Okyanuslarda, denizlerde, göller­de ve; akarsularda bulunan kara par­çalarına ada; birçoğu birarada bulu­nan adalara takımada denir.

Adalar, ya karaların deniz altındaki uzantılarının su yüzünde kalan kısım­larıdır, ya da okyanusların dibinden su yüzüne çıkmış kara parçalarıdır. Büyük adaların çoğu birinci tipten­dir. Dünyanın en büyük adalarından Grönland Kuzey Amerika'dan; Yeni Gine Avustralya'dan ayrılmış kara­lardır. Okyanuslarda yükselen ada­lar ise volkaniktir. Okyanusun dibin­den fışkıran lavlar dipte birike biri­ke sonunda denizin yüzüne çıkar. Ha-wai Adast'm meydana getiren lav küt: eleri okyanustan 800 metre yukarıya yükselmiştir.

Adalardaki hayvan ve bitki topluluklarıı, çoğunlukla anakaralardan uzak adalarda farklı Özellikler göste­rir. Çoğu volkanlardan veya mercan­lardan oluşan ve anakaralardan çok uzakta bulunan okyanus adalarında ancak yayılma kolaylığı fazla olan canlılar (kuşlar, bazı bitkiler) bulu­nur. Afrika'ya oldukça yakın, ama çok eskiden beri ondan ayrı bulunan Madagaskar Adası'nda Afrika'ya özgü bazı hayvanlar (maymun, aslan, sırt­lan, gergedan, fil, zebra, manda ve zürafa) yoktur.

Anakaralarda bulunan bazı hayvan­lar ve bitkiler de ancak gemiciliğin gelişmesinden sonra başka karalara ve adalara varabilmiştir. Sözgelimi koyun Avustralya'ya, şekerkamışı Kü­ba'ya yakın bir geçmişte girmiştir.

kaynak12
1.cilt / s.10

» Nüve Forum » kütüphane » Coğrafya ve Tarih » Coğrafya taslakları