GİRİŞ
Günümüzde insanların güvenini kazanmak, örgütler açısından
düşünüldüğünde, yöneticilik anlayışının önemli hale gelmesiyle mümkündür.
Olumsuz koşullarda olumlu ilişkiler içine girmek ve sorumlu davranmak halkla
ilişkilerin temel faktörlerindendir (İşçi, 1997: 8).
Halkla ilişkiler kavramı; niteliksiz ve abartılı şekilde övgülerin yazıldığı basın
bildirilerinin ya da kahve masalarındaki türden yönlendirici psikolojinin
oluşturup yayınlanması biçiminde ele alınarak, değerlendirilme yoluna
gidilmektedir. Gerçekte halkla ilişkilerin insan organizasyonlarının bilimsel
yapısıyla, onların kültürüyle ilgilendiği vurgulanmaktadır (John, 1998: 34) Halkla
ilişkilerin örgüt için ne kadar önemli olduğu, bir kriz ortamında halkla ilişkilerin
örgüt yönetimine yol göstermesi ve krizin en az zararla atlatılmasının sağlanması
halkla ilişkilerin örgüt içinde yüklendiği misyon neticesinde mümkün
olmaktadır.
Krizin en az zararla atlatılabilmesi ve örgütün krizden önceki imajının tekrar
sağlanması için yöneticilerin, önce krize neden olan asıl problemleri tespit
etmesi, diğer yandan vakit kaybetmeden bir halkla ilişkiler faaliyetini devreye
sokması gerekmektedir. Kriz süresince halkla ilişkiler çalışmaları normal
zamandan daha çok önem kazanan ve daha fazla ihtiyaç duyulan bir faaliyet
halini almaktadır.
İşletmelerin beklenmeyen bir zamanda istenmeyen ve çözümü acil olan bir
durumla karşılaşmaları halinde krizden söz edilmektedir. Genellikle ekonomik
yapıda yaşanan güçlüğü ifade etmek için kullanılan kriz sözcüğünün halkla
ilişkiler literatürüne girmesi son yıllarda görülmektedir. Halkla ilişkiler ile kriz
yönetimi arasındaki bağlantıyı ortaya çıkarmak ve bu ilişkinin örgütün kriz
ortamından çıkarılması için ne kadar gerekli olduğunu ortaya koymak
gerekmektedir.
Krizin en az zararla atlatılabilmesi ve örgütün krizden önceki imajının tekrar
sağlanması için yöneticilerin, önce krize neden olan asıl problemleri tespit
etmesi, diğer yandan vakit kaybetmeden bir halkla ilişkiler faaliyetini devreye
sokması gerekmektedir. Kriz süresince halkla ilişkiler çalışmaları normal
zamandan daha çok önem kazanan ve daha fazla ihtiyaç duyulan bir faaliyet
halini almaktadır.
Kriz yönetiminde esas olan, olaya süratle müdahale edebilmek ve
yürütülecek stratejileri belirleyebilmektir. Halkla İlişkiler faaliyeti, kendisini ve
krizin etkilerini direkt olarak ilişkide bulunduğu kişi ve kurumlara anlatmak
isteyen organizasyonlar için çok önemli bir konuma gelmektedir.
Bu çalışmada halkla ilişkilerin kriz ortamlarında önemli hale geldiği ve örgüt
yönetiminin halkla ilişkiler çalışmalarına verdiği önemin ne kadar olduğu
belirtilecektir. Örgüt krize yerinde ve planlı müdahale ederse nasıl sonuç alınır,
hazırlıksız yakalanırsa nasıl etkilenebilir. Bütün bu olasılıklar dahilinde krizin
örgüt için kriz fırsat mı yoksa felaket bir son mu olabileceği irdelenmektedir

I. KRİZ
Kernisky, bir örgütün beklentileri ile çevresinde gerçekleşenler arasındaki
büyük uyumsuzluk (1997: 843) olarak krizi nitelemektedir. Krizin oluşmasında
bir çok etken mevcuttur.
Kriz beklenmedik, aniden gelişen, hızlı hareket eden ve her hangi bir hazırlık
yapılmadan karşı karşıya kalınan ve örgüt için iyi değerlendirilmezse çöküş, iyi
değerlendirilirse bir fırsat anlamına gelebilen bir durumdur.
Stratejik dönüş noktaları diye de nitelendirilen krizin, bir iş hayatında temel
direklerin değişmek üzere olduğu anın oluşturduğu durum olabileceği, söz
konusu olan bu değişim anının yeni bir fırsat anlamına geldiği veya sonun
başlangıcına da işaret ettiği (Grove, 1997: 4) belirtilmektedir. Dünyadaki tüm
örgütlerin ortak bir noktası bulunmaktadır ve her biri sürekli kabuğunu zorlayıp
yeni yollar aramaktadır. Örgütler, zaman içinde değişime uğramaktadırlar. Bu
değişime ayak uydurmak, örgüt için belki de çok önemli hale gelen geçiş
noktasını aşmasına yardımcı olur.

II. KRİZ YÖNETİMİ
Kriz yönetimi, olabilecek sorunların önceden tespit edilmesi, önlenmesi ya
da sonuçlarının sınırlanmasına yönelik adımlar atmak yerine ortaya çıktıklarında
tepki gösterilmesi olarak tanımlanmaktadır. Tanımdan da anlaşılabileceği gibi
krizlerin önceden kestirilmesi ve oluşmasını engelleyici ya da
durdurulamadığında sonuçlarını kısıtlayıcı adımların atılması (Mackenzie, 1995:
73-74) gerekmektedir.
Kriz yönetiminin kurumun imajı ve hedef kitleyle iletişimin zedelenmemesi
için gerekli olduğu belirtilen tanımda ise (Paksoy, 1997: 47), kriz yönetimi
beklenmedik bir anda ortaya çıkan ve kötü sonuçlar doğurması muhtemel bir
durumda, yani kriz anında, kurumun imajının yara almaması, hedef kitleleriyle
iletişimin zedelenmemesi için yapılan bilinçli ve programlı halkla ilişkiler
çalışmalarıdır.
Bir anlamda kriz yönetimi tanımlanırken, belayı, felaketi veya problemi
fırsata dönüştürme mücadelesi (Arıcı, 2001: 2) olarak tanımlanır. Krizler iyi
yönetilirse bir fırsattır. Bir kriz ortamında, iyi değerlendirilemeyen fırsatlar
çevrenin, kamunun tereddütte kalmasına ve örgüte olan güvenin sarsılmasına
yol açmaktadır.
Pek çok örgütte krizlerin dalga etkileri farklı büyüklük ve yapıda olmaktadır.
Bazen kriz yönetimi, herşeyi hortumunun içine çeken ve yolu üzerinde hiçbir
şey bırakmayan kasırgalarda olduğu gibidir. Sinirler gerilmekte, herkes birden
alevlenmeye hazır beklemekte ve önemli işler ertelenmektedir (Mackenzie,
1995: 72). İşte tüm bu olumsuz havanın oluşmasının önüne geçilmesi,
engellenmesi, diğer bir ifadeyle krize hazırlıklı olan, önceden kriz planı ve kriz
ekibi olan her yöneticinin kriz döneminde krizi başarıyla yönetmesi ve krizi
başarıyla atlatması kolay olur. Hazırlıklı, becerikli ve deneyimli bir yönetici için
kriz yönetimi, normal yönetim sorunlarından biri (Peker- Aytürk, 2000: 386)
olmaktan öteye geçemez.

III. KRİZ YÖNETİMİNİN ÖZELLİKLERİ
Kriz yönetimi bünyesinde klasik yöneticilik anlayışından farklı kendine özgü
birtakım özellikleri bulundurmaktadır. Kriz yönetiminin temel amacı, krizleri
önceden görebilen, türlerini ayrıştırabilen, krize karşı bir takım önlemler
alabilen, bunlardan birçok alanda yeni şeyler öğrenebilen ve en çabuk şekilde
kendini toplayan örgütler ortaya çıkarmaktır (Pearson-Mitroff, 1993: 49).
Kriz döneminin temel özellikleri talebin daralması, girdi maliyetlerinin
yükselmesi, bu nedenle rekabet koşullarının giderek yoğunlaşıp derinleşmesidir.
Örgütler bu yoğun rekabet ortamında değişik yöntemler ve teknikler kullanarak,
krizi atlatmaya çalışmaktadır (Akat, 2000: 8). Kriz yönetiminin özeliklerinin
başlıcaları şunlardır (Haşit, 2000: 66-67):
-Krizi yönetecek kişilerin algılama kapasiteleri kriz yönetiminde önemli yer
tutmaktadır. Krizleri önlemede başarı, yöneticilerin krizleri ne şekilde
algıladıklarına bağlı olarak değişebilmektedir.
-Kriz yönetimi devamlılığı esas olan bir durumdur. Öncesi ve sonrası
yoktur. Önceden tahmin edilebilen krizlerle ilgili hazırlanan planların sürekli
olarak denenmesi, yeniden gözden geçirilmesi uygun olacaktır.
-Kriz yönetimi ortaya çıkan krizlerin türlerine uygun olarak oluşturulmalıdır.
Her krizin kendine özgü işaretleri ve çözümleri bulunmaktadır. Bir krizin
çözüm yolu, diğer bir krizin ise içinden çıkılamaz bir hal almasına sebep
olacaktır.
-Kriz yönetiminde başarının ödülü çok büyük olabilmektedir. Krizi başarıyla
atlatan kriz yönetimi, yöneticilerin kendilerine olan güvenlerini ve morallerini
güçlendirebilmektedir. Krizleri başarıyla atlatabilmiş yöneticiler görevlerini
sağlamlaştırmanın yanında kariyerlerinde yeni bir döneme başlamaktadırlar.
-Krizin yönetilmesi çok önemli, gerekli, zor ve hatta karmaşık bir süreci
içermektedir. Bundan dolayı krizlerin hemen çözülmesi beklenmemelidir. Uzun
ve meşakkatli bir yoldur. Krizi çözmek esnek, yaratıcı düşünceye sahip olmayı,
objektif, cesaretli, grup çalışmasını benimseyen, her an harekete hazır, yeniliğe
taraf olan, beklenmedik her türlü istek ve koşullara hazırlıklı olmayı
gerektirmektedir.
-Kriz yönetiminde, iletişim, kontrol, maliyet, kültür, düzenleme,durum
planlanması, sistemlerin karmaşıklığı ve birbirine bağlılığı gibi önemli faktörler
yer almaktadır. Bu faktörler kurumun kriz reçetesini oluşturmaktadır ve tabi ki,
örgütün değerleri ve inançları doğrultusunda krizlerin yönlendirilmesi ve
çözümünde önem taşımaktadırlar.

IV. KRİZ YÖNETİMİNİN İLKELERİ
Kriz yönetiminde önemli olan krizden kaçmak ya da krizi çözmek değil, krizi
ortaya çıkmadan önlemek veya krizi başarıya dönüştürmektir. Bununla beraber,
örgütün dışından gelen ve öngörülemeyen çevresel etmenlerle, doğal, siyasal,
ekonomik ve teknik sebeplerle ortaya çıkan krizi zamanında, gerekli yönetsel ve
akılcı önlemler alarak ve bunları başarıyla uygulayarak yönetmek, kriz
yönetiminde oldukça önemli bir yere sahiptir. Örgütlerde, yöneticilerin
liderliğine, bilgi, beceri ve deneyimine en çok kriz dönemlerinde ve kriz
yönetiminde gereksinim duyulmaktadır (Peker- Aytürk, 2000: 385-386).
Ayrıca örgütlerde meydana gelen krizlerin yönetilmesinde ortaya çıkan kriz
yönetim ilkelerini Saffir-Tarrand genel bir ifadeyle yedi maddede açıklayarak şu
şekilde değerlendirmiştir (1993: 86-88):
-Problem üzerinde odaklanmak için günlük işlerle ilgilenen bir kriz
ekibinin oluşturulması. Bilgi akışı kriz ekibi tarafından merkezi hale
getirilmeli ve kontrol edilmelidir. Seçilmiş sözcüler bulunmalıdır. Medyaya
sadece seçilmiş ve iyi hazırlanmış sözcülerin bilgi vermesi gerekir. Sözcüler
gelişmekte olan örgütün imajı ve imaj stratejisi konusunda çalışmalıdır.
-En kötü senaryolara göre bir stratejinin belirlenmesi. Olabilecek en
kötü şeyler düşünülmeli ve bunlara göre bir strateji seçilmelidir.
-Baskıları gözetmeksizin içeriğe odaklanmak. Medya için problemi
uygun bir perspektife yerleştirmek gerekir.
-Potansiyel müttefiklerinizi bilin ve onlarla görüşün. Kriz sırasında
işbirliği yapabileceğiniz ulusal ve özel grupları tanıyın ve destek grubunuzu
oluşturun.
-Etraflı bir kriz hareket planı oluşturulmalı. Bu planı ilgili tüm şahıslara
dağıtmak gerekir. Ekibe yeni elemanlar geldiğinde, mutlaka kriz planı onlara da
anlatılmalıdır. İyi hazırlanan programlar her zaman başarılı olmayabilir. Bunun
nedeni yeni elemanların hiç kimse tarafından aydınlatılmamasıdır. Hareket planı
şunları içermektedir:
-Kriz anında başvurulacak bir ilkeler raporu
-Oluşabilecek çeşitli krizlerin etraflı bir listesi
-Muhalif grupların gözetilmesi ile birlikte, anahtar dinleyici ve takdir edici
grupların bir listesi
-Kriz planı için kaynakların bir analizi
-Kriz takımı üyelerinin bir listesi, isimler, görevlendirmeler, telefon ve faks
numaraları ile birlikte hazır olmalı
-Kriz takımının provası. Krizle ilgili periyodik çalışmalar yapılmalıdır. Ara
sıra sistemin ‘atış talimleri’ ile sınanması gerekir. Genellikle krizin kötü ele
alınışının dört tane sebebi vardır:
-İlk başlangıçta açıklık, dürüstlük ve yararlılıktaki eksiklik
-En kötü olaya hazırlanmadaki başarısızlık
-Örgüte değer verme, insani ilişkiler ve dürüst iletişimdeki başarısızlık
-Örgütün kısa vadedeki ihtiyaçlarından önce uzun vadedeki hedeflerinin
yerine koymayı reddetmek.

V. KRİZ DÖNEMLERİNDE HALKLA İLİŞKİLER
Örgütler için öncelikle önemli olan, kriz şartlarına ulaşıldığında krizi
atlatmanın veya krizi geçiştirmenin yollarını aramak değildir. Kriz oluşmadan
önce, krizin gelmekte olduğunu hissedebilen, kriz şartlarını başarı yönünde
kullanabilen ve işletmenin süreçlerine yeni bir ivme kazandırabilen yönetim
yapısının hazırlanmış olması önemlidir (Tüz, 2001: 26).
Kriz, tüm örgüt yönetimine olduğu kadar halkla ilişkiler faaliyetine de aynı
oranda ihtiyaç duyan bir ortamdır (© 2002 Toksu & Chase PR). Krizler, çevre ile
sürekli etkileşim halinde bulunan örgüt ve örgütsel yaşamın parçalarını
oluşturduklarından, bunların örgüt üzerinde yıkıcı etkiler meydana getirmelerine
izin verilmemelidir. Ancak bunların her zaman tümüyle ortadan kaldırılmaları
mümkün görünmese de, optimal düzeyde tutulmaları ve örgüte zarar
vermeyecek (Şimşek, 1999: 316) bir biçimde halkla ilişkiler politikalarıyla krizin
atlatılması mümkündür
Buradan hareketle, halkla ilişkiler anlayış ve uygulaması kriz dönemiyle
eşzamanlı olmak üzere bazı değişikliklere uğramaktadır. Örgüt açısından en
önemli değişiklik ise kriz dönemlerinde halkla ilişkiler birimlerinin karara katılan
ve uygulamaya doğrudan müdahale edebilen eylemci birimler hüviyetine
bürünmesidir (Kazancı,1996: 308). Halkla ilişkiler açısından bakıldığında, her
örgütün hedefleri örgütün adını ve itibarını korumak olmalıdır.
Halkla ilişkiler birimlerinin krizleri tahmin edemeseler bile, sorun olabilecek
konuları ve zayıf noktaları belirlemesi gerekmektedir. Olasılıklar öncelik sırasına
göre gruplandırılmalı ve her bir olası kriz senaryosu için sorular, yanıtlar ve
çözümler belirlenmelidir. Strateji oluşturulduktan sonra üst yönetim
bilgilendirilmeli, kriz tanımı oluşturulmalı ve medya ile ilişkilerin (Görpe, 2001:
28) planlanmasına halkla ilişkiler önder ve yardımcı olmalıdır. Kriz döneminde
üç önemli aşama vardır: Bunlar kriz öncesi, kriz zamanı, kriz sonrası çözümler
dönemi olarak nitelendirilmektedir (Peker-Aytürk, 2000: 389).

A. KRİZ ÖNCESİ HALKLA İLİŞKİLER ÇALIŞMALARI
Kriz öncesi örgüt içindeki hazırlıkların yapılması ve örgütün krizi
karşılayabilmek için kriz yönetiminin hazırladığı kriz yönetim planını
oluşturması gerekmektedir. Burada halkla ilişkilere düşen, örgütün krize duyarlı
olmasını çeşitli faaliyetlerle sağlamasına ve kriz ortamı oluştuğunda ise, çok fazla
zarar görmeden kriz durumunun atlatılmasına öncülük etmesidir.
1. Hazırlık Aşaması
Kriz öncesi halkla ilişkiler çalışmalarının yer aldığı hazırlık aşamasında, ilk
önce örgütün krizin tanıması, dış çevre ile ilişkileri gözden geçirmesi, kriz
anında müdahale etmek için kriz yönetim ekibini oluşturması, bu ekibin
çalışacağı ortamın hazırlanması, kriz anında dışarıya iletilecek mesajların
gönderileceği kanalların tespit edilmesi ve kriz yönetim ekibinin kriz hakkında
dışarıya verilecek bilgilerin tek bir ağızdan verilmesi için kriz sözcüsünün
belirlenmesi öncelik taşımaktadır.
a. Örgütte Olabilecek Kriz Çeşitlerinin Ortaya Çıkarılması
Örgütte oluşabilecek potansiyel krizlerin ve ileride krize neden olabilecek
problemlerin belirlenmesini kolaylaştırmak amacıyla, örgütün etkinlikleri ile
ilgili bir çalışma hazırlanması önerilmelidir.
Buradan hareketle, ne tür bir krizle karşı karşıya kalınmaktadır ve nasıl bir
yol izlenecektir. Her kriz için farklı bir bakış açısı getirmek gereklidir. Çünkü bir
kriz için çıkış olan durum diğer bir kriz için çöküş haline gelebilir. Nabza göre
şerbet diye halk arasında kullanılan deyimde bunu en açık bir şekilde
vurgulamaktadır. Yani krizin oluşumuna karşı alınacak tedbir, bir başka kriz için
alınacak tedbirlerden oldukça farklı olabilmektedir.
b. Kriz Öncesi Çevre İle İlişkiler
Örgütün, çevresi ile sürekli ve karşılıklı etkileşim içinde bulunması ve bu
etkileşimin nereden başlayıp, nerede bittiğinin tespit edilmesinin kolay olmaması
(Üzün, 2000: 25), kendi sınırını tayin etmekte oldukça zorlanmasına yol
açmaktadır.
Her örgüt kendi çevresini edinmektedir. Faaliyetlerini bu çevre etrafında
gerçekleştirmektedir. Bir diğer ifadeyle, örgüt mal veya hizmet üretmek amacıyla
bazı girdiler kullanmaktadır. Bu girdiler çevreden sağlanmaktadır ve elde edilen
çıktılar yine çevreye verilmektedir (Can, 1999: 47).

c. Kriz Yönetimi Ekibinin Belirlenmesi
Ekibinin kişiliklerine bakmadan krizin çözümü ile ilgilenmek ve tarafsızlığını
açıkça belli etmek zorunda olan kriz yönetimi , kriz durumunu değerlendirerek
alınması gereken önlemleri belirler ve ayrıca nitelikli elemanlarını, çözümün belli
aşamasında görevlendirir (Genç, 1996: 193).
Bir başka deyişle, kriz ekibi oluşturulurken riski göze alabilecek, bilgi
sebatkar ve çalışkan elemanların alınmasına özen gösterilmelidir. Kriz ekibinin
başındaki yönetici örgütün en üst düzey yöneticisidir. Halkla ilişkiler yöneticisi
ise baş danışmandır. Diğer üyeler (üretim,personel, pazarlama v.d.) bölüm
yöneticileridir. Ekip başı olan yönetici ekipte bir eksiklik görüyorsa, örgüt
dışından danışman kurmaylar istihdam edebilir (Budak-Budak, 1998: 252).
Yönetici, Örgüt çalışanlarına her gün danışmanlık gibi hizmet verecek ve onlara
yol gösterecektir. Gerekirse onlardan bir şeyler öğrenecek ve kendisi de onlara
bilgilerinden faydalanma fırsatı tanıyacaktır (Deming, 1996: 97). Böylelikle
herkes bir takım olarak çalışacak ve zorlukların üstesinden gelmek daha kolay
olacaktır.
Kriz ekibi olarak nitelenen, örgüt faaliyetleri konusunda uzmanlaşmış, karar
verebilme yeteneği ve yetkisine sahip kişiler arasından seçilmesinin yanı sıra
etkili bir iletişim sisteminin öneminin (Özkan, 1999: 43) de daima göz önünde
bulundurulması gerekmektedir.
Çekirdek kriz ekibinin ilk yapması gereken, farklı kriz türlerine göre ihtiyaç
duyulabilecek diğer işgörenlerin bir listesini oluşturmaktır. Böylelikle kriz anında
gerekli kişilerin adres ve telefon numaraları aranarak vakit kaybedilmeyecektir.
Kriz ekibinin listesi oluşturulurken dikkat edilmesi gereken şey, görevlilerin
isimlerinin değil bulundukları pozisyonun belirtilmesidir. Çünkü, uzun süren bir
kriz sırasında işten ayrılanlar, atılanlar ya da hayatını kaybedenler olabilir. Ortada
henüz bir kriz yokken ekip için bir gündem belirlemek yararlı olabilir (Green,
1996: 113).
d. Kriz Yönetim Odası
‘War Room’ veya ‘Situation Room’ olarak dış politikadaki gelişmelerde
kullanılan, kriz yönetim odası, örgütün tüm enerji ve kaynaklarının karşılaşılan
problemleri çözme ve sonuca gitme noktasında biraraya getirilmesini sembolize
eden bir odadır. Kriz durumunda konu ile ilgili tüm bilgiler buraya akar, bu
bilgiler hemen değerlendirilir, gerekli kararlar verilerek gerekli stratejiler
geliştirilir. Kriz odası yönetimi, tüm bilgilerin aynı merkezde toplanmasını,
anında değerlendirilmesini ve lider-yönetici ile birlikte hemen karar verilerek
uygulamaya geçilmesi sağlamaktadır (Tüz, 2001: 104).
Öte yandan kriz yönetim ekibinin ihtiyacı olan materyaller bulunmaktadır.
Kriz odasında yazı tahtası hazır bulunmalıdır. Üyelerin hepsi birbirini görecek
biçimde oturmalıdır. Lider- yönetici diye adlandırılan ekip başı da toplantılarda
seçtiği oturma yeriyle statü farkını en aza indirmelidir (Gordon, 1999:
124). Ekip üyeleri için bulunması gereken malzemeler ise; bilgisayar sistemi,
bilgisayara yüklenmiş gerekli programlar, tepegöz, video, slayt, tahta, not almak
için gerekli araçlar ve uygun bir oturma düzeni şeklinde sıralanabilmektedir.
Kriz odasının sağ alt köşesinde bölme ile ayrılmış acil bilgi merkezi yer
almaktadır. Acil bilgi merkezi, kriz döneminde bilgilerin toplandığı ve krizle ilgili
olan çeşitli gruplarla (çalışanlar, medya, tüketiciler, kamu örgütleri vb) iletişimin
kurulduğu merkezlerdir. Krizin, kriz yönetimi altında gelişmesine yardımcı
olmaktadır. Örgüt dışından gelen bilgiler değerlendirilerek, kriz ekibine
ulaştırılır. Kriz ekibinin aldığı kararlar doğrultusunda da dış dünyaya kontrollü
olarak yazılı ve sözlü açıklamalar yapılır (Regester, 1984: 129-130). Böylelikle,
kriz yönetim ekibi bilgi alışverişiyle birlikte vakit kaybetmeden gerekli
çalışmalarına devam eder.

Örgütteki kriz ekibi üyelerinin, bilgiye gösterdikleri tepki kriz aşmada büyük
rol oynamaktadır. 24 saat boyunca etraftaki iletişim kanalları açık olmalıdır.
Neyin iletilip neyin iletilemeyeceğini açıklığa kavuşturmak için, kriz ekibinin
devamlı olarak hazırlıklı olması gerekmektedir. Kriz gibi zor günlerde iletişim
kurmak şarttır. İletişim kanalları, duygularının ve düşüncelerinizi örgüt içine ve
dışına taşımanın tek yoludur. Hangi mesajların iletilmeye layık olup, hangilerinin
iletilmeye layık olmadığına lider-yönetici karar vermelidir. Bu iletişim tarzı
örgütün değer yargılarının bir aynası olacaktır. Bu da ancak ayrıntılara önem
vermekle gerçekleşebilir (Silver, 1994: 73-74).
Bu amaçla kriz yönetiminde etkili bir iletişim sisteminin kurulması için
aşağıdaki önlemler alınmalıdır (Peker-Aytürk, 2000: 394):
-Örgüt içinde etkin bir bilgi akışı sağlanmalıdır.
-Kriz anında iletişim kurulacak kişi ve örgütlerin listesi güncelleştirilmiş
olarak hazır olmalıdır.
-Basın ve medya temsilcilerinin sürekli yararlanacağı bir Basın Merkezi
kurulmalı; basına gerekli destek hizmetler sağlanmalıdır.
-Kriz yönetim Merkezi Koordinatörlüğü bünyesinde basına, vatandaşlara ve
kamuoyuna 24 saat hizmet verecek olan Basın ve Halkla İlişkiler Bürosu
kurulmalıdır. Basın ve Halkla İlişkiler Bürosu şefi, aynı zamanda kriz yönetim
merkezi sözcüsü olarak, kurum adına basına ve kamuoyuna bilgi sunmalı ve
açıklamalarda bulunmalıdır.
-Kriz yönetimince alınan kararlar öncelikle görevli personele iletilmelidir.
-Özellikle abartılı, yanlış, gerçek dışı, moral bozucu, yıpratıcı, panik ve korku
yaratıcı ve tahrip edici dedikodulara, bilgi ve haberlere karşı derhal gerçekçi ve
aydınlatıcı açıklamalar yapılmalıdır.