Nüve Forum

Nüve Forum > akademik > Fen Edebiyat Fakültesi > Türk Dili Ve Edebiyatı > Osmanlı Donanmasının Bir Seyir Defteri ve XVIII. Yüzyıl Osmanlı Denizciliğine İlişkin Bazı Gözlemler

Türk Dili Ve Edebiyatı hakkinda Osmanlı Donanmasının Bir Seyir Defteri ve XVIII. Yüzyıl Osmanlı Denizciliğine İlişkin Bazı Gözlemler ile ilgili bilgiler


[coverattach=1] Osmanlı Donanmasının Bir "Seyir Defteri" ve XVIII. Yüzyıl Osmanlı Denizciliğine İlişkin Bazı Gözlemler-An Official Logbook (Seyir Defteri) Of The Ottoman Navy And Some Observations On The Eighteenth-Century Ottoman Marine

Türk Dili Ve Edebiyatı Çağdaş Türk Lehçeleri, Eski Türk Edebiyatı, Türkiye Türkçesi, Türk Diline Giriş, Osmanlı Türkçesi, Temel Bilgi Teknolojisi

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 28.12.10, 11:06
Atılgan
 
Üyelik tarihi: Jan 2008
İletiler: 578
Blog Başlıkları: 56
Türkan Ünalay karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.Türkan Ünalay karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.Türkan Ünalay karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.Türkan Ünalay karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.Türkan Ünalay karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.Türkan Ünalay karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.Türkan Ünalay karanlıkta yolumuzu bulmamızı sağlayan bir ışık.
Standart Osmanlı Donanmasının Bir Seyir Defteri ve XVIII. Yüzyıl Osmanlı Denizciliğine İlişkin Bazı Gözlemler

[coverattach=1] Osmanlı Donanmasının Bir "Seyir Defteri" ve XVIII. Yüzyıl Osmanlı Denizciliğine İlişkin Bazı Gözlemler-An Official Logbook (Seyir Defteri) Of The Ottoman Navy And Some Observations On The Eighteenth-Century Ottoman Marine
Osmanlı donanması her yıl ilkbahardan sonbahara kadar Akdeniz'e sefere çıkardı. Yedi ay kadar süren bu seferin amacı Osmanlı sularındaki ada ve kıyılarda yaşayan halkı ve bu sularda gerçekleşen ticareti deniz haydutlarının ve düşman gemilerinin saldırılarından korumaktı. Bu çalışmada Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde bulunan ve Osmanlı donanmasının 1775-1776 yıllarında gerçekleştirdiği Akdeniz seferinin kayıtlarını incelenecek. Böylece, XVIII. yüzyılın son yarısında Akdeniz'de Osmanlı hakimiyeti ve deniz gücü ile ilgili bazı sonuçlara varılması amaçlandı.

The Ottoman Navy used to cruise from spring to autumn in the Mediterranean every year. The purpose of these cruises that continue long 7 months were protect the people who live on the islands and shores belonged Ottoman territorial waters and the trade from attack of the pirates and enemy ships in this waters. In this article will have been examined record about the Mediterranean Cruise of the Ottoman Navy in 1775-1776 that it exist in the Ottoman Archives of the Prime Ministry. So that, it is intended to reach some results about the Ottoman sovereignty and sea power in the Mediterranean in the last quarter of the XVIII. century.

Bu makalenin amacı, Osmanlı donanmasının XVIII. yüzyıldaki durumuna ilişkin bilgi vermek ve bu bilgiler ışığında değerlendirmeler yapmaktır. Başbakanlık Osmanlı Arşivi'ndeki belgeler arasında rastladığımız bir "Seyir Defteri" bizi böyle bir çalışmaya yöneltmiştir. Söz konusu defterde, Osmanlı donanmasının 1775 ve 1776 yıllarındaki Akdeniz'deki seyr ü seferi ayrıntılı bir biçimde tutulmuştur. Defterde 1775-1779 yılları arasında yapılan beş sefer döneminin kayıtları bulunmaktadır.
Akdeniz'e yapılan birinci sefer donanma gemilerinin 11 Nisan 1775 (H. 9 Safer 1189) tarihinde 'flandra küşâde'si ile başlamakta ve gemilerin tersaneye döndüğü ve donanmanın dönüş töreninin yapıldığı 19 Kasım 1775 (H. 25 Ramazan 1189) tarihinde sona ermektedir. Yine Akdeniz tarafına yapılan ikinci sefer kayıtları 20 Nisan 1776 - 23 Kasım 1776 (H. 1 Rebiyülevvel 1190- 11 Şevval 1190) tarihlerini içermektedir. Üçüncü seyir kaydı ise 7 Mayıs 1777-30 Kasım 1777 (29 Rebiyülevvel 1191 - 30 Şevval 1191) tarihleri arasında yapılmışsa da bu yıl için sadece donanmanın hareket ve dönüş tarihleri kaydedilmiştir. Dördüncü kayıt 31 Aralık 1777- 20 Ekim 1778 (1 Zilhicce 1191 - 28 Ramazan 1192) tarihleri arasında Karadeniz'e yapılan seferin kaydıdır. Son olarak ise kaptan-ı deryanın 22 Mart 1779 (4 Rebiyülahir 1193) tarihinde Mora'ya yaptığı yolculuğun kayıtları bulunmaktadır.
Defterde seferlerin kayıtları donanma gemilerinin İstanbul'da Tersâne-i Âmire 'de flandra açtıkları tarihten başlayarak denize açılmaları ve tekrar tersaneye dönmelerine kadar günü gününe tutulmuştur. Böylece donanmanın tersaneden hareketinden itibaren hangi limanlarda durulduğu, bu limanlara kaç günde gelindiği ve buralardaki demirleme sırasında neler yapıldığını Osmanlı deniz harekatına ilişkin belgelerin düzeni içinde kaydedildiğini görüyoruz. Bu bakımdan elimizdeki belge bizim bu güne kadar bildiğimiz ancak farklı amaçlarla yazılmış eserler üzerinde yapılacak derlemelerle çıkarılabilecek bilgileri topluca vermektedir. Bu çalışmada defterdeki kayıtlardan ilk ikisini oluşturan ve Akdeniz'e yapılan 1775 ve 1776 yıllarına ait seyir raporları incelenerek, Akdeniz'in coğrafi koşullarında Osmanlı donanmasının hareket ve faaliyetleri üzerinden XVIII. yüzyıl Osmanlı deniz gücü üzerine bir takım sonuçlara varılmaya çalışıldı. Böylece XVIII. yüzyıl gibi dünyada ve Osmanlı toplumunda çok önemli değişmelerin yaşandığı bir dönemde Osmanlı denizciliğine ait tarihsel veri niteliğindeki bu bilgilerin bizim önemli analizlerimize temel oluşturabileceği düşünüldü. Bu nedenle 1775-1776 yıllarındaki bu deniz seyr ü seferine dair çalışmamızın hem somut bilgi hem de değerlendirme açısından dayanağı sözünü ettiğimiz belgedir.
Avrupa devletleri Coğrafi Keşiflerle başlayan yayılma sürecini XVIII. yüzyılda büyük ölçüde tamamlamışlardır. Portekiz'in Ümit Burnu yolu ile Hint Okyanusu'na gitmesi ve kısa bir süre sonra Kolomb'un yönetimindeki İspanyol gemilerinin Amerika kıtasına ulaşmalarının ardından bu devletlerin öncülüğünde başlayan yeni topraklar, yeni yollar bulma yarışına çok geçmeden diğer Avrupa devletleri de katıldılar. İngiltere bayrağı daha 1497'de Kral VII. Henry Tudor'un görevlendirdiği Cabot tarafından Newfoundland yakınlarına götürülmüş, Fransa da 1524 yılında Kanada'da bir koloni kurmuştu. İngiltere ve Fransa XVII. yüzyılda Hint Okyanusu'na girerlerken bu tarihlerden sonra İspanya ve Portekiz'in zayıflaması ile Amerika ve Hindistan üzerinde üstünlük sağlama mücadelesi esas olarak bu iki ülke arasında devam etti.
Avrupa devletlerinin Coğrafi Keşiflerle birlikte başlayan yayılma sürecinde en büyük yardımcıları deniz güçleri oldu. Savaş ve ticaret filolarını destekleyen Avrupalı devletler Amerika'dan Hindistan sularına kadar bir çok sömürge imparatorlukları kurarak ekonomik ve siyasi güçlerini arttırdılar.
Devlet donanmaları sadece keşif ve yayılma ile değil ama bu yarışta önde olmalarını sağlayacak bilimsel çalışmalarla da meşguldüler. İngiliz Donanma Bakanlığı dünyanın çeşitli bölgelerine gemi yollayarak denizlerdeki mıknatıslanma özelliklerini ve doğal koşulları inceledi. Bu yenilikleri özetleyen haritalar yaparak deniz yolculuğunu daha güvenilir kılmaya çalıştı. Mıknatıslı pusulaların geliştirilmesi, güneş ve yıldızların durumuna göre denizdeki gemilerin mevkilerini saptamaya yarayan cetveller hazırlanması, astronomi bilimine önem verilmesi ile denizcilik bilgisi geliştirildi.
XVIII. yüzyıla gelindiğinde Avrupa donanmaları ülkelerinin egemenlik iddialarının ülke ve kıta sınırlarının aşılarak kilometrelerce uzaklardaki bölgelere taşınmasında en önemli silah olmuştu. Bu bağlamda bu tarihlerde Osmanlı deniz gücünü değerlendirdiğimizde ortaya nasıl bir sonuç çıkacaktır?
XVIII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin kara cephesinde Avusturya, Rusya ve İran ile yaptığı savaşlara karşılık deniz cephesi daha sakin geçti. Karlofça Anlaşması'nda Venedik'e verilen Mora'nın geri alınması için 1715 yılında bu devletle başlayan deniz savaşları 1718'de yapılan anlaşma ile son bulmuştu. Bu tarihten sonra Osmanlı donanmasının faaliyeti 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşına kadar Osmanlı sularına giren düşman ve korsan gemilerinin takibi ile sınırlı kaldı. Bu tarihlerde devam eden Osmanlı-Rus savaşı, Osmanlı Devleti'nin kara cephesindeki başarısızlıkları kadar deniz cephesindeki durumunu açıkça ortaya koyması bakımından önemlidir. Rusya XVIII. yüzyıla kadar bir kara devleti özelliği gösterirken deniz gücünün önemini kavrayan Rus Çarı Büyük Petro Baltık'ta bir donanma oluşturmuştu. Bu donanma daha sonra Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Baltık üzerinden Akdeniz'e girerek 1770 Temmuz'unda Çeşme Limanı'nda Osmanlı donanmasını tamamen imha etti.
Bu tarihlerde Osmanlı deniz gücünün tahlilini yapmak Osmanlı deniz teşkilatının incelenmesini gerektirir. Kapsamının genişliği nedeniyle çok boyutlu yaklaşımları gerektirecek böyle bir incelemeye, elimizdeki belge somut bilgilerle katkı yapacaktır. O yüzden makalemiz, genel değerlendirmelere girmeden, sınırlı analizler içermektedir.

Şenay ÖZDEMİR
Yrd. Doç. Dr., Mersin Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü
Eklenmiş Resim
Dosya tipi: jpg ottoman_empire_1481-1683.jpg (455,4 KB (Kilobyte), 4x kez indirilmiştir)
Eklenmiş Dosya
Dosya tipi: pdf index3.pdf (294,8 KB (Kilobyte), 6x kez indirilmiştir)
__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
defteri, denizciliğine, donanmasının, gözlemler, osmanlı, seyir, xviii., ılişkin, yüzyıl

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 17:41 .