Microsporadian parazitler intracellular parazitler olup üremek için konakçı dokuya ihtiyaç duyarlar (11). Bu parazitlerden Pleistophora türleri tatlı su ve deniz habitatlarındaki çeşitli balık türleri ile penaeid karides ve mavi yengeçlerde kaslara ve/veya iç organlara yerleşerek enfeksiyona neden olurlar (3,4,13,14). Microsporadian Pleistophora anguillarum’un Japon yılan balıklarının (Anguilla japonica) iskelet kaslarını enfekte ederek vücut yapısında değişikliklere neden olduğu bildirilmiştir (7). P. anguillarum Tayvan’ da kültür yılan balıklarında sık rastlanılan microsporadian bir parazittir (9). Enfeksiyon çoğunlukla cam yılan balığı safhasında görülmekte ve önemli ekonomik kayıplara neden olduğu bildirilmektedir (9). Kültür çipura, kalkan, Avrupa yayın balıklarında (Siluris glanis), on dikenli dikence balıklarında enfeksiyona neden olan bu parazit akvaryum balıklarında özellikle neon tetra olmak üzere melek balığı, Japon ve bazı cyprinid balıklarda hastalığa neden olmaktadır (4,10,13). Pleistophora enfeksiyonu deride rengin kaybolması, beyaz lekelerin özellikle dorsal yüzgeç altında uzun dar şerit şeklinde beyaz bir lekenin oluşumu ile karakterize olmaktadır (10). Kaslardaki opak bölgeler zamanla şeffaf veya saydam hale dönüşmektedir (13). Ağır enfekte neon tetra balıklarında uzun kırmızı şeritte renk kaybı görülmektedir (7). Bu enfeksiyonda görülen diğer semptomlar arasında omurgada eğrilik (skolozis), zayıflama, sinirli yüzme hareketleri veya letarji, yüzgeçlerde erime gibi bulgularda bildirilmektedir (3,10,11).
Çipura, kalkan ve yılan balığı gibi ticari önemi olan balıkların kas hücrelerine yerleşerek çoğalan bu parazitin kas hücrelerinin hipertrofiye olmasına neden olarak bu balıkları insan tüketimi için uygun olmayan hale dönüştürdüğü bildirilmiştir (4). Athanassopoulou (3), enfekte kas hücrelerinin sarkoplazmasının parazitle dolduğunu fakat kas hücrelerinin hipertrofiye olmadığını bildirirken, Goldstein (8), ise parazitle enfekte kaslarda boşluklar ve kist şeklinde şişkinlikler oluşarak kasların deforme olduğunu bildirmektedir (3,8). Bu parazitin konakçı balık türlerine göre değişmek üzere sadece kas dokularına veya bu dokuların yanı sıra bağırsak duvarı, ovaryum, karaciğer ve böbrek gibi bazı iç organlara yerleşerek küçük beyaz nodüller oluşturduğu bildirilmiştir (7). Parazit sporlarının nakli, ölen balıklardan serbest kalan sporların ağız yolu ile alınmasıyla olduğu rapor edilmiştir (16). Sporlar, sporoblastın yırtılması ile serbest hale gelir ve amoeboid organizma spordan serbest hale geçer, kasa girip çoğalarak yeni bir sporoblast oluşturur (1,15). Goldstein (8), Pleistophora enfeksiyonunun tedavisinin mümkün olmadığını fakat daima öldürücü olduğunu ancak bir akvaryumdaki bazı balıkların enfeksiyona duyarlı olduğu halde, diğer bazı bireylerin ise enfekte olmadığını bildirmiştir (8). Bu çalışma Fakültemiz akvaryum ünitesinde yetiştirilen plati balıklarından bir tanesinde gözlenen zayıflık, durgunluk, deri renginin açılmasına ve lateral vücut kaslarının incelmesine neden olan hastalık etkenini ve histopatolojik tabloyu ortaya çıkarmak

» Nüve Forum » akademik » Veterinerlik Fakültesi »

MATERYAL VE METOT
Çalışmada Fakültemiz akvaryum balıkları yetiştiriciliği ünitesindeki bir adet hasta plati balığı (Xiphophorus maenlatus) materyal olarak kullanıldı. Hasta balık Medulla spinalis’e yapılan bir insizyon ile hareketsiz hale getirilerek derinin renginin açıldığı bölgedeki vücut kaslarından ve karaciğerden yaş preparatlar hazırlanarak mikroskop altında incelendi. Otopsisi yapılan balığın deri ve lateral vücut kasları ile karaciğer, böbrek, dalak gibi viseral organlarından doku örnekleri alınarak %10’luk tamponlanmış formalin solüsyonu içinde tespit edildi. Daha sonra rutin histolojik işleme yöntemi ile işlenen dokuların parafin blokları 5 µ kalınlığında kesilerek hemotoksilen ve eosin (H+E), Giemsa ve doku Gram boyama yöntemleri ile boyanarak mikroskop altında incelendi (5,6).

BULGULAR
Fakültemiz akvaryum balıkları yetiştiriciliği ünitesinden temin edilen bir adet hasta plati balığının durgunlaştığı, zayıfladığı ve vücudunun sol tarafında derinin renginin açıldığı ve dışarıdan iç organların görülecek şekilde lateral vücut kaslarının inceldiği tespit edildi. İnternal olarak balığın karaciğerinin renginin açılarak beyazlaştığı ve karaciğer loplarının kenarında kırmızı renkli hemorajik bir halenin oluştuğu ancak dalağın normal rengini koruduğu dikkati çekti. Balığın kas ve karaciğerinden hazırlanan yaş ezme preparatlarda yuvarlak ovoid şekilli sporlar gözlendi. Histolojik olarak ise balığın kas, karaciğer, böbrek, dalak ve bağırsak dokuları içinde parazit sporlarını içeren sporablastların oluşturduğu nodüllerin bulunduğu tespit edildi. Kaslarda kas hücrelerinin nekroze (liquifikasyon) olup erimesinden kaynaklanan boşluklar ve parazit sporlarının oluşturduğu kistler gözlendi (Şekil 1). Hipertrofik karaciğer hücrelerinde parazit sporları gözlenirken, nekrotik karaciğer hücrelerinin erimesinden kaynaklanan boşluklar (Şekil 2), parazit sporları ile enfekte karaciğerde epitheloid hücrelerinin oluşturduğu mikroskobik büyüklükte kistik nodüller (Şekil 3) tespit edildi. Parazit sporlarını içeren kistik nodüller (sporoblastlar) bağırsak duvarında (Şekil 4), pankreas dokusunda (Şekil 5), dalakta (Şekil 6,7) sık ve yaygın olarak gözlendi. Enfekte böbrek tübül epitel hücrelerinde ve intertübüler hemopoetik dokuda liquifikasyon nekroz (erime) yanı sıra parazit sporlarını içeren nodüllerin geliştiği (Şekil 8) gözlendi. Doku Gram boyama yöntemi ile boyanan parazitle enfekte dokularda Gram-pozitif veya Gram-negatif herhangi bir bakteriye rastlanılmadı.

» Nüve Forum » akademik » Veterinerlik Fakültesi »

şekiller ve Kaynakpdf