabuk yayılabilen bir mizah türü olarak bütün çağlarda kullanılmıştır. Fıkra bir ikinci kişiye, ya da topluluğa anlatılmakla eğlence, eleştiri ve hoşgörü ortamım sağlar. Bu anlamda fıkra her zaman bir kapalılığın mizahı olmuştur. Açıkça söylenemeyenler, hep fıkraya yükletilerek bütün bir ülkeyi dolaştırılır. Bu yönüyle fıkralar dolaylı anlatımın da güçlü aracı sayılır. Başka bir araç gerektirmeyen anlatım koşulları da, fıkranın kullanım ve yaygınlıkta önemli avantajlar kazanmasına yol açmıştır.
Türk bilim adamlarının fıkra ile ilgili yukarıdaki açıklamaları, aşağıda örneklerini sunduğumuz Kırgız fıkraları için de tamamen geçerlidir. Çünkü bu fıkralar aynı yaşayış ve inanışın, aynı duygu ve düşüncenin, aynı zevkin ve tavrın ürünüdürler.
Örnekler :
1- Doktor uykum kaçıp cüröt. Emne kılganda cakşı uktay alam?
- Çatarda bir çöyçök süt içiniz' ce bir alma cep koyunuz.
- Birok carım cıl murun çatar aldımda eç nerse cebeniz da' içpeniz ele go?
- Andan beri meditsiya ilimi' emne' ordunda turup aldı oyloysuzbu?
Doktor bey! Geceleri uykum kaçıyor. Rahat uyumak için ne yapmam gerekir?
-Yatmadan önce bir bardak süt için veya bir tane elma yiyin.
- Ama altı ay önce bana "Akşamları hiçbir şey yemeyiniz ve içmeyiniz" demiştiniz.
- O zamandan beri tıp ilmi yerinde duruyor mu zannediyorsunuz?
2- Sen balıktar emne üçün tilsiz ekenin bilesinbi' canım?
- Cok, botom!
- Anda başındı suuga salıp turup birdeme dep kör!
Sen balıkların neden konuşamadıklarını biliyor musun canım?
- Yok bir tanem.
- O zaman başım suya sokarak bir şeyler söyle, anlarsın.

A.fl. Türkiyat Arttırmaları En«tiHI 3- Bakıt menen Kanıbek kudayga calınganı çirköögö kelişiptir. Eköö ten çögölüp turun alıp, kudayga çalınıp catışat: Kanıbek, kembagal neme eki kolun asmanga cayıp:
- Oo, kasiyettü caratkan, 500 som karızım bar, ırayım kılıp, oşondon kutkar,
deptir.
- Anda berki Bakıt değen kolunda bar neme aytat deyt:
- Ay kelçirek me, 500 somdu al da, menin kuday menen süylöşkönümö colto bolbo, - men andan aktsiyamdı kursun cogorulat dep surangan catam!
Bakıt ve Kanıbek Allah 'a niyette bulunmak için dilek yerine gelirler. Allah 'a dua ederler. Kanıbek ellerini semaya doğru kaldırarak,
"Ey Büyük Yaradan'(ım), 500 som borçluyum bana acı; beni bu dertten kurtar " der.
- O sırada Bakıt araya girer ve:
"Ey niyetsiz, al şu 500 somu da Allah ile konuşmama engel olma. Ben ona hisse senetlerim değer kazanacak mı diye soruyorum " der.
4- Özü iştegen firma cılına bir colu uyşturuçu keçede eri ayali menen kelet. Ayalına özünün tanıştarın körsötöt:- Tigil Ulukbek mirza, canındagı ayali, arkınısı oynoşu. Tigil Aydar mirza, canındagı ayali, arkınısı oynoşu... A tetiği sarı ayal- menin oynoşum.
-İi-y, Bizdiki duruş eken, - deptir ayali sıymıktanıp.
Çalıştığı firmanın yıllık gecesine bir çift beraber gelirler. Bey, hanımına tanıdıklarını göstererek, şurada Ulukbek bey, yanındaki eşi, arkasındaki metresi. Şuradaki ise Aydar bey yanındaki eşi, arkasındaki metresi. Bak, şuradaki sarışın bayan da benim metresim.
-"Ay ay bizimki(daha) güzel" der övünerek hanımı.
5- Turmuşta duuldap caşagandı cakşı körgön biröönü partiyaga almay boluştu. Suroo berile baştayt.
- Partiya üçün tameki çekkendi taştaysınbı?
- Albette !
- tçkiliktiçi?
- Sözsüz da!
- Ayaldarga bargandı?
- Taptakır koyom.
- Partiya üçün caşoodon keçe alasınbı?
- Keçpegende. Mınday caşoonun kimge keregi bar !
Hayatını iyi yaşamak isteyen birini Komünist Partisi'ne almazlar ve sorarlar:
- Parti için sigarayı bırakır mısın?
- Elbette.
- İçki içmeyi ve kadınlara gitmeyi bırakır mısın?
- Bırakırım.
- Parti için hayatını verir misin?
- Vermesem de böyle yaşamanın ne anlamı var?

Kemal ALYILMAZ
***8226; Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Ça~daş Türk Lehçeleri vç: Edebiyatıarı Bölümü.
i Elçin, Şükrü, Halk Edebiyatına Giriş, Ankara, 1981,623,
ı Sakaoğlu, Saİm, Türk Fıkraları ve Nasreddin Hoca, Konya, 1992, s, 13.
Eklenmiş Resim
Dosya tipi: jpg kırgız.jpg (90,9 KB (Kilobyte), 4x kez indirilmiştir)
Eklenmiş Dosya
Dosya tipi: pdf 1447.pdf (318,0 KB (Kilobyte), 3x kez indirilmiştir)
__________________
[CENTER]NEVART AKADEMİ
www.nevart.net
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Disleksi Eğitimi
Okuma Güçlüğü[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
fıkralarından, kırgız, seçmeler

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 16:54 .