Altınova Tarım İşletmesinde Yetiştirilen Esmer Sığırların Süt ve Döl Verim Özellikler

Haşim Uzun · #1 22.05.08, 00:07

Öz : Bu araştırma, Altınova Tarım İşletmesinde yetiştirilen Esmer sığırların süt ve döl verim özelliklerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın materyalini, 1984-1997 yıllarını kapsayan süt ve döl verim kayıtları oluşturmuştur. İncelenen zaman peryodu içerisinde 324 ineğe ait 1058 laktasyon kaydı değerlendirilmiştir.

altinova-tarim-isletmesinde-yetistirilen-esmer-sigirlarin-sut-dol-verim-ozellikler-fea_farm-jpg

Süt verim özelliklerine ait en küçük kareler ortalamaları, 305 günlük süt verimi için 5340 ± 91 kg, laktasyon süresi için 302.2±4.1 gün ve kuruda kalma süresi için 82.1±3.2 gün olarak tesbit edilmiştir. Araştırmada etkileri hesaplanan çevre faktörlerinden verim yılının etkisi 305 günlük süt verimi için çok önemli (P<0.01), laktasyon süresi için önemli (P<0.05) bulunmuştur. Laktasyon sırasının etkisi 305 günlük süt verimi ve laktasyon süresi için çok önemli (P<0.01), kuruda kalma süresi için önemsiz bulunmuştur. Döl verim özelliklerine ait en küçük kareler ortalamaları ilkine damızlıkta kullanma yaşı, ilkine buzağılama yaşı, buzağılama aralığı ve servis periyodu için sırasıyla 614.9±8.8 gün, 904.8±39,4 gün, 383.1±4.7 gün ve 99.5±5.0 gün olarak hesaplanmıştır. Buzağılama yıl etkisi sadece ilkine damızlıkta kullanma yaşı için çok önemli (P<0.01) bulunmuştur.

Milk Yield and Reproductive Traits in Brown Swiss Cattle Raised at
Altınova State Farm

Abstract : The purpose of this study was to investigate the milk yield and reproductive traits of Brown Swiss cattle raised at Altınova State Farm. Milk yield and reproductive traits data used in this study had been collected within a period of 14 years from 1984 through 1997. A total of 1058 lactation records from 324 cows were analysed within the research period. The least squares means for 305 daily milk yield, lactation period and dry period were found as 5340±91 kg, 302±4 days and 82.1±3.2 days, respectively.

altinova-tarim-isletmesinde-yetistirilen-esmer-sigirlarin-sut-dol-verim-ozellikler-brownswiss-web-3-jpg

From the factors which their effects were investigated, effect of years on the 305 days milk yield were found to be highly significant (P<0.01), on the lactation period found to be significant (P<0.05), on the dry period found to be insignificant. The effect of parity on the 305 days milk yield and lactation length were found to be highly significant (P<0.01). The least squares means for age of the heifers at first breeding, age at first calving, calving interval and service period were 614.9±8.8 days, 904.8±39.4 days, 383.1±4.7 and 99.5±5.0 days respectively. The effect of calving years on age of the heifers at first breeding had highly significant (P<0.01).

kaynakPDF

Haşim Uzun · #2 22.05.08, 00:25

Giriş

Esmer ırk süt ve et verim yönü gelişkin kombine verimli bir ırk olup, gerek saf yetiştirme ve gerekse yerli sığır ırklarının ıslahı amacı ile değişik ülkelere götürülmüş ve götürüldükleri ülkelerin şartlarına kolayca adapte olmuşlardır .Esmer sığırlar Türkiye’ye ilk ithal edilen kültür ırkları arasındadır. 1925 yılından itibaren Avusturya’dan getirilen Montafon sığırlar etkin bir biçimde kullanılmaya başlanmıştır Bu ırkın Türkiye şartlarında başarılı olması nedeni ile daha sonraki yıllarda değişik Avrupa ülkelerinden Esmer ırk inek ve boğaların ithali yapılmıştır. İthal edilen bu Esmer sığırlar ile hem Karacabey Harasında yapılan saf yetiştirme takviye edilmiş ve hem de halk elinde bulunan yerli ırk sığırlar çevirme melezlemesi yöntemi ile ıslah edilmişlerdir . ırkı çeşitli verim özeliklerine ilişkin bazı literatür bildirişleri Çizelge 1’de özetlenmiştir. Çizelgenin de anlaşılacağı gibi, Esmer ırkın 305 günlük süt verimleri Türkiye’deki sürülerde 2399 kg ile Gerek Türkiye’de ve gerekse Türkiye dışında Esmer6173 kg arasında, yurt dışında yapılan araştırmalarda ise 2070 kg ile 6086 kg arasında değişmektedir.

Kamuya ait tarım işletmelerinin kuruluş amaçlarından birisi de halka damızlık temin etmek ve yetiştiricilik konusunda örnek olmaktır. Bu nedenle yetiştiricilik konusunda faaliyet gösteren tarım işletmelerindeki sığır sürülerinin durumlarının incelenmesi sorunların çözümüne yardımcı olacaktır (Özbeyaz ve Küçük 1999). Ayrıca, Esmer Sığır yetiştiriciliğiyle ilgili araştırma sonuçlarının devamlı olarak yayınlanması, bu ırkın süt ve döl verimleri durumları hakkında güvenilir bilgiler edinilmesine yarayacaktır. Bu çalışmada, Altınova Tarım İşletmesinde bulunan Esmer Sığırların süt ve döl verim özelliklerine ait kayıtlar değerlendirilerek, ırkın performansı ve verim özelliklerini etkileyen sistematik çevre faktörlerinin etkilerinin incelenmesiamaçlanmıştır.

Haşim Uzun · #3 22.05.08, 00:25

Materyal ve Yöntem
İşletmede mevcut 324 baş Esmer ırkı ineğe ait 1984-1997 yıllarına ait toplam 1058 laktasyon verileri analiz edilmiştir. Döl verim özellikleri olarak ilk damızlıkta kullanma yaşı, ilkine buzağılama yaşı, buzağılama aralığı ve servis periyodu incelenmiştir. Süt verim özelliklerinden 305 günlük süt verimi, laktasyon süresi ve kuruda kalma süresi üzerinde durulmuştur. Laktasyon süresi ve laktasyon süt veriminin hesaplanmasında Hollanda metodu (Akman ve Eliçin, 1984) kullanılmıştır.
Araştırmada ele alınan özellikler en küçük kareler variyans analizine tabi tutulmuştur.
İlkine damızlıkta kullanılma yaşı ve ilkine buzağılama yaşının analizinde; Yim=μ+ai+eim
305 günlük süt verimi, kuruda kalma süresi, laktasyon süresi, buzağılama aralığı ve servis periyodunun analizinde;
Yijkm=μ+ai+ bj+ ck +eijkm gibi linear
matematik modeller kullanılmıştır. Bu modellerde;
Yijkm = Herhangi bir ineğin, ele alınan
herhangi bir süt veya döl verim özelliği bakımından değerini,
μ = Beklenen populasyon
ortalamasını, ai = i. verim yılının etki miktarını, bj = j. Laktasyon (buzağılama) sırasının etki miktarını, ck = k. buzağılama mevsimin etki miktarını , eijkm = şansa bağlı hatayı temsil etmektedir.
Hesaplamalarda Harvey’in (1987) geliştirmiş olduğu bilgisayar paket programından yararlanılmıştır. Alt grupların ortalamaları arasındaki farkların önemliliği Duncan çoklu karşılaştırma testi ile incelenmiştir.

Haşim Uzun · #4 22.05.08, 00:26

Bulgular ve Tartışma
Süt verim özellikleri : Bu araştırmanın konusunu oluşturan Altınova Tarım İşletmesi Esmer sığır sürüsünde süt verim özellikleri olarak ele alınan 305 günlük süt verimi, laktasyon süresi ve kuruda kalma süresine ait en küçük kareler ortalamaları, önemlilik ve çoklu karşılaştırma test sonuçlarıÇizelge 2. ’de verilmiştir.
Süt verim özelliklerine ait en küçük kareler ortalamaları, 305 günlük süt verimi için 5340.0±91.4 kg, laktasyon süresi için 302.2±4.1 gün ve kuruda kalma süresi için 82.1±3.2 gün olarak hesaplanmıştır.
Araştırmada etkileri hesaplanan çevre faktörlerinden verim yılının etkisi 305 günlük süt verimi için çok önemli (P<0.01), laktasyon süresi için önemli (P<0.05) ve kuruda kalma süresi için önemsiz bulunmuştur. Laktasyon sırasının etkisi 305 günlük süt verimi ve laktasyon süresi için çok önemli (P<0.01), kuruda kalma süresi için önemsiz bulunmuştur. Buzağılama mevsimi etkisi ise tüm süt verim özellikleri için önemsiz bulunmuştur.

Haşim Uzun · #5 22.05.08, 00:26

Döl verim özellikleri: Döl verim özelliklerine ilişkin en küçük kareler ortalamaları, önemlilik ve çoklu karşılaştırma test sonuçlarıÇizelge 3’de verilmiştir.
Döl verim özelliklerine ait en küçük kareler ortalamaları ilkine damızlıkta kullanma yaşı, ilkine buzağılama yaşı, buzağılama aralığı ve servis periyodu için sırasıyla 614.9±8.8 gün, 904.8±39.4 gün, 383.1±4.7 gün ve 99.5±6.1 gün olarak hesaplanmıştır.
Etkileri incelenen faktörlerden yıl etkisi sadece ilkine damızlıkta kullanma yaşı için çok önemli (P<0.01), diğer özellikler için önemsiz bulunurken, buzağılama sırası ve buzağılama mevsiminin etkisi tüm döl verim özellikleri için önemsiz bulunmuştur.

Haşim Uzun · #6 22.05.08, 00:27

Süt Verim Özellikleri
305 Günlük Süt Verimi: Sürüde 305 günlük süt verim ortalaması 5340 ± 91 kg olarak hesaplanmıştır. Elde edilen bu sonuç; Türkiye'de Zülkadir ve Boztepe (2001)’in Konuklar Tarım İşletmelerinde yetiştirilen Esmer sığırlar için bildirdikleri 6173 kg, Özbeyaz ve ark. (1998)’ın Malya Tarım İşletmesinde yetiştirilen Esmer sığırlar için bildirdikleri 5507 kg değerleri hariç diğer birçok çalışmada bildirilen (Baş ve ark.1993, Aksoy 1995, Tüzemen ve ark. 1998a, Tüzemen ve ark. 1998b, Yanar ve ark. 1998, Özbeyaz ve Küçük 1999, Doğan ve Kaygısız 1999, Yanar ve Aydın 2000, Dağ ve ark. 2003, Sabuncuoğlu ve ark. 2003, Tilki ve ark. 2003, Ulutaş ve ark. 2004, Tilki ve ark. 2005) (2399-4171 kg) değerlerinden yüksek bulunmuştur.
Diğer yandan, bu araştırmadan elde edilen sonuç yurt dışında yapılan araştırmalardan, Schweizer (1990), Casanova (1992), Herzog (1992), Schwarz (1993), Gruter (1994), Falzfein (1994), Renno ve ark.(2002), Sirol ve ark.(2005) ’in bildirdikleri (5409-6086 kg) sonuçlardan düşüktür. Bunun dışındaki diğer çalışmalarda (Tschumperlin ve ark. 1992, Kumar ve ark. 1990, Afifi ve ark. 1999, Perez Quintero ve Gomez, 2005) elde edilen (2070-5087 kg) sonuçlar bu araştırma bulgularından daha düşüktür.
Yapılan varyans analizleri sonucunda, yılların 305 günlük süt verimini çok önemli derecede etkilediği tesbit edilmi

Bunlara Baktınız mı?