SON DÖNEM POPÜLER TÜRK FİLMLERİNDE ANLATI YAPISI VE ÇÖZÜMLEMELİ / KARŞILAŞTIRMALI ÜÇ ÖRNEK: “OKUL”,
“HABABAM SINIFI MERHABA”, “O ŞİMDİ ASKER”
“HABABAM SINIFI MERHABA”, “O ŞİMDİ ASKER”
THE CINEMATOGRAPHIC STRUCTURE OF RECENTLY PRODUCED TURKISH movies AND THREE ANALYZED AND COMPARED EXAMPLES: “OKUL”, “HABABAM SINIFI MERHABA”, “O ŞİMDİ ASKER”
ÖZET
Türk Sinemasının doksanlı yıllarda yakaladığı yükseliş çizgisi iki ana kaynaktan beslenir; İlki, Türkiye Sinema ortamına seksenli yılların sonunda egemen olmuş popüler Amerikan Sinemasının izinden giden ve bu kültür kuşatmasının ürünü olan filmler, ikincisi daha kişisel bir sinema anlayışının üreticisi olan, sinemayı bir sanat formu ve anlatım aracı olarak benimseyen, belirgin biçimde bir arayışın, sinema düşüncesinin, alternatif sinemanın izini sürenler. İki binli yıllarda yaşanmakta olan toplumsal, ekonomik, kültürel gelişmeler içinde bu iki sinema anlayışının birlikte var olmayı sürdüreceğine işaret etmektedir. Bu çalışmada, bir olgu olarak popüler filmlerin anlatı yapısı incelenecek, son yıllarda üretilmiş popüler filmlerin oluşum dinamikleri değerlendirilecek örnek üç film içerik çözümlemesiyle birlikte karşılaştırma yöntemiyle ele alınacaktır.
Anahtar Sözcükler: Popüler film, sanat, Türk Sineması, ana kaynak, çözümleme
ABSTRACT
The rising trend gained by Turkish Cinema in the nineties has been fed by two mainstreams. The first source is the movie produced by the comprehension created by the cultural siege and popular American movies prevailing the Turkish Cinema atmosphere at the end of the eighties. The second source is the products of a more individual cinema concept and the fruits of producers considering cinema an art form and expression. And the owners of those kinds of films have also been working alternatively against the products of the first source. Social, economic and cultural developments experienced throughout in the 2000’s indicate that these cinema concepts mentioned above are likely to keep coexisting in the forthcoming years. In this study the cinematographic structure of popular movies are to be examined, the formation of popular movies produced in the last years are to be evaluated and also three example movies will be substantially analyzed and compared in terms of content analysis.
Key Words: Popular movie, art, Turkish Cinema, mainstream, analysis
GİRİŞ
Popüler Sinema, kitle iletişimi ve popüler kültür var olduğu sürece varlığını sürdürecek bir olgudur. Bir bakıma, kitle kültürü ve kitle iletişiminin en etkili aracı ve taşıyıcısı konumundadır ve bu popüler sinemaya büyük bir yaşam alanı sağlamaktadır. Türk Sineması, iki binli yıllarda Türkiye toplumunu sarıp sarmalayan popüler kültürün dümen suyundaki popüler sinemaya genel bir eğilim göstermektedir. Yapım-dağıtım-gösterim zinciri içinde geri dönüşü daha az risk taşıyan, bir anlamda seyirci garantili hale gelen bu filmlerin alternatifi olan, kişisel sinema çabaları da vardır. Ancak bu çalışmanın konusu, iki binli yıllarda popüler Türk filmleri içinde yer alan üç örnekten yola çıkılarak son dönemdeki Popüler Türk sinemasının genel yapısını, eğilimlerini, özelliklerini ortaya çıkarmaktır.
YÖNTEM
İki binli yıllarda Türk Sineması üretim anlamında doksanlı yıllarda kazandığı ivmeyi arttırmış, hem popüler sinema hem de alternatif sinema kulvarında ciddi rakamlara ulaşmıştır. Seçilen üç film, tematik yapıları ve konuları anlamında birbirine yakın filmlerdir. Ancak, tür olarak farklılık gösterir. Okul filmi korku-gerilim türüne girer, O Şimdi Asker ve Hababam Sınıfı Merhaba güldürü türündedir. Bu üç film öncelikle VCD formatındaki ticari kopyalarından düz izleme yapılarak tematik yapı ve konu bakımından ele alınmıştır. Sonraki aşamada, sahne sahne, plan plan izlenip içerik çözümlemesi yapılmıştır. Tablolar halinde elde edilen sayısal değerler özet bilgi haline dönüştürülmüştür. Elde edilen bulgulardan yola çıkılarak popüler filmlerin anlatı yapısı ortaya konulmuştur.
Türk Sinemasının doksanlı yıllarda yakaladığı yükseliş çizgisi iki ana kaynaktan beslenir; İlki, Türkiye Sinema ortamına seksenli yılların sonunda egemen olmuş popüler Amerikan Sinemasının izinden giden ve bu kültür kuşatmasının ürünü olan filmler, ikincisi daha kişisel bir sinema anlayışının üreticisi olan, sinemayı bir sanat formu ve anlatım aracı olarak benimseyen, belirgin biçimde bir arayışın, sinema düşüncesinin, alternatif sinemanın izini sürenler. İki binli yıllarda yaşanmakta olan toplumsal, ekonomik, kültürel gelişmeler içinde bu iki sinema anlayışının birlikte var olmayı sürdüreceğine işaret etmektedir. Bu çalışmada, bir olgu olarak popüler filmlerin anlatı yapısı incelenecek, son yıllarda üretilmiş popüler filmlerin oluşum dinamikleri değerlendirilecek örnek üç film içerik çözümlemesiyle birlikte karşılaştırma yöntemiyle ele alınacaktır.
Anahtar Sözcükler: Popüler film, sanat, Türk Sineması, ana kaynak, çözümleme
ABSTRACT
The rising trend gained by Turkish Cinema in the nineties has been fed by two mainstreams. The first source is the movie produced by the comprehension created by the cultural siege and popular American movies prevailing the Turkish Cinema atmosphere at the end of the eighties. The second source is the products of a more individual cinema concept and the fruits of producers considering cinema an art form and expression. And the owners of those kinds of films have also been working alternatively against the products of the first source. Social, economic and cultural developments experienced throughout in the 2000’s indicate that these cinema concepts mentioned above are likely to keep coexisting in the forthcoming years. In this study the cinematographic structure of popular movies are to be examined, the formation of popular movies produced in the last years are to be evaluated and also three example movies will be substantially analyzed and compared in terms of content analysis.
Key Words: Popular movie, art, Turkish Cinema, mainstream, analysis
GİRİŞ
Popüler Sinema, kitle iletişimi ve popüler kültür var olduğu sürece varlığını sürdürecek bir olgudur. Bir bakıma, kitle kültürü ve kitle iletişiminin en etkili aracı ve taşıyıcısı konumundadır ve bu popüler sinemaya büyük bir yaşam alanı sağlamaktadır. Türk Sineması, iki binli yıllarda Türkiye toplumunu sarıp sarmalayan popüler kültürün dümen suyundaki popüler sinemaya genel bir eğilim göstermektedir. Yapım-dağıtım-gösterim zinciri içinde geri dönüşü daha az risk taşıyan, bir anlamda seyirci garantili hale gelen bu filmlerin alternatifi olan, kişisel sinema çabaları da vardır. Ancak bu çalışmanın konusu, iki binli yıllarda popüler Türk filmleri içinde yer alan üç örnekten yola çıkılarak son dönemdeki Popüler Türk sinemasının genel yapısını, eğilimlerini, özelliklerini ortaya çıkarmaktır.
YÖNTEM
İki binli yıllarda Türk Sineması üretim anlamında doksanlı yıllarda kazandığı ivmeyi arttırmış, hem popüler sinema hem de alternatif sinema kulvarında ciddi rakamlara ulaşmıştır. Seçilen üç film, tematik yapıları ve konuları anlamında birbirine yakın filmlerdir. Ancak, tür olarak farklılık gösterir. Okul filmi korku-gerilim türüne girer, O Şimdi Asker ve Hababam Sınıfı Merhaba güldürü türündedir. Bu üç film öncelikle VCD formatındaki ticari kopyalarından düz izleme yapılarak tematik yapı ve konu bakımından ele alınmıştır. Sonraki aşamada, sahne sahne, plan plan izlenip içerik çözümlemesi yapılmıştır. Tablolar halinde elde edilen sayısal değerler özet bilgi haline dönüştürülmüştür. Elde edilen bulgulardan yola çıkılarak popüler filmlerin anlatı yapısı ortaya konulmuştur.









