15 kasım





Bugün 60 binin üzerinde mezuna ve 20 binin üzerinde öğrenciye sahip olan Orta Doğu Teknik Üniversitesi 1956'da kuruldu.

Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Türkiye ve Ortadoğu ülkelerinin kalkınmalarına katkıda bulunmak, özellikle fen bilimleri ve sosyal bilimler alanlarında eleman yetiştirmek üzere 15 kasım 1956'da Orta Doğu Yüksek Teknoloji Enstitüsü kuruldu.

Orta Doğu Teknik Üniversitesi, ilk yıllarını Kızılay'da Müdafaa Caddesi'nde Emekli Sandığı'na ait küçük bir bina ile yeni TBMM binasının arkasında bulunan barakalarda geçirdi.

Yüksek öğrenim sistemine birçok yenilik getiren ve çağdaş eğitimin öncüsü olan ODTÜ, 1963 yılında Türkiye'nin ilk kampusu olan bugünkü yerine taşındı.

ODTÜ'de ilk olarak 1956 yılında Mimarlık bölümü öğretime açıldı. 1957 şubat döneminde de Makine Mühendisliği bölümünde öğretime başlandı.

1957-1958 öğretim yılı başında Mimarlık, Mühendislik ve İdari Bilimler fakülteleri kuruldu, 1959 yılında da Fen-Edebiyat Fakültesi'nin kuruluşu tamamlandı.

Eğitim Fakültesi ise 1982 yılında öğretime başladı. Öğretim dilinin İngilizce olduğu ODTÜ'de bugün 37 lisans programının yürütüldüğü beş fakülte bulunuyor.

Üniversite bünyesinde bulunan Fen Bilimleri, Sosyal Bilimler, Enformatik, Uygulamalı Matematik ve Deniz Bilimleri enstitülerinde ise 67 lisansüstü program yürütülüyor.

ODTÜ, kurulduğu günden bu yana bilimsel düzeyi, kültürel ve düşünsel boyuttaki ağırlığı ve nitelikli mezunları ile Türkiye ve Avrupa'nın en seçkin ve saygın kurumlarından biri olarak kabul ediliyor.

ODTÜ'de bugün yaklaşık 700 öğretim üyesi, 300 öğretim görevlisi, binden fazla araştırma görevlisi ve 20 bini aşkın öğrenci bulunuyor. Üniversitenin toplam mezun sayısı ise 60 binin üzerinde.

Günün diğer önemli olayları

1638: Osmanlı ordusu Bağdat'ı kuşatmaya başladı.
1889: Brezilya'da monarşi devrildi ve cumhuriyet kuruldu.
1960: Nükleer silah taşıyan ilk denizaltı USS George Washington, Güney Carolina Charleston'da suya indirildi.
1967: Kıbrıs'ta üç Türk köyüne saldırarak işgal eden Rum tedhişçiler, 28 Türk'ü öldürdü, 200'ün üzerinde Türk kayboldu. Olağanüstü toplanan Bakanlar Kurulu, Genelkurmay Başkanı ve kuvvet komutanları ile durumu değerlendirdi.
1969: Washington'da çeyrek milyon kişi Vietnam Savaşı'na karşı gösteri yaptı.
1977: Türk atleti Veli Ballı, Pakistan'da yapılan Uluslararası Atletizm Yarışmaları'nda maratonda birinci oldu.
1979: Yunan şilebi Evrenia ile Haydarpaşa mendireği açıklarında çarpışan Rumen tankeri İndependenta'nın infilak etmesi sonucu 51 Romen denizci öldü.
1983: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ilan edildi.
2003: İstanbul'da Neve Şalom ve Beth İsrael sinagoglarına cumartesi duası sırasında eş zamanlı intihar saldırılarında bulunuldu, 25 kişi öldü.

16 kasım





A Milli Futbol Takımı, 1995'de İsveç ile yaptığı karşılaşmada 2-2 berabere kalarak Avrupa Futbol Şampiyonası'na katılmaya hak kazandı.

Bu akşam 18'inci Dünya Kupası Avrupa Elemeleri ikinci baraj maçında İsviçre'yle karşılaşacak olan A Milli Takım, 10 yıl önce bugün İsveç'le 2-2 berabere kalarak ilk kez Avrupa Futbol Şampiyonası'na katılmaya hak kazanmıştı.

Grubun son maçında deplasmanda İsveç ile karşılaşan A Milli Takım'a finallere katılmak için beraberlik yetiyordu. Hakan Şükür ve Andersson'un kendi kalesine attığı gol Türkiye'ye beraberlik getirdi.

Böylece Türkiye, teknik direktör Fatih Terim döneminde, tarihinde ilk kez Avrupa Futbol Şampiyonası finallerine katılmaya hak kazandı.

A Milli Futbol Takımı, bugüne dek kasım ayında yaptığı maçlarda başarılı bir performans çizemezken, toplam 54 maçta, 17 galibiyet, 26 yenilgi ve 12 de beraberlik aldı.

Ay-yıldızlılar, 40 resmi maçta 10 galibiyet, 20 yenilgi ve 10 beraberlik alırken, 15 özel maçta ise altı galibiyet, altı yenilgi ve üç beraberlik elde etti.

Kasım ayında 28 ayrı rakiple karşılaşan ve 74 gol kaydeden milliler, 92 golü de filelerinde gördü. 16 maçta rakip ağları havalandıramayan Türkiye, üç mücadelede sahadan golsüz eşitlikle ayrıldı.

Türkiye, bundan önce 16 kasımda tek galibiyetini 16 kasım 1983'de Avusturya karşısındaki resmi maçta 3-1'lik skorla aldı. Ay-yıldızlılar, aynı tarihteki diğer resmi maçlarda üç yenilgi ve bir beraberlik, özel karşılaşmalarda ise iki yenilgiyle tanıştı.

Günün diğer önemli olayları

1869: Süveyş Kanalı açıldı.
1918: Macaristan Halk Cumhuriyeti ilan edildi.
1918: Bakü, Türk orduları tarafından tahliye edildi.
1922: İşgal Orduları Başkomutanı General Harrington'a yazıyla başvuran Padişah Vahdettin, İstanbul'da hayatını tehlikede gördüğünü ve İngiltere'ye sığınmak isteğini bildirdi.
1933: ABD ve Sovyetler Birliği, diplomatik ilişkileri başlattı.
1945: Nazi sırlarını taşıyan 88 Alman bilim adamı ABD'ye ulaştı.
1945: BM Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) kuruldu.
1948: 'Sihirli halı' operasyonu başladı ve Yahudileri İsrail'e taşıyan ilk uçak, Yemen'e indi.
1960: ABD'li aktör Clark Gable, 59 yaşında öldü.
1967: Rumlar, işgal ettikleri Türk köylerini boşalttı.
1972: CHP'den ve milletvekilliğinden istifa eden İsmet İnönü, Anayasa'nın eski cumhurbaşkanlarına tanıdığı haktan yararlanarak, Cumhuriyet Senatosu'nda yemin etti ve İlk Tabii Senatör olarak görevine başladı.
1974: Sosyolog ve halkbilimci Ziyaettin Fahri Fındıkoğlu öldü.
1978: Türkiye'nin ilk film operatörü ve Atatürk'ün fotoğrafçısı Remzi Ar öldü.
1987: Yasadışı TKP Genel Sekreteri Haydar Kutlu ile yurtdışında yaşayan TİP Genel Sekreteri Nihat Sargın Türkiye'ye geldi ve Esenboğa Havaalanı'nda gözaltına alındı.
1990: ODTÜ'de yaklaşık bin500 öğretim üyesi, antilaik gelişmeleri protesto için Anıtkabir'e yürüdü.
1993: Rusya Devlet Başkanı Boris Yeltsin, Lenin Müzesi'ni kapattı.
2002: Cumhurbaşkanı Sezer, AK Parti Kayseri Milletvekili Abdullah Gül'ü, hükümeti kurmakla görevlendirdi.

17 kasım





Bir kopyası da Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi'nde bulunan 'Düşünen Adam' heykeli ile tanınan heykeltıraş August Rodin, 1917'de öldü.

Auguste Rodin, 12 kasım 1840'da Paris'te doğdu. 'Düşünen Adam' heykeli, aslında düşünen bir adamı simgelemesi için yapılmamıştı. Heykel, 'İlahi Komedya' ile tanına İtalyan şair Dante Alighieri'yi tasvir ediyordu.

Orijinali Rodin'in Paris'teki, günümüzde müze olarak kullanılan evinde bulunan heykelin bir kopyası da Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi'nin bahçesindedir.

Sanat görüşü

Rodin, Fransız yazar Honore de Balzac'ın heykelini yeni tamamlamıştır. Balzac'ın üzerinde yenleri geniş bir giysi vardı. Elleri önünde kavuşmuş durumdadır.

Rodin, yorgunluktan bitkin, fakat yengili haliyle birkaç adım geri çekilir, yapıtını hoşnutlukla gözden geçirir. Karşısında duran bir başyapıttır! Mutluluğunu birileriyle paylaşmak ister. Koşup öğrencilerinden birini uyandırır.

Gittikçe artan bir heyecanıyla, genç adamın, heykeli görür görmez göstereceği tepkiyi kaçırmamak çabası içindedir. Öğrencinin gözleri heykeli şöyle bir süzdükten sonra, bakışları yavaş yavaş eller üzerinde odaklanır.

Öğrenci, bir süre sonra, kendini tutamayarak, "olağanüstü" diye haykırır. "Ne eller! Üstadım, böylesine şaşılası elleri yaşamımda ilk kez görüyorum!"

Rodin'in yüzü kararır. Atölyeden fırlar ve çok geçmeden beraberinde başka bir öğrenci ile çıkagelir. Bu öğrencinin tepkisi de ötekinin tepkisinden farklı değildir: "Üstad, ellerin böylesini ancak Tanrı yaratabilir. Yaşıyor bu eller!"
Bu ikinci öğrenciden başka bir izlenim işitmek isteyen Rodin, isteğine erişemeyince, bu kez daha da büyük bir öfke ile atölyeden fırlar. Az sonra, gözleri fal taşı gibi açılmış bir halde üçüncü bir öğrenci ile gelir.

0 da ötekiler gibi aynı hayranlık ve saygı tonuyla, "eller, eller!" diye haykırır. "Üstadım, şimdiye dek hiç bir şey yapmamış olsaydınız bile, bu eller sizi ölümsüz kılmaya yeterdi" diye de ilave eder.

Bu sözler üzerine Rodin'in içinde bir fırtına kopar. Korkunç bir çığlıkla koşarak atölyenin köşesindeki baltayı kaptığı gibi heykele saldırır. Öğrenciler engel olmak için çabalasa da, bir vuruşta o olağanüstü elleri paramparça eder.

Sonra, şaşkınlıktan taş kesilmiş öğrencilerine dönerek belermiş gözleriyle haykırır: "Aptallar! Ben bu elleri, kendi başlarına yaşamaya kalktıkları için parçaladım. Bu halleriyle bütünün yapısına uygun düşmüyorlar. Şunu hiç aklınızdan çıkarmayın: Hiçbir parça bütünden daha önemli değildir!"

Paris'te Rodin Müzesi'nde bulunan Balzac heykelinin niçin elsiz olduğu, işte bu sanat görüşünde yatmaktadır.

Günün diğer önemli olayları

1558: İngiltere Kraliçesi I. Elizabeth tahta çıktı.
1877: Rus birlikleri Kars'a saldırdı.
1913: Panama Kanalı'ndan ilk gemi geçiş yaptı.
1918: İngilizler, Bakü'yü işgal etti.
1922: Son Osmanlı Padişahı VI. Mehmet (Vahdettin) İstanbul'u terk etti.
1922: Abdülmecit halife oldu.
1924: İlk muhalefet partisi Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kuruldu.
1967: TBMM ikinci kez yaptığı gizli oturumda, 18 saat 20 dakika Kıbrıs'taki son gelişmeleri görüştü.
1972: Türkiye'de ilk kadın partisi olan Türkiye Ulusal Kadınlar Partisi kuruldu.
1982: Şair yazar, tiyatro oyuncusu ve eleştirmen Suat Taşer, İzmir'de 63 yaşında öldü.
1984: Tiyatro sanatçısı, şair Ercüment Behzat Lav, 81 yaşında öldü.
1993: Güney Afrika siyasi liderleri, ırk ayrımına son veren yeni anayasayı kabul etti.

18 kasım





Gerçek adı Eugene Grindel olan Fransız şair Paul Eluard 1912'de hayatını kaybetti. Eluard, hem aşk hem de devrim şairi olarak tanınıyordu.

Paul Eluard, gerçek adıyla Eugene Grindel, 1895 yılında Saint-Denis'de doğdu.

1912'de akciğer rahatsızlığı nedeniyle İsviçre'deki Clavadel sanatoryumunda tüberküloz tedavisi görürken genç bir Rus kızıyla, Helena Dmitrievna Diakonova ile tanıştı, ona Gala adını verdi. 1917 şubat ayında evlendiler.

Birinci Dünya Savaşı'nda cephede görev aldı ve bu dehşetin anılarını 'Le Devoir' adlı şiir derlemesinde dile getirdi. Savaş sonrasında önce Dada hareketine, sonra da gerçeküstücü akıma aktif olarak katıldı.

1929 yılında Dali'yle tanışan Gala, Eluard'dan ayrıldı. Eluard ise 1930'da, Nusch adını vereceği Maria Benz'le tanışıp 1934 yılında evlendi.

Bu arada, 1926 yılında diğer gerçeküstücülerle birlikte üye olduğu Komünist Parti'den 1933 yılında ihraç edildi.

İkinci Dünya Savaşı sırasında, direniş hareketinin büyük şairlerinden biri olan Eluard 1942 yılında, içinde ünlü 'Özgürlük' şiirinin de yer aldığı 'Poesie et Verite' adlı derlemeyi gizlice yayımladı.

Fransa özgürlüğüne kavuştuktan sonra büyük şöhret kazandı. 1952 yılında, bir kalp krizi sonucunda öldü.

Eluard, hem aşk hem de devrim şairi olarak 20'nci yüzyılın en büyük Fransız edebiyatçıları arasında gösterilir. 'La Vie immediate' (1932), 'La Rose publique' (1934), 'Les yeux fertiles' (1936) ve 'Cours naturel' (1938) yapıtlarından birkaçıdır.

Şiirlerinden örnekler

Halkım Ben

Halkım ben,
hani şu sayılamayan,
hani şu çok halk.
Soluğumun öyle bir gücü var ki
sessizliği deler geçerim, dinlemem,
filiz verir, boy atarım,
zifiri karanlık demem.

Zulüm, acı, ölüm, şu bu
bir anda gizlerse de tohumu,
ölmüş gibi görünürse de halk,
döner gelir elbet bir gün nisan ayı,
kavuşur baharına toprak,
kızgın eller dağıtır atar ağır havayı.
Ölümün içinden yeşerir yaşamak.

İspanya'da

Kan rengi bir ağaç varsa İspanya'da
Hürriyet ağacıdır

Susmayan bir ağız varsa İspanya'da
Hürriyeti haykırır

Bir bardak saf şarap varsa İspanya'da
Milletin olmalıdır.

Karartma

Kapılar tutulmuş neylersin
Neylersin içerde kalmışız
Yollar kesilmiş
Şehir yenilmiş neylersin
Açlıktır başlamış
Elde silah kalmamış neylersin
Neylersin karanlık bastırmış
Sevişmezsin de neylersin.

Savaşta Ölenler

Her yer tıklım tıklım ölü
Acı boğacak beni boğacak beni
Otlar yalnızlıktan kupkuru
Ama suçlu ben değilim ben değilim
Katillerle bir olmadım olmayacağım da
Özgür kalacağım işte böyle bir başıma
Ve insanoğluna bundan sonra da
Ne ölüm dokuncak ne dirim.

Günün diğer önemli olayları

1583: Galata'daki Saint Benoit Kilisesi'ne yerleşen Cizvitler, St. Benoit mektebini açtı.
1601: Tiryaki Hasan Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu, Haçlı ordusunu yenerek Kanije zaferini kazandı.
1865: Mark Twain'in ilk öyküsü yayımlandı.
1912: İstanbul'da kolera salgını başladı.
1928: Walt Disney'in yarattığı çizgi film Mickey Mouse'un ilk gösterimi yapıldı.
1931: Japonlar, Mançurya'yı işgal etti.
1933: İstanbul Darülfünunu, İstanbul Üniversitesi olarak açıldı.
1951: Perihan Sanerk, Emniyet Müdürlüğüne yükselen ilk kadın oldu.
1967: Türk jetleri Kıbrıs üzerinde alçaktan uçtu. BM Barış Gücü denetimindeki Erenköy bölgesinde Türkler ile Rumlar arasında çıkan çatışma yedi saat sürdü.
1976: İspanya'da 37 yıllık diktatörlüğün ardından demokrasinin kurulması kararı alındı.
1983: BM Güvenlik Konseyi, KKTC'yi tanımadı.
1990: Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı (AGİK) toplandı, Paris Sözleşmesi imzalandı.
1992: Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu kabul edildi.
1999: İstanbul'daki Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Zirvesi'nde, Bakü-Ceyhan petrol boru hattı ve Hazar geçişli doğal gaz projelerine ilişkin anlaşmalar, ilgili ülkelerin devlet başkanlarınca imzalandı.
2000: Türk Sanat Müziği'nin ünlü ismi, besteci ve ses sanatçısı Yıldırım Gürses kalp yetmezliğinden öldü.

19 kasım






Şair Enver Gökçe, 1996'da, 61 yaşındayken Ankara'da hayatını kaybetti. Gökçe, ortak dili zenginleştiren yerel sözcüklerle örülmüş eserleriyle özgün bir şairdi.

1920'de Erzincan'ın Kemaliye ilçesine bağlı Çit köyünde doğdu. 19 kasım 1981'de Ankara'da yaşamını yitirdi.

Sekiz yaşında ailesiyle birlikte Ankara'ya geldi. Ankara Gazi Lisesi'ni bitirdi. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nden mezun oldu.

İstanbul Kadırga Öğrenci Yurdunda yöneticilik yaparken Türk Ceza Yasası'nın 141. Maddesi'ne aykırı eylemde bulunmakla suçlandı. Yargılanıp ceza aldı. Yedi yıl cezaevinde kaldı.

1957'de özgürlüğüne kavuştu. Ardından üç yıla yakın Çorum'da sürgün cezası çekti. Dönüşünde Ankara'da gazetelerde düzeltmenlik, serbest yazarlık yaptı. İstanbul'da Yurtlar Müdürlüğü'nde çalıştı.

Sonra doğduğu köye çekildi. 1977'de tedavi için Bulgaristan'a gitti. Dönüşünde tekrar Ankara'ya yerleşip çeviriler yaptı. Son günlerini Ankara'da Seyran Bağları Huzurevi'nde geçirdi.

İlk şiiri 1943'te 'Ülkü' dergisinde yayımlandı. Daha sonra 'Ülkü', 'Yurt ve Dünya', 'Ant', 'Gün', 'Söz', 'Yağmur ve Toprak', 'Yeryüzü' gibi dergilerde imzalı imzasız şiirleri, yazıları çıktı.

Ortak dili zenginleştiren yerel sözcüklerle örülmüş eserleriyle özgün bir şiire ulaştı. '1940 kuşağı' ya da 'acılı kuşak' olarak anılan toplumcu şairlerin önde gelen temsilcileri arasında yer aldı. Pablo Neruda'dan da şiirler çevirdi.

Şiirlerinden örnekler

Ne Fayda

Sen benimsin
Ciğerparem, sevdiğim
Gülden ağır
Söylemem sana

Saçlarına
Kızıl güller takayım
Sallan da gel
Bir o yana
Bir bu yana

Meğer
Müşkül işmiş hürriyet
Savunmayla yetmiyor
Bir başka sevda

Telden
Demirden geçsen
Mapusu delsen
Ne fayda

İbrahim

Yan binmişsin eşeğe
Kasketi de yıkmışsın afili
Kaşın üstüne.
Bir günün beyliği beylik
Aldırma sat anasını;
Olmasa da olur
"Mükeyyifat"tan sayılır
Gaz, tuz ve şeker.
Hadi sür
Paçanın kokusunu aldı seninkiler!
Küçük Yılmaz bekler şehir ekmeği
He oğul, he!
Senin de şansın var
Hadi şöyle gir de köyden içeri
Ayaklarını sallaya sallaya
Bozkulağı anırta anırta
Ko desinler Şahmaran'ın bağı var!

Görüş Günü

Bu gün görüş günümüz
Dost kardeş bir arada
Telden tele
Mendil salla el salla
Merhaba

İzin olsun hapisane içinde
Seni
Senden sormalara doyamam
Yarım döner cigaramın ateşi
Gitme dayanamam

Gelmeyen Bahar

Gel kardeşim, gel beri
Hey kurt hey kuş hey börtü böcek
Ah gidenler gelir mi geri
Açar mı bugun dört bahardır kanayan çicek
Demek
Daha bizim yaşımızda
İnsanlar ölecek.

Günün diğer önemli olayları

1900: İngiltere'de, seçme ve seçilme hakkı isteyen 119 kadın, Avam Kamarası'na zorla girmekten tutuklandı.
1926: Troçki ve Zinovyev, Politburo'dan kovuldu.
1938: Atatürk'ün naaşı, İstanbul'dan Ankara'ya, hazin bir törenle yola çıkarıldı.
1949: İstanbul Radyosu normal yayınına başladı.
1967: TBMM, hükümete ülke dışına asker gönderme yetkisi verdi. Donanma alarma geçirildi, Ankara'daki 28'inci Tümen İskenderun'a hareket etti.
1977: Mısır Devlet Başkanı Enver Sedat, İsrail'i ziyaret eden ilk Arap lider oldu.
1979: Eski milletvekillerinden Ortadoğu gazetesi yazarı İlhan Darendelioğlu, İstanbul'da uğradığı silahlı saldırıda öldü.
1985: ABD Başkanı Ronald Reagan ile Sovyetler Birliği Devlet Başkanı Mihail Gorbaçov, Cenova'da ilk kez buluştu.
1988: Pakistan'da Benazir Butto başbakan seçildi.
1994: Halil Mutlu Dünya Halter Şampiyonası'nda yedi dünya rekoru kırarak üç altın madalya kazandı. Naim Süleymanoğlu 64 kiloda beş dünya rekoru kırarak üç altın madalya, Fedail Güler de 70 kiloda iki dünya rekoru kırarak iki altın madalya elde etti.
1999: İstanbul'daki AGİT Zirvesi'nin son günü, Avrupa Konvansiyonel Kuvvetler Antlaşması'nın yeni koşullara uyarlanmış şekli, tarafların liderlerince imzalandı.

20 kasım





İstanbul'da İngiltere Başkonsolosluğu ile HSBC Bank Genel Müdürlüğü'ne 2003'de düzenlenen intihar saldırılarında 27 kişi öldü.

İstanbul, 15 kasım 2003 cumartesi ve 20 kasım 2003 perşembe günleri dört ayrı bombalı saldırıyla uyandı. İlk hedef 15 kasım sabahı Neveşalom ve Beth İsrail sinagoglarıydı.

Beş gün sonraki hedef ise Beyoğlu'ndaki İngiliz Konsolosluğu ve Levent'teki HSBC Genel Müdürlüğü binasıydı. Dört saldırıda, teröristler de dahil 62 kişi öldü, 718 kişi yaralandı.

Bilirkişi raporuna göre saldırılarda 2 bin 600 kilogram patlayıcı kullanıldı ve bu patlayıcıların sadece üçte biri infilak etti. Uzmanlar, "kullanılan malzemenin tamamı infilak etseydi, patlama çok daha büyük olacaktı" diyor.

Saldırıların ardından İTÜ Afet Yönetimi Merkezi'nin hazırladığı raporda, öncelikle patlamaların olay yerindeki tahribatına ve patlayıcının niteliğine dikkat çekiliyor.

Neveşalom Sinagogu'nun önünde patlamayla oluşan çukurun çapının 3 metre, derinliğinin ise 1 metre olduğu vurgulanan rapora göre, Beth İsrail Sinagogu'nda ise 500 kilo patlayacı kullanılmış ve açılan 3 metre çaplı çukur da 50 santimlik derinlikte.

Patlayıcı Uzmanı Hikmet İskender'e göre, saldırganlar profesyonel değil ancak eğitimliydi. Böylesine güçlü bir patlayıcı yapmak için mühendis olunmasa da karmaşık bir eğitime ihtiyaç olduğu belirtiliyor.

Anfo olarak bilinen bombaların, fuel-oil, mazot, kerosen ve ağır yağların bileşimi ile amonyum nitrat, dinamit benzeri bir ateşleyiciyle patlatıldığı belirlendi.

Rapordaki en çarpıcı rakamlar ise 20 kasımda düzenlenen saldırılara ilişkin. Bu saldırılarda sadece araçlar değil, patlayıcı miktarı da çok daha büyük.

Saldırının şiddetini artıran bir başka ayrıntı ise binaların yapısı. Eski binalar patlamayı emiyor, yeniler ise yansıtıyor.

Günün diğer önemli olayları

1910: Meksika Devrimi başladı.
1922: Lozan Konferansı'nın açılış töreni yapıldı.
1923: Halk Fırkası, Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti örgütünü bünyesine aldı.
1926: ABD'li yazar Jack London intihar etti.
1943: İstanbul Teknik Üniversitesi kuruldu.
1945: II. Dünya Savaşı'ndan sonra Nürnberg duruşmaları başladı.
1949: Türk Milli Futbol Takımı, Dünya Kupası grup eleme maçlarının ilkinde Suriye'yi 7-0 yendi.
1953: Türkiye'deki ilk otomobil mukavemet yarışı İstanbul-Ankara-İzmir-İstanbul güzergahında yapıldı.
1959: BM, Çocuk Hakları Deklarasyonu'nu yayımladı.
1961: Türkiye'de ilk koalisyon hükümeti, Başbakan İsmet İnönü tarafından AP ve CHP'li bakanlarla kuruldu.
1975: İspanya'da General Franco öldü.
1979: İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ve Siyasal Bilgiler Fakültesi Dekan Yardımcısı Prof.Dr. Ümit Doğanay uğradığı saldırıda öldürüldü.
1984: Ressam Eşref Üren 87 yaşında öldü.
1989: Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi kabul edildi.

21 Kasım, Gregoryen Takvimi'ne göre yılın 325. (Artık yıllarda 326.) günüdür.
Olaylar
1783 - Paris'te, Jean-François Pilâtre de Rozier ve Marquis d'Arlandes sıcak hava balonuyla ilk uçuşu gerçekleştirdiler.
1789 - Kuzey Karolina, ABD'nin 12. eyaleti oldu.
1791 - Albay Napoléon Bonaparte generalliğe terfi ettirildi.
1877 - Edison, fonografı (ses kayıt cihazı) icat ettiğini duyurdu.
1905 - Albert Einstein'ın, enerji ile kütle arasındaki ilişkiyi meşhur E=mc2 denklemi ile ifade ettiği "Cismin ataleti içerdiği enerji miktarına bağlı mıdır?" adlı makalesi "Annalen der Physik" dergisinde yayımlandı.
1923 - Mustafa Kemal Paşa, Fevzi Paşa, İsmet Paşa, Kazım Karabekir Paşa, Ali Fuat Paşa, Kazım Paşa, Refet Paşa, Fahrettin Paşa, Cafer Tayyar Paşa ve cephede kahramanlık ve fedakarlık gösteren bazı sivil mebuslara, yeşil-kırmızı şeritli İstiklal Madalyası verilmesi hakkında Başbakanlık Tezkeresi, TBMM'dekabul edildi.
1927 - Samsun-Amasya Demiryolu hattı işletmeye açıldı.
1938 - Atatürk'ün naaşı, törenle Etnografya Müzesi'ndeki geçici istirahatgâhına getirildi.
1940 - Tüm Türkiye'de hava saldırılarına karşı karartma uygulamasına başlandı.
1941 - Yüksek öğretimde Türk İnkılap Tarihi dersi zorunlu tutuldu.
1952 - ABD, ilk hidrojen bombasını pasifik'te patlattı.
1955 - Türkiye, İran, Irak, Pakistan ve İngiltere'nin katılımıyla Bağdat Paktı kuruldu.
1961 - Kemal Kurdaş ODTÜ Rektörü oldu.
1967 - Kıbrıs nedeniyle Türkiye-Yunanistan gerginliği sürüyor. Yunanistan, "Silahlı bir çatışmadan kaçınarak sorunlarımızı görüşmeler yoluyla çözmeye hazırız" açıklamasını yaptı. Genelkurmay Başkanı Orgeneral Cemal Tural, "Kıbrıs'a çıkarız, kimse kaygılanmasın; ancak zaman söyleyemem" dedi. Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Lyndon Johnson, savaştan kaçınılması önerisinde bulundu.
1972 - Ankara Radyosu, yurdun her yerine yayın yapmaya başladı.
1980 - Las Vegas-Nevada'da bir otelde çıkan yangında 87 kişi öldü, 650'den fazla yaralı var.
1980 - ABD'de tahminen 83 milyon TV izleyicisi, Dallas dizisinde, JR'ı kimin vurduğunu öğrenmek amacıyla televizyonlarının karşısına geçti.
1985 - ABD başkanı Ronald Reagan ve Sovyetler Birliği lideri Mihail Gorbaçov Cenevre'de buluştu. Zirveden, stratejik nükleer silahların yüzde 50 azaltılması kararı çıktı.
1990 - Kadınların karşı çıktığı, fahişelere tecavüzde ceza indirimi öngören Türk Ceza Kanunu 438. maddesi kaldırıldı.
1994 - RTÜK, televizyon kanallarında 900'lü telefon hatlarının reklamlarını yasakladı.
1996 - Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı (AGİK) antlaşması Paris'te imzalandı.
2002 - Prag'taki NATO zirvesi'nde Litvanya, Letonya, Estonya, Bulgaristan, Romanya, Slovakya ve Slovenya'ya, ittifaka katılmaları çağrısı yapıldı.
2002 - Dünya güzellik yarışmasının yapılacağı Nijerya`da bir gazetede Hz. Muhammed hakkında yayınlanan yazı yüzünden çıkan çatışmalarda 100 kadar kişi öldü, 500 civarında kişi de yaralandı.
2008 - Harry Potter ve Melez Prens vizyona girecek.
Doğumlar
1694 - François Voltaire, Fransız filozof (ö. 1778)
1852 - Francisco Tárrega, İspanyol besteci, gitarist (ö. 1909)
1898 - René Magritte, Belçikalı ressam (ö. 1967)
1917 - Dizzy Gillespie, Trompetçi
1926 - Şükran Güngör, Tiyatrocu, oyuncu
1941 - İdil Biret, Türk piyanist
1945 - Goldie Hawn, ABDli oyuncu
1975 - Erlend Øye, Norveçli müzisyen
1979 - Vincenzo Iaquinta, İtalyan futbolcu
Ölümler
1555 - Georg Agricola, Alman bilim insanı (d. 1490)
1811 - Heinrich von Kleist Alman yazar (intihar) (d. 1777)
1946 - Sami Karayel, Spor yazarı, gazeteci
1977 - Tevfik İnce, Geleneksel tuluat tiyatrosunun son temsilcisi

22 kasım








ABD Başkanı John Fitzgerald Kennedy, 1963 yılında Dallas'ta uğradığı suikast sonucu hayatını kaybetti.

ABD halkının en sevdiği başkanlardan biri olan Kennedy'nin öldürülmesiyle ilgili olarak binlerce sayfadan oluşan raporlar hazırlandı, ancak suikaste ilişkin sır perdesi hiçbir zaman kalkmadı.

Yönetmen Oliver Stone'un 1991 tarihli 'JFK' adlı yarı - belgesel filmi de soruşturma sırasında çarpıtılan delilleri gözönüne serdi ve suikaste ilişkin gizemi sürdürdü.

'ABD'nin Katolik ve Mason olmayan ilk başkanı' Kennedy, 43 yaşındayken (1960'da) Eisenhower'ın ardından başkanlık görevini devraldı. Barışçı politika anlayışını savunuyor, siyahlara karşı ırk ayrımını kaldırmak istiyordu.

Kennedy'nin Vietnam’dan çekilme kararını aldıktan 55 gün sonra bir suikasta kurban gitmesi ve yerine gelen yardımcısı Lyndon Johnson'ın Vietnam’da 'topyekün savaş'a girmesi de akıllarda bir soru işareti olarak kaldı.

Suikastin faili de öldürüldü

Başkan John. F. Kennedy, 22 kasım 1963'te seçim kampanyası sırasında eşi Jacqulin Kennedy ile geldiği Dallas'ta üstü açık bir otomobille halkı selamlarken vuruldu.

Zanlı Lee Harvey Oswald yakalandı, ancak birkaç gün içinde o da vurularak öldürüldü.

Normal koşullar altında başkanların kent içi turlarını üstü kapalı araçlarla gerçekleştirmesi gerekirken, güneşli havanın tadını çıkarmak isteyen Kennedy halkı üstü açık bir arabayla selamlamak istediğini söyledi.

Bunun üzerine Başkan'a üstü açık bir Lincoln araç tahsis edildi ve Kennedy beraberinde eşi Jackie ve Vali Connely ile uzun bir kortejin orta yerinde ağır ağır ilerleyerek halkı selamlamaya başladı.

Binlerce kişi, hayranlık duydukları başkanlarını selamlamak üzere yol kenarlarına dizilmiş, Başkan'ın geçişini coşkuyla izliyordu.

Seçmenlerin ilgilisinden hoşnut Kennedy ve yanında zarif eşi Jackie, seçmenlerin ilgisinden hoşnut ve az sonra yaşayacakları felaketten habersiz halkı selamlamayı sürdürüyordu.

Üç amatör kamera kaydetti

John F. Kennedy suikasti Başkan'ın geçişini izlemek üzere bölgede bulunan sıradan insanların elindeki üç ayrı amatör kamera tarafından kaydedildi. Ancak bu amatör kamera sahiplerinden sadece biri suikasti bir 'adli delil' olabilecek kadar başarılı kaydetti. Bu kişi Kennedy hayranı ABD'li bir işçi olan Abraham Zapruder idi.

Başkan'ın başına isabet edecek mermiler namlularından saniyede 500 metre hızla yola çıkarken, Zapruder farkında olmadan zengin bir adam olma yolunda ilerliyordu.

Zira Zapruder, bir duvarın üzerine çıkarak kamerasıyla Kennedy'nin aracını kesintisiz planda takip ederken, nereden geldiği belli olmayan iki el silah sesi duyuldu. Zapruder ilk şaşkınlığın ardından Kennedy'nin vuruluş anını birebir kaydetti.

Biraz grenli, biraz da titrek olan görüntülerde Başkan Kennedy'nin kafatasının nasıl parçalandığı kare kare görülüyordu.

Film ayrıca, iki atış arasındaki açı farkını açıkça ortaya koyuyor ve suikastin 'bir kişinin işi olmadığını' belgeliyordu. Bu kanıt, suikasti soruşturan Warren Komisyonu üyeleri tarafından da defalarca izlendi ancak FBI delilleri görmezden geldi ve cinayetin tek zanlısının Lee Harvey Oswald olduğunda ısrar etti.

Kennedy suikasti dosyası tozlu raflara kaldırıldığında ise, sivil halkın bu görüntüleri izlemesine izin verildi. Tarih, suikastten tam 12 yıl sonrayı, 1975'i gösteriyordu.

Günün diğer önemli olayları

1332: Şair Aşık Paşa öldü.
1617: Sultan I. Ahmet öldü; I. Mustafa tahta çıktı.
1906: Öykü yazarı Sait Faik Abasıyanık doğdu.
1906: SOS tehlike sinyali, Berlin'deki uluslararası radyo telgraf konvansiyonunda kabul edildi.
1909: İstanbul'da, tıp fakültesine bağlı olarak 'dişçilik' eğitimi veren yüksekokul açıldı.
1948: II. Türkiye İktisat Kongresi toplandı.
1950: Dünya Barış Konseyi, şair Nazım Hikmet'e, İspanya'dan Pablo Picasso, Şili'den Pablo Neruda, Amerika'dan Paul Robeson ve Polonya'dan Wanda Jakubowska ile beraber Uluslararası Barış Ödülü verdi.
1962: Hükümetin davetlisi olarak Türkiye'yi ziyaret eden Kıbrıs Cumhurbaşkanı Makarios'un gezisi olaylı geçti.
1968: Ankara'da Dr. Kemal Beyazıt ve ekibi, ilk kalp naklini gerçekleştirdi. Maviş Karakurt adlı hasta, 18 saat yaşayabildi.
1975: Monarşi İspanya'ya geri döndü; Carlos İspanya Kralı oldu.
1976: Yazar Sevgi Sosyal, 40 yaşında öldü.
1982: Açıköğretim uygulaması başladı.
1982: Türkiye I. Pul Kongresi Ankara'da yapıldı.
1983: TRT Genel Müdürü Macit Akman, 'Yorgun Savaşçı' filminin yaktırıldığını açıkladı.
1994: Tiyatro oyuncusu Asuman Korad, Ankara'da öldü.

23 kasım





Unutulmaz 'Casablanca' filminin ilk gösterimi, 1942 yılının 23 kasım günü New York'ta yapıldı.

Yönetmenliğini Michael Curtiz'in üstlendiği 'Casablanca', Hollywood klasikleri arasında özel bir yere sahip. Film, ABD Film Enstitüsü tarafından 2002 yılında tüm zamanların en iyi aşk filmi seçildi.

Humphrey Bogart, Ingrid Bergman, Claude Rains ve Paul Henreid gibi dönemin usta oyuncularının başrol oynadığı 'Casablanca', gösterime girdiği 1943 yılında En İyi Film, En İyi Yönetmen, En İyi Senaryo dallarında Oscar aldı.

Murray Burnett'in 'Everybody Comed to Rick's' adlı yayımlanmamış oyununu 20 bin dolar gibi çok yüksek bir rakamla satın alan Warner Bros şirketi tarafından 1942'de yapılan filmin belki de en ilginç özelliği, senaryosunun sürekli yeniden yazılmış olması.

Ilsa karakterini canlandıran Ingrid Bergman, filmin sonunda hangi erkeğe varacağını ancak çekimler başladıktan bir süre sonra öğrenebilmiş.

Filmin konusu İkinci Dünya Savaşı'nın ilk zamanlarında geçmektedir. Çek direniş örgütünün lideri Victor Lazlow, Alman konsantrasyon kampından kaçarak Casablanca'ya gelir. Amacı Lizbon'a, oradan da ABD'ye iltica etmektir.

Fakat bütün umutları, şans eseri Casablanca'nın en meşhur gece kulübünün sahibi olan Rick'e bağlanmıştır. Rick, kaçış için gerekli olan pasaportlara sahip tek kişidir.

Öte yandan Rick'in, Victor'un yakalanması ya da ölmesi için önemli bir nedeni vardır. Victor'un karısı Ilsa, Rick'in bir zamanlar kendisini terk ettiğine inandığı ve kalbinin derinliklerine gömdüğü büyük aşkıdır.

Günün diğer önemli olayları

1918: Fransız generali Franchet d'Esperey, işgal orduları komutanı olarak İstanbul'a girdi. Beyaz ata binen Franchet d'Esperey'e, ''bir kral gibi'' tören yapılması tepki çekti.
1925: Şurayı Devlet (Danıştay) kanunu kabul edildi.
1936: Henry R. Luce tarafından yayınlanan Life dergisinin ilk sayısı çıktı.
1967: ABD Başkanı Johnson'un Kıbrıs özel temsilcisi Cyrus Vance, Kıbrıs krizini görüşmek üzere Ankara'ya geldi. Daha sonra Türkiye'ye gelen BM Genel Sekreteri U. Thant'ın özel temsilcisi Rolz Bennet ile Vance, temaslarından sonuç alamayınca Atina'ya geçtiler.
1970: Türkiye'nin Ortak Pazar'a üyeliği için 22 yıllık geçiş dönemi öngören Katma Protokol, Brüksel'de imzalandı.
1976: Fransız düşünürü Andre Malraux, öldü.
1985: DSP Genel Başkanlığı'na Rahşan Ecevit seçildi.
1990: Prof. Dr. Tansu Çiller, DYP'den siyasete atıldı.
1992: Türk Tiyatrosu'nun önemli isimlerinden sanatçı Vasfi Rıza Zobu, 90 yaşında öldü.
1993: Seramik sanatçısı Ünal Cimit, 59 yaşında öldü.
2003: Çin'de yapılan Dünya Liseler Futbol Şampiyonası'nda Trabzon Lisesi, ev sahibi ülke temsilcisini 1-0 yenerek ilk kez şampiyon oldu.