TÜRKÇE SÖZLÜK’ÜN İLK VE SON BASKISINDAKİ
BATI KÖKENLİ KELİMELERE DAİR
Gün geçtikçe Batı kültürü ve Batı kökenli kelimelerle daha yakından
tanışmaktayız. Bu çalışmada, Türkçemize giren kelimelerin durumu, ‘Türkçe Sözlük’ün ilk ve son baskısındaki şekillerine göre incelenmiştir. İlk ve son baskıda geçen yabancı kelimelerin sayısı, giriş dönemleri ve giriş şekilleri göz önüne alınarak karşılaştırma yöntemiyle genel bir yargıya ulaşılmaya çalışılmıştır.
ABOUT THE WORDS WITH WESTERN ORIGIN
IN THE FIRST AND THE LAST PUBLICATION OF TURKISH DICTIONARY
As time goes we get more acquainted with western culture and western
originated words. In this study, the situation of the words which entered in Turkish, was analyzed according to their forms in the first and the last publication of Turkish Dictionary. It is tried to reach a general conclusion by comparison method taking into consideration of the number of the foreign words, their introduction time, and the way of introduction in the first and the last publications.
Giriş
Yeryüzündeki bütün dillerin dün olduğu gibi bugün de büyük problemlerinden biri olan yabancı kelime girişi, araştırmacıları bu sorunun çözümü konusunda arayışlara yönlendirmiştir. Batıda 16. yüzyıla kadar inen bu çözüm arayışları, ilk dil kurumlarının doğmasına zemin hazırlamıştır. Akademi adı altında kurulan bu kurumlar yalnız “dilin arındırılması” amacını gütmüştür. Türkiye’de ise 1932’de kurulan Türk Dil Kurumu bu amaç dahilinde çalışmalarına başlamıştır. Türk Dil
Kurumunun 1939’da başladığı sözlük çalışmaları, 1945’te ‘Türkçe Sözlük’ün basılmasıyla ilk meyvesini verir ve (1955, 1959, 1966,1969, 1974, 1983, 1988...) 1998’e kadar dokuz baskıyla devam eder.
Sözlükler, barındırdığı kelime hazinesi sebebiyle bir milletin aynasıdır. Çünkü bu kelimeler, o milletin hayat tarzı, duyuş düşünüşü ve diğer milletlerle olan etkileşimleri hakkında ipuçları verir. Türk dili de uzun tarihî geçmişinde etkileşimde bulunduğu milletlerle kelime alış verişinde bulunmuştur. Bu kelime alış verişinin en somut şekilde gözlemlendiği eserler, şüphesiz sözlüklerdir. Bu gerçekten hareketle, bu çalışmamızda, Türk Dil Kurumu tarafından 1945 yılında yayınlanan ‘Türkçe Sözlük’ün ilk baskısı ve 1998 yılında yayınlanan son baskısını
esas alarak, adı geçen yıllarda ve öncesinde Türkçeye giren yabancı kelimelerin durumunu incelemeye çalıştık. Bunu yaparken, ‘Türkçe Sözlük’ün her iki baskısında geçen kelimelerin sayısını çıkartarak bu kelimeleri, ilk baskıda geçen Batı kökenli kelimeler, her iki baskıda da geçen Batı kökenli kelimeler ve son baskıda geçen Batı kökenli kelimeler olmak üzere üç grupta topladık. Kelimelerin ilk baskıda, her iki baskıda ve son baskıda yer alışına göre çıkan sonuçlarla Türkçeye giriş dönemleri ve giriş şekillerini ortaya koymaya çalıştık.
kaynak pdf











Normal
