ilkogretim medya okuryazarligi dersi ogretmen el kitabi

Busra · #41 08.06.08, 14:38

Madde Bağımlılığı ve Kötü Alışkanlıklar
Televizyonun izleyicileri üzerindeki olumsuz etkilerine, onları madde bağımlılığı gibi kötü alışkanlıklara teşvik edilmesi de sıklıkla anılmaktadır. Bu konuda da en büyük mağduriyeti çocuklar yaşamaktadır. Zira çocuklar program içeriklerini sorgulayabilme yeterliliklerine sahip değillerdir. Bundan dolayı da, programlarda yer alan kimi kötü alışkanlıklar, çocuklar tarafından kabullenip uygulanabilmektedir.
Özellikle film kahramanlarına özenmek tabi bir durumdur. Kahramanların sıklıkla sigara, içki gibi kimi alışkanlıkları hoş göstererek sunmaları, çocukların da bu alışkanlıklara yönelmelerini sağlamaktadır. Madde bağımlılığının yaygınlaşmasında televizyonun hiç de küçümsenmeyecek bir rolü vardır. Televizyon bu kötü alışkanlıkları çeşitli biçimlerde meşrulaştırabilmektedir. Örneğin televizyon çocuklara herhangi sıkıntı ve çaresizlikle karşılaştıklarında, bu maddelere başvurulabileceğini önerebilir. Ya da yalnızlıklarını bu maddelerle unutabileceklerini hissettirebilir. Bunu yaparken bunu direkt bir biçimde yapmaz. Bu telkini filmlerin olay örgüsü içinde, kahramanların davranışları aracılığıyla yapabilir. Dolayısıyla bu metin içi telkinlerin çocuklar tarafından fark edilebilmesi çok önemlidir. Çocuklar kötü alışkanlıkların kimin tarafından ve niçin gerçekleştirilirlerse gerçekleştirilsinler, sonuçta kötü oldukları konusunda bilgilendirilmelidir. Bunu fark edebilmeleri için uyarılmalıdırlar.

Busra · #42 08.06.08, 14:39

Televizyon Program Analizleri
Televizyonda yayınlanan programlar çeşitlilik gösterir. Televizyon izlerkitlesinin kendi içinde çeşitlenmesi, programlardaki çeşitliliğin başlıca sebebidir. Her izleyici kitlesine göre programlar yayınlamak, televizyonların birincil amacıdır. Bu amaç doğrultusunda yayın içerikleri belirleyen televizyonlar, izleyicilerin yaşlarını, cinsiyetlerini ve eğitim durumlarını göz önünde bulundurarak programlar yaparlar. Bu doğrultuda televizyonlar, eğitim programları, kültür programları, haber programları, spor programları, bilim ve teknoloji programları, ekonomi programları, ve eğlence programları yayınlarlar. Program aralarında ve içlerinde yer alan reklamlar ise en az bu programlar kadar televizyonlarda yer alan ürünlerdir.

Busra · #43 08.06.08, 14:39

Çizgi Filmler
Çizgi filmler çocuk izleyicileri hedef alan programlardır. Dolayısıyla çocukların televizyonla temaslarındaki en etkin kanaldır. Nitekim Başbakanlık Aile Araştırma Kurumunun 1995 yılında Türkiye’de Televizyon ve Aile başlığı altında yaptığı araştırmada çocukların % 49.7’sinin ilk sırada çizgi film seyretmeyi tercih ettikleri tespit edilmiştir10.
Çizgi filmler hareketlerin kare kare çeşitli çizim ve fotoğraflama teknikleri kullanılarak oluşturulduğu filmlerdir. Bu filmlerde kurgu gerçeği yansıtmaz. Çizgi filmlerindeki olayların gerçekleşme biçimi gerçek hayatla örtüşmez. Çizgi filmler gerçek insani durumları dönüştürerek bir sunumda bulunurlar. Örneğin çizgi film kahramanları olağanüstü yeteneklere sahiptirler, öyle ki asla yaralanmaz, ölmezler.
Çizgi filmler cansız nesneleri ya da hayvanları kahramanlaştırarak, farklı bir temsil imkanı sunarlar. İnsanlar gibi konuşan arabalar, insanlar gibi davranan hayvanlar çizgi filmlerde hayat bulurlar. Çizgi filmler çocukların eğitim süreçlerinde olumlu bir rol oynayabilirler. Çocuklara temel insani değerlerin edindirilmesinde olumlu bir katkıları vardır.

Busra · #44 08.06.08, 14:39

Reklamlar
Televizyon en nihayetinde ticari bir araçtır. Televizyonun ticari değerini belirleyen şey ise reklamlardır. Reklamların varlığı, televizyonun varlığını garanti eder. Bu yüzdendir ki, televizyon endüstrisinin dolaşıma soktuğu esas mal programlar değil izleyicilerdir. Televizyon endüstrisi esas olarak izleyicileri reklamcılara pazarlamaktadır11.
Üretimin oluşturduğu mal ve hizmetlerin tüketicilere ulaşması, tüketicilerin uyarılmasını, kışkırtılmasını gerekli kılar. Tüketim toplumlarında kurumsallaşmış yapısıyla bu işlevi reklam yerine getirir. Modernizmde, resimsel görüntünün karmaşa ve karışıklığını en açık şekilde sergileyen ve tam anlamıyla geçici olan biçim, aşırı reklam bolluğudur. Geçici evrensellikleri içinde bu görüntüler günlük yaş**ın daha önemli etkinlikleri ile atbaşı giden, susmak bilmeyen ve beyin yıkayıcı bir koro gibidirler. Reklamlar konularını cilalayıp parlatan yanıltıcı yüzeylerdir. Reklamların üretimi,dağıtımı ve pazarlanması konusundaki etkinlikler, açıkça çağdaş kültürel bir sanayi olmakla birlikte, kitlesel iletişim ve eğlence ile ilgili diğer sanayilerle de bağımlıdır12.
Reklam bir anlamda insanlara sahte ihtiyaçlar üreten bir mekanizmadır. Dinleme ihtiyacı, eğlenme, reklamlara uygun olarak davranmak ve tüketmek, diğerlerinin sevdiği şeyleri sevmek ve sevmediklerini sevmemek, bu sahte ihtiyaçlar kategorisine girer. Bu sahte ihtiyaçlar kategorisinin mağdurlarıçocuklardır. Çünküçocukların reklamlardan çok ciddi bir biçimde etkilendikleri araştırma sonuçlarıyla ispatlanmıştır. Örneğin Almanya’da 7-12 yaş grubu üzerinde yapılan bir araştırma çocukların reklam konusunda %79 oranında televizyondan etkilendiklerini ortaya koymuştur13.

Busra · #45 08.06.08, 14:42

Sinema Filmleri
20. yy insanlık tarihi için her alanda çok köklü değişimlerin yaşandığı bir yüzyıl olarak tarihteki yerini almış durumdadır. Geleneksel toplumsal formlarda olan bir takım olgular bu yeni dönemde yepyeni anlamlara bürünmüş ve bunun dışında bu yeni dönemde, öncesi olmayan bir takım olgulara da tanıklık edilmiştir. Sinema yeni dönemin icadıolarak toplumsal örgütlenişin en etkin öğesi ve yeni bir sanat formu olarak modern toplumdaki yerini almaya başlamıştır. Değişen toplumsal dinamikleri besler nitelikleriyle sinema, kalıcılığını ve etkileyiciliğini garantilemiş olmaktadır.
Bugünkü haliyle sinemanın ortaya çıkışı 19.yy’nin son birkaç yılına tekabül eder. Olağanüstü başarısıyla sinemanın ne hız ne de ölçek olarak bir benzeri vardır. Yüzyıllar süren bir tasarım ve icadlar zinciri, bugünkü haliyle sinemayı ortaya çıkarmıştır. Bütün yirminci yüzyıl sanatına egemen olacak ve onu dönüştürecek olan sinema, teknolojisiyle, üretiliş biçimiyle ve gerçekliği sunuş tarzıyla tamamen yeniydi. Kameranın hareketliliği, odağının değişebilirliği, sınırsız fotoğraf hilesi olanağı ve her şeyin ötesinde bütün olarak kaydedilmiş film şeridinin uygun parçalar halinde kesilip istenildiği gibi yeniden birleştirilmesi, film yapımcıları tarafından derhal fark edilip kullanıldı. Çok kısa bir sürede milyonluk kitleleri sinema salonlarına çekme başarısını göstererek, bu tasarım bilimi hedefini gerçekleştirmiş olmanın zaferini yaş**ıştı. Bu olağanüstü başarı, öncelikle film piyasasının öncüllerinin, bir halk kitlesini kârlı bir biçimde eğlendirmek dışında hiçbir şeyle ilgilenmemelerinden kaynaklandı.
Bir meta olarak film evrensel ve kozmopolit olmayı amaçlar, daha geniş pazarlarda daha kalabalık ve değişik seyirci topluluklarının ilgi ve beğenisini kazanabilmek için. Bu sebeple de endüstrinin gereklerinin dışında kalamaz. Endüstrinin bir sacayağı pazarın beğenileri doğrultusunda üretimde bulunmaksa bir diğeri üretilen ürünlerin tüketilmesini gerektirir. Bunun için önce ortak beğenilerin evrensel çapta oluşturulması ve sonra da çok geniş bir yelpazenin eğlenme taleplerini karşılıyor nitelikte olması gerekir.
Sinema endüstrisi yalnızca filmleri satmıyor, beraberinde yıldızları ve ürettiği imajları da satıyor. Amerikan sineması“yıldızcılık” yöntemine (star system) kurallar kazandırıyor, yıldızı bir meta haline sokup tüm olanaklarını kullanarak pazarlıyor. Sinema, ister sanat yanıyla, isterse popüler kullanımı yanıyla olsun sembolleri kullanarak imaj yaratma konusunda kuşkusuz temel belirleyenlerden biridir. Sinema senaryo aşamasından başlayarak, kullanılan ışığıyla, kamera, açı ve hareketleriyle, dramatizasyonuyla, kurgusuyla, baştan sona kadar bir illüzyondur, bir imaj büyüsüdür.
Sinema bir gösteri sanayisi olduğundan dolayı içerdiği her konu, her tema ve her söz gösteri olma niteliğini içinde taşımak ve yansıtmak zorunluluğundadır. Gösteri sinemayı gösterişli ve etkileyici kılan temel özelliğidir. Sinema bir diğer etkileme gücünü tüm olanaklarını kullanarak yarattığıözdeşleşme duygusundan alır. Gösterim mekanın da katkısıyla yarattığı o büyülü hava, izleyiciyi sinemasal uzayın içine sokar. Ve anlatılanlar ne kadar gerçekdışı olsa da, yaşantıladıklarımız izlediklerimizden ne denli farklı olsa da, seyir boyunca kendi geçekliğimizden kopup, perdenin içindeki uzayda dolaşırız. Perdeye yansıyan görüntünün yarattığı imgeyle özdeşleşen insan, gerçek yaş**ında kurguladıklarının karşılığını bulamasa bile, sinema salonundan çıktığında, özdeşleştiği imgenin taklitçisi olmuştur. Sinema aracılığıyla farklı toplumlarda yaşayan insanların gelenek, görenek ve değer yargılarında değişimin oluşmasına neden olunmuştur.
Sinema büyülü bir gösteri olmanın avantajıyla toplumları farkında olsunlar ya da olmasınlar koşullandırır. Onlara star sisteminin de katkısıyla yaş** biçimleri enjekte eder. Sinema ürünleri üretildikleri halklar üzerinde bile dönüştürücü bir etkiye sahipken, diğer ülkelerde bu etkinin daha fazla olması kaçınılmazdır. Kültür endüstrisinin egemenleri sinemayla bir ucu emperyalizme varan bir olgunun yaşanmasına sebep
olabilirler. Sinema tamamen popüler bir sanat olduğundan ve endüstrisi olmadan olmayacak bir sanat olduğundan dolayı pazarı her zaman gözetmek zorundadır.

Busra · #46 08.06.08, 14:43

Haberler
Televizyonun en önemli programlarından biri haberledir. Haberler televizyonun bir iletişim aracı olarak önemini belirginleştirir. İnsanlar, içinde yaşadıkları topluma ya da dünyaya ait haberleri, haber programlarından edinirler. Gün