Nüve Forum

Nüve Forum > akademik > İletişim Fakültesi > İçerik Analizi Çalışmalarında Örneklem Sorunu

İletişim Fakültesi hakkinda İçerik Analizi Çalışmalarında Örneklem Sorunu ile ilgili bilgiler


İçerik Analizi Çalışmalarında Örneklem Sorunu-The Sampling Problem In Content Analysis Studies Günümüzde, diğer araştırma yöntemlerinde olduğu gibi içerik analizinde de temel soru(n)lardan birisi, örneklemedir. Örneklem sorununa nasıl yaklaşılacağı belirsizlikler içerebilir.

İletişim Fakültesi Radyo Televizyon Sinema, Halkla İlişkiler ve Tanıtım, Gazetecilik

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 03.12.09, 11:04
world - ait kullanıcı resmi (Avatar)
Çılgın
 
Üyelik tarihi: Feb 2007
İletiler: 986
world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.
Standart İçerik Analizi Çalışmalarında Örneklem Sorunu

İçerik Analizi Çalışmalarında Örneklem Sorunu-The Sampling Problem In Content Analysis Studies
Günümüzde, diğer araştırma yöntemlerinde olduğu gibi içerik analizinde de temel soru(n)lardan birisi, örneklemedir. Örneklem sorununa nasıl yaklaşılacağı belirsizlikler içerebilir. Ancak, araş¬tırma sorusunun ortaya atılmasıyla birlikte, araştırmanın hemen her evresine ait sorunlar açıklığa kavuşacağı gibi, örnekleme ait belirsizlikler de ortadan kalkacaktır. Araştırma sürecinin herhangi bir evresinde verilen kararlar, ilk evrelerde verilen kararlardan bağımsız değildir. Bir başka de¬yişle, araştırma sorusu tanımlandığı anda örneklem tasarımı da kısmen belirlenmiş olur. Dolayı¬sıyla, örneklem tasarımı bir sorun olmaktan çok, araştırmacıya elde ettiği bulguları değerlendire¬bileceği istatistik yöntemleri sunan ve böylece bulguların kalitesini daha da artıran bir çerçevedir.
content analysis.gif
One of the main problems in content analysis studies as in other research studies is sampling. The way of approaching to sampling problem contains some ambiguousness. However, with the for¬mulation of research question, the ambiguousness of sample will disappear as the problems of each steps of the research will be enlightened. The decisions made in any phase of the research process are not independent of the decisions of the early phases. In other words, when the re¬search question is completed, the sampling design is partly determined. So, the sampling design is a frame that provides the researcher with the statistical methods to evaluate the data and thus promotes the data quality.

Abdullah Koçak - Özgür Arun
Arş. Gör, Ortadoğu Teknik Üniversitesi Sosyoloji Bölümü
Doç. Dr., Selçuk Üniversitesi İletişim Fakültesi
__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
  #2  
Alt 03.12.09, 11:05
world - ait kullanıcı resmi (Avatar)
Çılgın
 
Üyelik tarihi: Feb 2007
İletiler: 986
world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.
Standart İçerik Analizi Çalışmalarında Örneklem Sorunu

GİRİŞ
"Yazdığın son mektup şu an elimde
Okuyup ağlıyorum her kelimede
Demek ki yalanmış aşkın sevgin de
Mutlu ol diyorsun sensiz olur mu?
Ayrılsak da mutluluk dilerim sana
Katlanmak zorundayım göz yaşlarıma
Yazdığın haberin her satırına
Ecelimi kazsan da şu son mektupla (1)" birbirinin aynısıdır: sözcükler ve cümleler. Gündelik hayatın hemen her anında, yapılan tüm konuşmalarda, söylevlerde, şarkılarda, manilerde, atasözlerinde kabaca olsa da bir takım analizlere rastlamak mümkündür. Dola¬yısıyla, gündelik hayatın yansıması olan böyle¬si bir veri, inanılmaz düzeyde zengin ve değiş¬kendir; fikirleri, duyguları ve tutumları yansıtır, bazen bir kişiye özgü bazen de bir kültürün yansımasıdır.
Sözcükler ve cümleler insanoğlunun kendi eliyle yarattığı önemli eserlerdir; dolayısıyla onun yazdıkları ve söyledikleri kişisel ve sos¬yal gelişimin temel kaynağıdır. Örneğin, bir psikolog elindeki mürekkep kartlarını göstere¬rek karşıdakinin orada ne gördüğünü tanımla¬masını, bir kamuoyu araştırmacısı sordukları¬nın yanıtını almayı, bir sosyolog odak grup çalışması sonucu kayıt ettiği konuşmaların deşifresini ve bir politik araştırmacı diplomatik notlar toplamayı ister. Ama her defasında, veri
İçerik analizi politik söylemin istatiksel anlam-bilimidir (Kaplan 1943: 230)
Ancak, sözcüklerin ve cümlelerin bu sonsuz çeşitliliğinden nasıl olur da güvenilir ve bilim¬sel bir sonuç çıkarılabilir? Bu sorunu ortadan kaldırmak ve metinlerden (2) açık, objektif, güvenilir sonuçlar çıkarmak üzere sosyal bi¬limciler içerik analizi diye bilinen bir dizi pro¬sedür ortaya koymuşlardır (Stone ve ark. 1966: 3-5). İçerik analizinin tanımı, zaman içinde yeni tekniklerin ve uygulamaların da ortaya konulmasıyla değişim göstermiştir. Bu tanım¬lardan bazıları aşağıda verilmiştir;
İçerik analizi; a. işaretlerin sınıflanması ve, b. bu işaretlerin hangi yargıları içerdiğini ortaya koymak için, c. açıkça formüle edilmiş kurallar ışığında, d. araştırmacının ortaya koyduğu yargıların bilimsel rapor olarak değerlendiril¬mesini sağlar (Janis 1949: 425).
İçerik analizi, iletişimin sunulan içeriğinin tarafsız, sistematik ve niceliksel tanımıdır (Berelson 1952: 17).
"İçerik analizi " ve "kodlamayı " birbiri yerine kullanarak herhangi bir sembolik davranışın tarafsız, sistematik ve niceliksel tanımlamasını yapmayı öngörüyoruz (Cartwright 1953: 421).
İçerik analizi burada, mesajın bilimsel analizi anlamına gelmektedir (Barcus 1959: 72).
İçerik analizi, metin içinde tanımlanan belirli karakterlerden sistematik ve tarafsız sonuçlar çıkarmak için kullanılan bir araştırma tekniği¬dir (Stone ve ark. 1966: 213).
İçerik analizi veriden onun içeriğine ilişkin tekrarlanabilir ve geçerli sonuçlar çıkarmak üzere kullanılan bir araştırma tekniğidir (Krippendorff 1980: 25).
İçerik analizi, metinden çıkarılan geçerli yo¬rumların bir dizi işlem sonucu ortaya konuldu¬ğu bir araştırma tekniğidir. Bu yorumlar, me¬sajın göndereni, mesajın kendisi ve mesajın alıcısı hakkındadır (Weber: 1989: 5).

Yukarıda sunulan tanımların üzerinde anlaştığı ortak özellik, içerik analizinin, farklı disiplin¬lerde (3) birçok araştırma sorusuna yanıt ara¬mak üzere kullanılan temel bir araştırma aracı olduğudur. Ayrıca, içerik analizine ilişkin bir¬birinden farklı tanımlar yapılsa da, hepsinin vurguladığı iki önemli konu, yöntemin "siste¬matik" ve "tarafsız" olması gerektiğidir.
İçerik analizi, her ne kadar metne ilişkin taraf¬sız ve sistematik bilgi sunmayı hedefleyen bir araştırma yöntemi olsa da, tıpkı diğer yöntem¬ler gibi, avantajlarının yanı sıra sorunlarının olduğu da açıktır. İlerleyen bölümde, bu ma¬kalenin de konusunu oluşturan sorunlardan birisi -belki en önemlisi- olan örneklem sorunu üzerinde durulacaktır.
__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
  #3  
Alt 03.12.09, 11:06
world - ait kullanıcı resmi (Avatar)
Çılgın
 
Üyelik tarihi: Feb 2007
İletiler: 986
world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.
Standart İçerik Analizi Çalışmalarında Örneklem Sorunu

İÇERİK ANALİZİNDE ÖRNEKLEM SORUNU
Örnekleme, sadece içerik analizi için değil, diğer tüm yöntemler için üzerinde önemle durulması gereken ve sosyal bilimlerde geç¬mişte olduğu kadar günümüzde de hala en çok konuşulan/tartışılan konulardan biridir. Bu hassas konu, araştırmacıya/uygulayıcıya sonuç çıkarma ve politika geliştirme açısından ina¬nılmaz güçler verebileceği gibi örnekleme sürecinde yapılacak küçük bir hata, olmadık sonuçlara, planlama hatalarına, eksik ya da yanlış yatırımlara ve ekonomik ve sosyal çık¬mazlara yol açabilir. İnsanlığın geçmişi, gele¬ceği öngörmek ve planlamak üzere yapılan araştırmalar ve bunlara rağmen isabetsiz öngö¬rüler ve planlama hatalarıyla doludur. Bugüne bakıldığında ise, yapılan araştırmalara dayanı¬larak, ancak bir takım tahminler ileri sürüldüğü görülmektedir. Sosyal ve ekonomik ortam bu anlamda "karmakarışıktır" (4). Tüm bu (ve burada sayılamayan (5)) nedenlerden dolayı, araştırmacılar için, hangi yöntemi kullanırlarsa kullansınlar, sosyal ve ekonomik dünyanın yanı sıra, bu tartışmada konu edilen, akademik or¬tamın daha fazla karışmaması için örneklem konusuna özel bir önem verilmesi gerektiği açıktır. Örneklem, sorunlardan birisi, belki en önemlisi (6) olarak, içerik analizinde de karşı¬mıza çıkmaktadır. Ancak, bu makalede, kap¬samlı bir örneklem tartışmasından çok içerik analizinde örneklem sorunu üzerinde durulma¬ya çalışılacaktır.
İçerik analizi yöntemi, sorunun sistematik ve tarafsız bir biçimde sunumunu hedefler. Ancak, yine de araştırmanın özel amacı ve hangi di¬siplinde uygulandığına bağlı olmaksızın bir takım sorunlar araştırmacının karşısına çık¬maktadır: Araştırma evreni nedir ve buradan ne kadar bir örneklem seçilmelidir? Tekraren yapılacak araştırmalar tutarlı sonuçları verebi¬lecek midir ve dolayısıyla araştırma tekrar edilebilir nitelikte midir? Öngörülenler ölçüle-bilmiş midir? Bu ve benzeri sorular, her araş¬tırmanın yanıtlamak zorunda olduğu sorulardan bir kaçını oluşturmaktadır (Holsti 1969: 117¬23).
Tam da bu noktada can alıcı soruyu sormak yerinde olacaktır: Örneklemin, içerik analizi çalışmalarında ne tür bir etkisi olabilir? Ya da, daha akademik bir ifadeyle, örneklem tasarımı, içerik analizinde neden önemlidir? Bu soruya yanıt verilebilmesi için, içerik analizinin kulla¬nılmaya başlandığı 20. yüzyılın başlarında yapılan ve kısmen de olsa hala üzerinde duru¬lan sorunlardan birini biraz tartışmak gereklidir ve bu tartışma, örneklem tasarımının, içerik analizinde neden önemli olduğu sorusunu da açıklığa kavuşturabilir.
Önceki bölümde bahsedildiği üzere, farklı disiplinlere ait ayrı ayrı içerik analizi tanımları olsa da, üzerinde oylaşım sağlanan konu içerik analizinin sistematik ve tarafsız olması gerekti¬ğidir. Ek olarak, araştırmanın "bilimsel" ola¬bilmesi için analiz sonucu elde edilen bulgula¬rın ve yapılan çıkarımların genellenebilir olma¬sı gereklidir. İşte, işin içine bu sistematik, ta¬rafsız bilgi ve genelleme girdiği anda üzerinde bir türlü anlaşılamayan iki önemli noktayı tartışmak gerekmektedir; ilki, içerik analizi kantitatif olmalı mıdır? İkincisi, analiz görü¬nen/açık içerikle sınırlı mı olmalıdır, yoksa sözün atındaki gizli/örtük anlamlar da incelen¬meli midir?
GÖRÜNEN/AÇIK İÇERİK-GİZLİ/ÖRTÜK ANLAM
Analizin görünen/açık içerikle sınırlı olması ya da metnin atındaki gizli/örtük anlamların da incelenmesi, daha az örneklem ile ancak daha çok analizin "tarafsız" olması ve kalitatif-kantitatif (7) tartışmasıyla ilgilidir. İkincisi, aşağıda tartışılmaktadır. Burada tarafsızlık üzerinde durmak yeterli olacaktır.
Açık ki, görünen içerik (metnin yüzeysel anla¬mı) araştırmacıya, sorunun altında yatan ne¬denleri ve sorunun çözümüne ilişkin bilgileri, kısacası soruna ilişkin mutlak bulguları elde etme olanağını kesin olarak sunmayacaktır. Dolayısıyla, metnin içindeki gizli/örtük an¬lamların analiziyle elde edilecek sonuçlardan yoksun kalınacaktır. Ne var ki, böylesi bir analizin, metnin içindeki gizli motivasyonların gün ışığına çıkarılma çabasının, araştırmacıyı "tarafsızlık" ilkesiyle de karşı karşıya getirdiği söylenebilir; çünkü böylesi bir çaba bir "niyet analizi" olarak görülebilir. Ancak bu görüntü bir yanılsamadır ve bu çaba bizi hiç bir biçimde tarafsızlık ilkesiyle karşı karşıya getirmez. Tersine, bu yanılsama tarafsızlık meselesinin açıklanmasını olanaklı kılar. Metnin içindeki sembollerin taşıdığı mesajın özelliklerini, sis¬tematik ve tarafsız olarak tanımlamaya çalışan içerik analizi, aslında, kendisi bu tanımıyla soruya açıklık getirmektedir. Buna göre, görü¬nen/açık içerikle birlikte gizli/örtük anlamlar da değerlendirilebilir, ancak sonuçlar/bulgular analiz edene değil yönteme bağlı olmalıdır (8). Tartışmanın burasında, "yönteme bağlılığın" altını çizmek gerekir. Buna göre, aynı içeriğe ilişkin aynı kodlamayla tekrarlanan araştırma¬nın sonuçlarının aynı olması gerekir (9). An¬cak, sonuçların yorumlarının bir araştırmacıdan diğerine farklılık göstermesi mümkündür. Bir araştırmacının, elde edilen sonuçlardan doğru yorumu yaptığını söylemesi diğerlerinin de aynı bakış açısıyla sonuçları değerlendirmesini gerektirmez. Tersine, tarafsızlıktan kastedilen, bulguların/sonuçların yönteme bağlı olmasıdır. Değişkenlik gösteren, ancak bu bulguların yorumlanması olabilir. Kısacası, yöntemin objektif olması gerekliliği ile bulguların yoru¬munun subjektif olması, birbirinden ayrı ko¬nulardır.
İÇERİK ANALİZİ KANTİTATİF OLMALI MIDIR?
İçerik analizinin kantitatif/niceliksel ya da kalitatif/niteliksel olması gerektiğini ileri sü¬renler arasındaki tartışma sürmektedir (10). Hatta bazılarına göre (Lasswell ve ark 1952), analiz sonucu verilen yanıtlar kantitatif olma¬yacaksa içerik analizi yapmaya dahi gerek yoktur. Konu tam böyle bir noktaya getirilince, "kantitatif" demekle ne kastedildiği de tartışma konusu olmaktadır. Burada, durumu içinden daha da çıkılmaz yapacak böylesi bir tartışma¬ya (11) girmeden bu kantitatif ya da kalitatif olma gerekliliğinin, araştırmacıyı içerik anali¬zinde nasıl örneklem sorununa götürdüğü in¬celenmeye çalışılacaktır.
İlk başlarda, içerik analizinin kullanımı, ya da ilk tanımları (Janis 1943) "sayma"yı kaçınıl¬maz kılmaktaydı. Metnin içinde geçen sem¬boller, kelimeler ya da cümleler sayılmazsa içerik analizi yapılmış olmazdı. Bu sorun, son¬raki yıllarda yapılan uygulamalarla aşıldı; say¬mayla, frekans alma teknikleriyle, frekans kullanmadan yapılan analizler birleştirildi (12). Günümüzde ise "sayma" bir araştırma için gerekliliklerden sadece biridir. Böylece bulgu¬lar hala niceliksel (kantitatif) olarak sunulsa da, hazırlanan tablolarla tüm konuya ilişkin nite¬liksel (kalitatif) bir yargı sunulmasını mümkün kılmaktadır. Bu anlamda nicel değerlendirme¬ler olmaksızın tek başına yapılacak niteliksel yorumlar çok da anlamlı olmayacaktır. Böylesi değerlendirmeler, "neredeyse hepsi", "çoğu", "bir kısmı", "bazıları" gibi yargıları içerecek ve bunlar "bilimsellik" taşımayacaktır.
İstatistiğin daha sık olarak kullanılmasını, gü¬nümüz sosyal araştırmalarının ayırt edici bir özelliği olarak görmekten çok, araştırma tek¬niklerinin güvenilirliğini ve kesinliğini artır¬mak ve kanıtlamayı bir standarda kavuşturmak için onun hemen her alanda daha zengin olarak kullanıldığını (13) söylemek yerinde olacaktır (Goode ve Hatt 1952: 34-41). Bununla birlikte, nitel değerlendirmeleri dışlamayan niceliksel yaklaşım (14) araştırmacıya, elde edilen bul¬guların kesin değerlendirmesini yapacak güçlü araçları içeren istatistik yöntemleri verecek ve böylece bulguların kalitesini daha da artıracak¬tır. Bu istatistiksel yöntemler, doğrulamayı ya da yanlışlama olasılığını araştırmacıya suna¬cak, sistematik ve tarafsız veriler ışığında bi¬limselliğin olmazsa olmazını, örnekleme daya¬narak genellemeler yapmayı, olanaklı kılacak¬tır. İşte tam burada, her ne kadar içerik analizi¬nin salt nicel ya da nitel olması gerektiği yö¬nünde tartışmalar sürse de, evrene ilişkin ge¬nellemeler yapılması söz konusu olduğunda, örneklem artık kaçınılmaz olarak içerik anali¬zine dahil olmaktadır.
__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
  #4  
Alt 03.12.09, 11:07
world - ait kullanıcı resmi (Avatar)
Çılgın
 
Üyelik tarihi: Feb 2007
İletiler: 986
world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.world artık çok görkemli biri.
Standart İçerik Analizi Çalışmalarında Örneklem Sorunu

ÖRNEKLEM SORUNU
İçerik analizi yapmak isteyen kişi dört önemli yöntemsel sorunla uğraşmak zorundadır: Ana¬liz biriminin seçilmesi, analiz edilecek katego¬rilerin tanımlanması, geçerlilik-güvenilirlik ve örnekleme sorunu. Bu makalede bunlardan en sonuncusu tartışılmaktır.
İçerik analizinde örneklem, bir çok açıdan saha çalışmalarındaki örneklemden farklılık göster¬mez. Asıl mesele, eğer evrene ilişkin genelleme yapılacaksa evrendeki her bir birimin örneklemde eşit seçilme hakkına sahip olması¬dır. Her iki durumda da, örneklem evreni tem¬sil etmelidir. O halde, içerik analizinde evren nedir ve neleri kapsar?
Kabaca, içerik analizi, iletişim eylemlerinin değerlendirilmesiyle ilgilenir. Dolayısıyla, evren, tüm bu iletişim eylemlerini kapsamakta¬dır. Bir başka deyişle, içerik analizinde genel olarak evren, araştırma sorusunun kapsamında, araştırmacının zamanı ve kaynaklarıyla sınırlı olmasına karşın, gazeteler, dergiler, kitaplar, hükümet belgeleri, konuşmalar, mektuplar ve bunlara benzer diğer doküman ve metinlerden oluşabilir. Ancak, bir araştırma için evrenin sınırlanması/belirlenmesi kaçınılmazdır. İçerik analizinde evren, dört temel yaklaşımla sınırla¬nabilir; nerede (New York), ne zaman (2001), hangi aracıyla (günlük gazeteler) ve hangi konuda (11 Eylül olayları). Evrenin tamamının değerlendirmeye alınması ya da bunun içinden bir örneklemin seçilmesi, evrenin büyüklüğüne, genelleme yapılması gerekliliğine, bulguların kesin, geçerli ve güvenilir olması gibi ögelere bağlıdır. Bu durumda, elde edilecek bulguların evrene genellenebilmesi için araştırmacının karşısında iki önemli seçenek vardır: ilki, veri¬yi bu evrenden bir örneklem çekerek toplamak; diğeri ise hiçbir biçimde herhangi bir veri top¬lamamak (Holsti 1969: 79).
Araştırma sürecinin herhangi bir evresinde verilen kararlar onun ilk evrelerinde verilen kararlardan bağımsız değildir. Bir başka de¬yişle, araştırma sorusu açıkça tanımlandığı anda örneklem tasarımı kısmen belirlenmiş olacaktır (Holsti 1969: 87). Örneğin, bir seçim kampanyasına ilişkin haberlerin medyaya yan¬sıması üzerine çalışma yapılacaksa, ya kam¬panya süreci tamamen araştırmaya dahil edile¬cek ya da tanımlanan kampanya süreci içindeki bazı günler örneklem olarak seçilecektir (15). Buradaki temel ilke, kampanya sürecindeki her günün örneklemde eşit seçilme şansının olma¬sıdır. Araştırmacı, örneğin, "Asya depreminin Türkiye yazılı basınında yansıması" konusunu çalışmaya başladığında zaten onun toplayacağı veri zamana, kaynaklara ve kullanacağı dokü¬man tipine göre sınırlanmış olacaktır. Ancak, örneklemeye ilişkin araştırmacının vermesi gereken kararlar bununla bitmez. "Türkiye yazılı basını" derken ne kastedilmektedir? Dergilerin mi kullanılması gerekir, yoksa ga¬zetelerin mi? Bunlar ulusal gazeteler mi ola¬caktır yoksa yerel gazeteler mi? Ya da dergiler aylık mı yoksa 3 aylık mı olacaktır? Gazetele¬rin (ya da dergilerin) hepsi mi alınacaktır, yok¬sa bunlardan bir kaçı mı seçilecektir? Bu seçim nasıl yapılacaktır? Gazetelerin (ya da dergile¬rin) tamamı mı incelenecektir yoksa sadece köşe yazıları, ya da ilk sayfaları mı? Bu ve benzeri soruların yanıtları ortaya konduğunda, kısmen de olsa örneklem tasarımı belirlenmiş olacaktır.
Daha önce bahsedildiği üzere, temel olarak içerik analizindeki örneklem sosyal bilimlerde¬ki diğer örnekleme türlerinden farklılık gös¬termez. Bu anlamda, örnekleme türleri iki ana gruba ayrılabilir: İlki, olasılığa dayalı örnekle¬meler, diğer ise olasılık dışı örnekleme türleri¬dir.
Olasılığa dayalı örnekleme üç ana grupta top¬lanabilir;
Basit tesadüfi örnekleme evrendeki birimlerin (case) listelenmesini içerir. Daha sonra, listesi hazırlanan birimlerin hangilerinin örnekleme alınacağına tesadüfi olarak karar verilir. Her bir birim örnekleme girmede eşit şansa sahiptir ve birinin örnekleme girmesi diğerinin seçilme şansını etkilemez. Ancak, basit tesadüfi örneklem evrendeki tüm birimlerin listesinin bulunduğu durumlarda uygulanabilir. Dolayı¬sıyla, hazırlanan ya da varolan listenin içeriği ve birimlerin dizilişi, tarafsız örneklem çekmek için oldukça önemlidir. Bir gazetenin son iki yılda yayınlanan köşe yazılarına ait tarama sonucu hazırlanan liste, sistemli dönüşler ve düzenlemeler içerirse ve yapılan seçimlerde sürekli bu sistemli düzenlemelere uyan birimler seçilirse tarafsızlık ilkesine uyulduğu söylene¬mez (Balcı 2001: 52-117). Örneğin, spor yazı¬larını analiz etmek için toplam 100 köşe yazı¬sından oluşan bir listeden 50 köşe yazısı seçile¬cek olsun. Eğer, sıralamada her iki yazıdan biri futbolla ilgiliyse, birer atlayarak yapılan se¬çimler hep futbolla ilgili yazılara rast gelecek¬tir. Bu durumda, sadece futbolla ilgili yazılar seçilmiş olacak ve o zaman çekilen örnekleme¬nin tarafsız olması mümkün olmayacaktır.
Tabakalı örnekleme, tesadüfi örneklemenin bir takım alt gruplara ayrılmasından oluşur ve alt grupların örneklemde temsil edilmelerinin garanti altına alınmasını sağlar. Evren, amaca uygun olarak iki ya da daha çok alt gruba ayrı¬labilir. Alt gruplardan tesadüfi olarak örneklem alınır ve bunlar daha sonra birleştirilerek top¬lam örnekleme ulaşılır (Aziz 1990: 43-52). Yukarıdaki örneği sürdürecek olursak, köşe yazıları kendi içinde iki ya da daha fazla gruba ayrılabilir. Gruplar, örneğin, ekonomiyle, sporla ve günlük politikayla ilgili olan köşe yazılarından oluşabilir. Böylece, seçilen örneklemin temsil kabiliyeti arttırılabilir ve araştırmacıya alt gruplar arasında karşılaştırma yapabilme olanağı verir. Burada dikkat edile¬cek nokta, alt gruplardan seçilen birim sayısı¬nın evrene orantılı olması gerektiğidir. Aksi durumda, bir alt grup diğerlerinden daha fazla temsil edilebilir ki, bu elde edilecek bulguların yanlı olmasına yol açabilir.
Küme örneklemesi, özellikle örnekleme girmesi gereken birimlerin listelenmesinin zor olduğu durumlarda, benzerlik gösteren birimler bir araya getirilerek kümeler oluşturulmasıyla belirlenir (Balcı 2001: 52-117). Daha sonra, bu kümelerden, toplam örnekleme ulaşmak için birimler seçilir. Yeniden örneğimize dönecek olursak, bütün köşe yazılarının tek tek okunup konuya göre ayrılması mümkün olmadığı du¬rumlarda, yazının yayınlandığı sayfaya göre kümeler oluşturulabilir. Böylece, ekonomi sayfasında ya da diyelim üçüncü sayfada ya¬yınlanan yazılar bir küme, spor sayfasında yayınlanan yazılar bir başka kümeyi oluştura¬bilir. Ancak, bu tür örneklemede, önemli bazı kümelerin analizde temsil edilememe tehlikesi dikkate alınmalıdır.
Olasılık dışı örnekleme, olasılık kuramına da¬yalı hesapların yapılmasının mümkün olmadığı durumlarda kullanılır. Bunlar evreni kestirme imkanı da sunmazlar. Bu nedenle, bu gruptaki örnekleme türlerinin, evrene genellemenin önemli olmadığı durumlar için kullanılması daha doğru olabilir. Bu tip örneklemler, birim¬lerin yansız olarak seçilmesi kuralından çok onların bir takım karakteristik özellikleri bün¬yesinde taşımasının gerektirir (Balcı 2001: 52¬117). Kota örnekleme, bu grupta yer alan örneklem türlerinden biridir. Kota örnekleme yöntemiyle, evrendeki her grup ağırlığına göre örneklemde temsil edilir. Örneğin, bir gazetede köşe yazılarının %80'i ekonomiyle ve geri kalan %20'lik kısmı politikayla ilgiliyse, ve kota örnekleme uygulanacaksa seçilecek örneklemde bu oranların aynı olması gerekir.
Örneklemdeki birimler, tarafsızlık ilkesine uygun ve tesadüfi olarak değil, evrendeki özel¬liklerine göre seçilecektir. Bu grupta yer alan bir diğer örneklem türü, amaçlı örneklemedir. Buna göre, araştırmacı örneklem için hangi birimlerin seçileceğine kendisi karar verir. Araştırmacının uygun gördüğü kümeler, grup¬lar, birimler araştırmanın amacına da uygun olarak belirlenir. Bu nedenle, bu tip örnekle¬meye yargısal örnekleme de denilir. Örneğin, içerik analizini yapan bir araştırmacı, araştır¬manın amacına da uygun olarak, yazılı basında yapılan bir polemiğin taraflarından bir yada bir kaçının yazdığı köşe yazılarını, kendi yargıları ve geçmiş tecrübelerine dayanarak seçebilir.

SONUÇ
Saha çalışması örnekleminde olduğu gibi, içe¬rik analizi için seçilen örneklemde de araştır¬macı evrene ilişkin ne tür çıkarımlar yapacağını aklında tutmalıdır. İçerik analizinde genel ola¬rak üç tip evren birbirinden ayırt edilebilir (16). İletişim kaynakları (örneğin, gazete çeşitleri, romanlar, konuşmalar), dokümanlar (örneğin, köşe yazıları) ve doküman içindeki metinler (örneğin, sayfalar) (Singleton ve ark. 1988: 66-89). Sözgelimi, bir haber analizi için örneklemin çekilmesi, seçilen gazetelerin sayfa sayılarının belirlenmesiyle başlayabilir.
Ancak, sayfa sayıları, haftanın ortasında, ba¬şında ya da haftanın sonunda farklılık göstere¬bilir. Hatta, gazetenin satıldığı bölgedeki bazı şartlara göre de değişkenlik gösterebilir. Her durumda, aslında sayfa sayısının değişkenliği gazetenin alacağı reklam düzeyindeki farklı¬lıktan kaynaklanabilir. Böylesi bir durum, haftanın günlerinin eşit olarak belirlenmesini gerekli kılar. Örneğin, seçilen gün sayısı 24 olarak belirlenmişse, tesadüfi olarak 4 Pazarte¬si, 4 Salı, 4 Çarşamba, 4 Perşembe, 4 Cuma ve 4 Cumartesi seçilebilir. Pazar baskılarında -ve hatta bazen Cumartesi günleri- sayfa sayıları farklılık gösterebilir; bazı gazeteler ek verirken bazıları vermeyebilir. Bu nedenle bazı içerik analizlerinde bu Pazar baskıları analize dahil edilmeyebilir. Bu durum çoğu zaman bir sorun olarak karşımıza çıkar. Eğer Pazar, ya da Cu¬martesi baskıları analize dahil edilecekse, o zaman Pazar eki verenlerle diğerlerinin birbi¬rinden ayırt edilmesi gerekebilir. Eğer radyo ya da televizyon çalışılacaksa, yine haftanın gün¬leri bir sorun olarak araştırmacının karşısına çıkabilir. Bu kez sorun, radyo veya televizyon¬daki haberlere ayrılan süreyle ilgilidir. Haftanın bazı günlerinde verilen haber süreleri diğer günlere göre değişiklik gösterebilir. Bu durum¬da, örneklemin temel ilkesine göre, her günün eşit seçilebilme şansı olması gerekliliğine kar¬şın, verilen haber sürelerindeki değişkenlikten dolayı hangi günlerin analize dahil edileceği belirsizliği ortaya çıkabilir.
Tüm bu ve benzeri sorunlar, araştırmacının, araştırma sorusunu açık bir şekilde belirlemesi ve evrene ya da araştıracağı konuya ait ne tür çıkarımlar yapmak istediğini ortaya koymasıyla kısmen aşılacaktır. Bundan sonra, araştırmacı¬nın atacağı adımlar, onun bu ilk kararına ba¬ğımlı olacaktır. Eğer evrene ilişkin kesin so¬nuçları değerlendirmek istiyorsa, olasılıklı örneklem seçme zorunluluğu karşısında dur¬maktadır. Eğer tersi söz konusuysa, bu anlamda herhangi bir veri toplaması uygun olmayacak¬tır. Evrene ilişkin herhangi bir çıkarımda bu¬lunmayacak olan araştırmacı, amacına uygun olarak olasılık dışı örnekleme yöntemlerinden birini ya da bir kaçını birden kullanabilir. Yine de, hangi yöntemi seçerse seçsin, araştırma sürecinde seçtiği yönteme bağlı olarak bir ta¬kım olumsuzluklar olacaktır. Tüm bu olum¬suzluklar, seçtiği yöntemin zayıf ve güçlü yanlarını bilen ve amacını açık olarak belirle¬yen araştırmacı için aşılması mümkün olan sorunlardır. İçerik analizi, kullandığı sistematik yöntem gereği birden fazla tekniği bünyesinde taşıyan ve bunların hep bir arada kullanılması¬na olanak veren bir araştırma yöntemidir.
Araştırma tekniklerinin güvenilirliğini ve ke¬sinliğini artırmak ve kanıtlamayı bir standarda kavuşturmak için, hemen her alanda daha zen¬gin olarak kullanılması ve bununla birlikte, nitel değerlendirmeleri dışlamayan niceliksel yaklaşımların araştırmacıya, elde edilen bul¬guların kesin değerlendirmesini yapacak güçlü araçları içeren istatistik yöntemlerini sunması ve içerik analizine ilişkin yeni bilgisayar prog¬ramlarının geliştirilmesi, bulguların kalitesini daha da artıracaktır ve bu analizin sosyal bi¬limlerde daha yaygın, sorunsuz ve güvenli uygulamasını sağlayacaktır.

SONNOTLAR
(1) Hakkı Bulut. Şiirdeki kahraman kabaca -sistematik ve tarafsız olmasa da- içerik analizi yapmaktadır. İlkin kelimeleri daha sonra ise satırları değerlendirmekte ve buna göre elde ettiği bulguları yorumlayıp bir yargıya var¬maktadır.
(2) Burada, sözü edilen metin (text) bir kitap, bir gazete yazısı, bir makale, bir röportaj, tarih¬sel bir doküman, karşılıklı konuşmalar, rek¬lamlar, bir tiyatro oyunu, iletişimi sağlayan bir dil... vs. olabilir. Bundan sonraki bölümlerde de bu anlamda kullanılacaktır.
(3) İçerik analizinin farklı disiplinlerde nasıl kullanıldığına ilişkin ayrıntılı bilgi için bakınız (Stone ve ark, 1966) ve ayrıca içerik analizin kullanım amaçlarına ilişkin bir tartışma için ayrıca bakınız (Goode ve Hatt 1952).
(4) Bu "karmaşayla" ilgili tartışmalar için ba¬kınız (Williams 1989) ve (Huff 1954).
(5) Teknik olarak, istatistikte örnekleme için ayrıca bakınız (Cochran 1977), (Lin 1976) ve ölçmenin genel sorunları için bakınız (Selltiz ve ark. 1976).
(6) İçerik analizinde çok tartışılan diğer iki konu ise güvenilirlik (reliability) ve geçerlilik¬tir (validity). Eğer araştırmacı tarafsızlık ilkesi¬ni tatmin edici düzeyde uygulamak istiyorsa o zaman yaptığı ölçme ve prosedürler güvenilir olmak zorundadır. Güvenilirlik, aynı araçla yapılacak tekrar araştırmalarında, örneklem verisinin araştırmacıya aynı sonuçları sağlama¬sını gerektirir. Bu gereklilikten dolayıdır ki, ölçme ve diğer uygulanan prosedürler güvenilir olmak zorundadır. Geçerlilik ise, bilhassa ölç¬mede kullanılan aracın, ölçülmek istenilen konuyu ölçme yeteneği olup olmadığını sor¬gular. Geçerli sonuçların elde edilme¬si/ölçülebilmesi araştırmanın tasarımıyla doğ¬rudan ilintilidir. Dahası, bir araştırmanın ge¬çerliliği kaçınılmaz biçimde onun örnekleme tasarımı ve güvenilirliğiyle iç içe ilişkilidir. İçerik analizinde geçerlilik ve güvenilirlik sorunlarını ele alan çalışmalar için bakınız (Holsti 1969, Weber 1989, Stone ve ark. 1966).
(7) Açıklık-gizlilik sorunu ve analizin kalitatif ya da kantitatif olması konusuyla ilgili tartış¬maları için bakınız (Cartwright 1953, (Barcus 1959, Pool 1959).
(8) Bununla birlikte, tarafsızlık sorunu, araş¬tırmacının, metnin içindeki gizli motivasyonla¬rı gün ışığına çıkarma çabası içindeyken, varsa dahi, önyargılarını analiz sürecine dahil ederek tartışılabilir. Açık ki, araştırmacı tamamen değer yargısız olamaz. Konuyu seçerken dahi bir takım değer yargıları olabilir. Bunları da, araştırmaya dahil etmek suretiyle tarafsızlık meselesi ve değer yargıları tartışılabilir.
(9) Bakınız "geçerlilik-güvenilirlik" tartışmaları.
(10) Bu tartışma için bakınız (Manning ve Cullum-Swan 1994).
(11) Bu tip bir tartışma için bakınız (Holsti 1969) ve pozitivizmdeki içerik analizine ilişkin yapısal tartışmalar için ayrıca bakınız (Fiske 1994).
(12) Ayrıntılı bilgi için RADIR çalışmalarına bakınız (Lasswell, Lerner ve Pool 1952) ve ayrıca (Osgood 1959).
(13) Yinede, istatistiğin "yanlı(ş)" kullanımına ilişkin betimleyici bir tartışma için bakınız (Huff 1954).
(14) Bu ikisi arasında öylesi bir ilişki vardır ki, böylece her biri yeni bakış açılarını diğerinin beslediği temel üzerine inşa etmektedir (Pool 1959).
(15) Örneklemenin öncelikli amacı araştırmacı için evrendeki tüm verinin boyutunu uğraşıla-bilir bir düzeye indirgemektir. Ancak, örnek¬lemenin sadece ve kabaca veri indirgeme işle¬mi olarak tanımlanamayacağı gözden kaçırıl¬mamalıdır.
(16) Bu durumda, genellikle, örneklem tek bir kaynaktan seçilir; örneğin 1960 ve 1990 yılları arasında, Türkiye'de basılmış tüm romanların tesadüfi seçimi, ya da amaçsal olarak belirle¬nen üç büyük gazetenin seçimi gibi.
Eklenmiş Dosya
Dosya tipi: pdf index2.pdf (210,2 KB (Kilobyte), 166x kez indirilmiştir)
__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
analizi, çalışmalarında, örneklem, sorunu, ıçerik

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 14:13 .