Altınova Tarım İşletmesinde Yetiştirilen Esmer Sığırların Süt ve Döl Verim Özellikler

Haşim Uzun · #11 22.05.08, 01:02

Buzağılama aralığı: Altınova Tarım İşletmesi Esmer sığır sürüsünde buzağılama aralığının beklenen ortalaması 383.1 ± 4.7 gün (12.60 ay) ’dür. Elde edilen bu değerin, Kumar ve ark. (1990), Ulusan (1992), Vanlı ve ark.(1993), Kaygısız ve ark.(1996), Özbeyaz ve ark.(1996), Yanar ve ark.(1997), Yanar ve ark.(1998), Boztepe ve ark. (1999), Oğan (2000), Zülkadir ve Boztepe (2001); İnal ve ark. (2003), Ulutaş ve ark. (2004), Hare ve ark. (2006) tarafından bildirilen değer aralığının çoğundan kısa veya benzer olduğu tesbit edilmiştir.
Bu araştırmada buzağılama aralığına yılların etkileri yapılan varyans analizi ile incelenmiş ve buzağılama aralığına yılların etkileri istatistiki olarak önemsiz olduğu tesbit edilmiştir.
Buzağılama aralığına yılların etkisi, Vanlı ve ark.(1993), Özbeyaz ve ark. (1996), Yanar ve ark. (1998), İnal ve ark. (2003) tarafından önemli, Kaygısız ve ark.. (1996), Boztepe ve ark. (1999), Ogan (2000), Zülkadir ve Boztepe (2001) tarafından önemsiz olarak bildirilmiştir.
Yıllara göre buzağılama aralığı incelendiğinde en uzun buzağılama aralığı ortalamalarının 404.5±6.9 gün ile 1995 yılında, en kısa buzağılama aralığı ortalamalarının ise 345.1±31.1 gün ile 1984 yılında elde edildiği görülmektedir. Maksimum ve minimum ortalamaya sahip yıllar arasındaki fark ise 59.4 gündür.
Araştırmada buzağılama sırası buzağılama aralığıüzerine istatistiki olarak önemli bir varyasyon meydana getirmemiştir. Benzer şekilde, Vanlı ve ark.(1993), Yanar ve ark .(1998) ve Ogan (2000) buzağılama aralığına buzağılama sırasının etkisini bu araştırma bulgularına benzer olarak önemsiz olarak bildirmişlerdir.
Buzağılama aralığının doğum sırasına göre en küçük kareler ortalamalarının dağılımı 1-5. laktasyon sıraları arasında düzenli olarak kısalma göstermiş, 6. ve 8. laktasyon sırasında bir miktar uzamıştır.
Araştırmada buzağılama aralığıüzerine doğum mevsiminin önemli bir varyasyon meydana getirmediği yapılan varyans analizi sonucu ile anlaşılmıştır. Vanlı ve ark.(1993), Kaygısız ve ark.. (1996), Ogan (2000) buzağılama aralığına doğum mevsiminin etkisini önemsiz olarak bildirmişlerdir. Bunun yanında, Yanar ve ark. (1998), Zülkadir ve Boztepe (2001) ise buzağılama aralığıüzerine mevsimin etkisini önemli olarak bildirmiştir (P<0.05).

Haşim Uzun · #12 22.05.08, 01:11

Servis periyodu: Altınova Tarım İşletmesi Esmer sığır sürüsünde servis periyodunun beklenen en küçük- kareler ortalaması 99.5±5.0 gün’dür. Bu değer Çizelge 1’de 113-219 gün olarak bildirilen (Ulusan ve Güney 1991, Gündoğdu ve Özder. 1993, Özbeyaz ve ark. 1996, Yanar ve ark. 1997, Yanar ve ark. 1998, Boztepe ve ark. 1999, Ogan 2000, Zülkadir ve Boztepe 2001, İnal ve ark. 2003) değer aralığının hepsinden daha kısa bulunmuştur.
Servis periyodu ortalamasının literatür bilgilerinden bir miktar kısa bulunması sürüdeki ineklerin kızgınlık tespitindeki hassasiyete bağlanabilir.
Bu araştırmada verim yıllarını servis periyodu üzerine önemli etki meydana getirmediği yapılan varyans analizi ile saptanmıştır. Ancak yapılan çoklu karşılaştırma test sonuçlarına göre çok belirgin olmasa da yıllar arasında farklılık gözlenmiştir.
Vanlı ve ark.(1993), Özbeyaz ve ark. (1996), Yanar ve ark. (1998), Zülkadir ve Boztepe (2001), İnal ve ark. (2003) Esmer sığırlarda yapmış oldukları çalışmalarda yılların servis peryodu üzerine önemli derecede etkili olduklarını bildirmişlerdir.
Altınova Tarım İşletmesi Esmer sığır sürüsünde döl verim özelliklerinden servis periyodunun yıldan yıla değişen iklim, bakım, besleme ve idare şartlarından etkilenmediği gözlenmiştir.
Bu araştırmada yıllara göre servis periyodu incelendiğinde en uzun servis periyodunun 121.1 ± 7.2 gün ile 1996 yılında, en kısa servis periyodunun ise 58.7 ± 32.4 gün ile 1984 yılında elde edildiği görülmektedir. Maksimum ve minimum ortalamaya sahip olan yıllar arasındaki fark ise 62.4 gündür. Yıllara göre en kısa ve en uzun servis periyodunu sırasıyla; Vanlı ve ark.(1993) 59.9 ve 173.5 gün; Kaygısız ve ark. (1996) 99.3 ve 179.6 gün olarak bildirmişlerdir.
Bu araştırmada elde edilen en uzun servis periyodu Vanlı ve ark.(1993); Kaygısız ve ark. (1996)’ın bildirdiği değerlerden kısa, en kısa servis peryodu ise; Kaygısız ve ark.. (1996)’nın bildirdiği değerden kısa ve Vanlı ve ark.(1993)’ün bildirdiği değerle benzerlik göstermektedir.
Bu araştırmada laktasyon sırasının servis periyodu üzerine etkisi önemsiz olarak tesbit edilmiştir.
Vanlı ve ark.(1993), Ogan (2000), Zülkadir ve Boztepe (2001), İnal ve ark. (2003) Esmer sığırlarla yapmış olduğu çalışmalarda laktasyon sırasının servis periyodu üzerine istatistiki olarak önemli etki yapmadığını tespit etmişlerdir.
Laktasyon sırasının ilerlemesine paralel olarak servis periyodu kısalmaktadır. En uzun servis periyodu süresi 1. laktasyon sırasında, en kısa servis periyodu süresi ise 5. laktasyon sırasında elde edilmiştir. Laktasyon sırasına göre servis periyotları 108.4-92.4 arasında değişmektedir. İlk doğumdan ikinci gebeliğe kadar geçen süre olan 1. servis periyodu 108.4 gün , daha sonraki servis periyotları sırasıyla 102.7, 94.8, 95.1, 92.4,103.7 gün olarak tesbit edilmiştir.
Vanlı ve ark.(1993), 1-6.laktasyon sıralarındaki servis periyodu uzunluğunu 168.5, 147 .2, 119.2, 95.9, 82.6, 73.0 gün ve servis periyodunun laktasyon sırası arttıkça azaldığışeklinde bildirdiği dağılımla bu araştırmada elde edilen servis periyodunun 1-5 laktasyon sıraları arasında genel olarak azaldığı bulgusuyla benzerlik göstermiştir. Yine, bu iki araştırma bulgusuna benzer olarak, Kaygısız ve ark.. (1996) 5. laktasyon sırasına kadar servis periyodunun azaldığını bildirmişlerdir.
Doğum mevsiminin servis periyodu üzerine önemli bir etki meydana getirmediği yapılan varyans analizi sonucunda anlaşılmıştır. Vanlı ve ark.(1993), Ogan (2000) doğum mevsiminin servis periyodu üzerine önemli bir etki meydana getirmediğini bildirmişlerdir.

Haşim Uzun · #13 22.05.08, 01:13

Sonuç ve Öneriler
Bu çalışmada Esmer sığırlar için tespit edilen 305 günlük ortalama süt verimi gerek yurt dışında gerekse Türkiye’de tespit edilen değerlerin çoğundan yüksektir. Bu durum sürünün genetik kapasitenin yüksek olmasının yanı sıra bakım, besleme ve idare şartlarının da iyi olduğunu göstermektedir. Ayrıca sürüde çevre şartlarının daha da iyileştirilmesi ile hayvanların genetik kapasitelerini tam olarak yansıtmaları da mümkün olacaktır.
Aynıırk ve benzer iklimde yetiştiriliyor olmasına rağmen Altınova Tarım İşletmesinde yetiştirilen Esmer sığırların diğer çiftliklerde yetiştirilen Esmer sığırlardan daha yüksek süt verime sahip olması bakım-besleme, ve sürü yönetiminin ne kadar önemli olduğunu göstermektedir. Bu durum dışarıdan yeni genotipler getirmeksizin sadece mevcut şartları düzeltmekle süt veriminin artırılabileceğini göstermektedir.
305 günlük süt verimi için tesbit edilen 5340 kg’lık değer Türkiye şartlarında iyi bir düzey olarak değerlendirilebilir. Buna göre esmer sığırılar bu ve benzeri iklime sahip bölgelerde başarı ile yetiştirilebilir.
Başarılı bir süt sığırcılığı işletmesinde süt veriminin yanı sıra döl veriminin de tatmin edici düzeyde olması gerekir. Bu araştırmada döl veriminin iyi bir göstergesi olan servis peryodu ve buzağılama aralığı tavsiye edilen standart değerlere oldukça yakın bulunmuştur. İlkine buzağılama yaşı ise Türkiye ortalamalarının altındadır. İlkine buzağılama yaşının erken olması sığır yetiştiriciliğinde istenen bir durumdur. Elde edilen sonuç yurt dışında yapılan çalışmalarla benzerlik içerisindedir. Altınova Tarım İşletmesindeki Esmer sığırlar bölge koşullarına çok iyi adaptasyon göstermişlerdir.

tablolar diğer ekler için kaynakPDF

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç