|
Bunun için Çanakkale Boğazı'nı zorla geçmek gerekiyordu. Bu amaçla önce bir Birleşik Donanma kuruldu. Boğaz'm girişindeki ve orta kısmına kadarki tabyalar 35 kez bombalandıktan sonra, Birleşik Donanma 18 Mart 1915 sabahı harekete geçti. 22 zırhlı ve kruvazör, birçok yardımcı savaş ve mayın tarama gemisi Çanakkale Boğazı'na girdi. Güçlü savaş gemileri ile sayıca yetersiz Türk tabyaları arasında benzeri olmayan cehennemi bir savaş başladı. Yedi saat süren savaşta, üç büyük savaş gemisi, üç torpidobot batacak, üç savaş gemisi ağır yara alacaktı. Birleşik Donanma, kuvvetinin üçte birini yitirmişti. Donanma Komutanı geri çekilme emrini verdi. Boğaz'ın yalnız donanma ile geçilemeyeceğini anlayan ingiltere ve Fransa, kara ve deniz kuvvetlerinin birlikte kullanılmasını kararlaştırdılar. Bunun için çok büyük bir hazırlığa girişildi. Dört bir yandan getirilen gemiler, silâhlar ve askerler, Çanakkale Boğazı'nın karşısındaki adalarda toplanmaya başladı. 24 Nisan 1915 gecesi, 308 savaş ve nakliye gemisi, çıkarma aracı ve yetmiş beş bin asker, Gelibolu yarımadasının bir hamlede ele geçirilip İstanbul yolunun açılması için Çanakkale Boğazı'na doğru yola çıktı. Donanma, 25 Nisan 1915 günü sabaha karşı çıkarma yapılacak yerleri çok yoğun bir ateş altına aldı.
Artık canlı kimsenin kalmadığına inanılınca, Gelibolu yarımadasının çeşitli yerlerine ve şaşırtmaca için de Anadolu yakasına çıkarma başladı. Kıyılardaki küçük birlikler barınaklarından çıktılar ve güçlü düşmanın karşısına dikildiler. Ölümüne direndiler. Tarihin kaydettiği en kanlı boğuşma başlamıştı.
Gelibolu yarımadasının güneyinde yalnız bir tümen vardı. Bu tümenin küçük
|
Oysa Arıburnu'na çıkan Anzac Kolordusu, küçük birlikleri ezerek, iterek, adım adım yarımadanın ortasındaki çevreye egemen tepeler kitlesine ilerlemekteydi. Burayı ele geçirdiği takdirde, belki de savaşın sona ermesini sağlayabilirdi. Bu an, Mustafa Kemal Atatürk'ün tarih sahnesine çıktığı andır. Emir ve izin almadan ve duraksamadan, önce bir alayını, sonra da tümenini harekete geçirdi. Anzac Kolordusu durduruldu ve kıyıya kadar sürüldü. Tehlikeyi fark eden donanmanın çılgınca ateşi yardımına yetişmeseydi, denize dökülecekti. Savaş bitene kadar dar bir kıyı şeridine yapışıp kalacaklardır.
Düşman yarımadanın güney burnuna da üç tümen çıkarmıştı ama bunlar da ilerleyemediler. Türk askeri aynı özveriyi ve savaş yeteneğini bu kesimde de gösterdi. Gelibolu yarımadasında karşılıklı yüz binlerce asker aylar boyunca kıyasıya savaştılar. Bazı kesimlerde siperlerin arası 15-20 metre kadardı. Herkes ölümle yüzyüzeydi. ingilizler bu çıkmazdan kurtulmak amacıyla büyük bir taarruz hazırlığına giriştiler. Anzac Kolordusu yirmi beş bin kişiyle takviye edildi, Arıburnu'nun kuzeyindeki Suvla koyuna dolgun bir kolordu çıkarıldı. Yeni kolordu ile Anzac Kolordusu, savaşı sona erdirmek amacıyla, iki koldan, çevreye egemen tepeler kitlesine ilerleyerek o kesimi ele geçireceklerdi.
|
Ertesi günü de egemen tepeler kitlesinin bir bölümünü işgal etmiş olan Anzac Kolordusunu çıkış hattına kadar geri sürdü, ingilizler bütün ihtiyatlarını karaya çıkarıp talihlerini 21 Ağustos'ta bir daha denediler. Bu, asker sayısı bakımından Çanakkale Savaşı'nın en büyük muharebesidir. Ama Alb. Mustafa Kemal'in komutası altındaki Anafartalar Grubu bu taarruzu da şiddetle kıracak, düşman büyük kayba uğrayacaktır. Bu yenilgi ingilizler için sonun başlangıcı oldu. Aralık 1915 sonunda ve Ocak 1916 başında Gelibolu'yu boşalttılar.
Çanakkale Savaşı ile ilgili İngiliz resmî harp tarihi Mustafa Kemal Atatürk için diyor ki:
"Çanakkale Savaşları'mn kaderinde tek tayin edici rolü oynamış,
|
Çanakkale zaferinden 19 yıl sonra, Atatürk, dünyaya şu eşi olmayan barış, hoşgörü ve uygarlık mesajını verir: "Bu memleketin topraklan üstünde kanlarını döken kahramanlar! Burada bir dost vatanın toprağındasınız. Huzur ve sükûn içinde uyuyunuz. Sizler, Mehmetçiklerle yan yana, koyun koyunasmız. Uzak diyarlardan evlâtlarını harbe gönderen analar! Gözyaşlarınızı dindiriniz! Evlâtlarınız bizim bağrımızdadır. Onlar bu toprakta canlarını verdikten sonra, artık bizim evlâtlarımız olmuşlardır."
Bu destanı yaratan bütün kahramanları derin bir saygı ile anıyoruz.
Çanakkale War (1915); At the end ofOctober, 1914, the Ottoman Empire entered the First World War on the side of Germany. At the outbreak of the war, Britain and France had already decided to overthrow istanbul. This ıvould strike a mortal blow to the Ottoman state and establish a link to their ally, Russia.
|
When they believed that no one mas left alive, they began landing at
|
South of the Gelibolu peninsula, there was only one division, whose stnall unitsfought heroically to stop the enemy. But zvave upon zvave of enemy soldiers were coming ashore, their numbers groming ali the time. Behind that division was Lieut. Col. Mustafa Kemal and the 19th Division - but they were only reserves. Assuming that the real landing would be made at the Gulf of Saros, when the landing at Gelibolu began, the army commander had headed north to Saros, leaving no orders behind.
The Anzac army corps came ashore at Arıburnu. They crushed the small units stationed there, and pushed forıoard, step by step, toıvards the heights in the middle of the peninsula that dominated the surrounding area. If they could have taken these heights, it might well have meant the end of the war. it mas at that moment mhen Mustafa Kemal entered the stage ofhistory. Without maitingfor orders, or permission, he immediately sent a regiment into action, and then his division. The Anzac army corps mas halted and pushed back to the shore. Realising the danger, the combined fleet began furious rounds of' shelling. Ifnotfor this assistance, the Anzacs would have been pushed into the sea. As it mas, they mere to remain on a narrom coastal strip until the end of the campaign.
The enemy had also landed three divisions on the northern cape of the peninsula, but these mere unable to push formard. Here, too, the Turkish troops displayed the same military proıvess and heroic sacrifice. Hundreds of thousands of troops fought to deathfor months on the Gelibolu Peninsula. in some areas, the lines mere no more than 15-20 metres apart. Soldiers on both sidesfaced death. İn order to resolve the stalemate, the British prepared a majör offensive. 25,000 troops mere sent to reinforce the Anzacs, and afull corps mas landed at the village of Suvla, to the north of Arıburnu. in order to bring the campaign to an end, the nem corps and the Anzacs moved formard in tıoo formations to try önce again to capture the heights.
The offensive began on August 6, 1915 and developed rapidly. But this time, they mouldfind themselves facing Mustafa Kemal, mho had been brought in to replace the indecisive commander in that section. Mustafa Kemal took över command on the night of August 9. On the morning of August 10, he ordered his men to counterattack. The enemy mas routed that day, and pushed back to the shore at Suvla.
The folloıving day, the Anzac Corps ıvas forced from the heights they had captured back to their starting lines. On August 21, the British tried their luck again. They landed ali their remaining reservesfor ıvhat, in terms ofnumbers, ıvas to be the largest battle in the entire Çanakkale campaign. But under Atatürk's command, the Anafarta group violently repulsed the assault and inflicted heavy casualties on the enemy. That defeat was to be the beginning of the endfor the British. They evacuated Gelibolu at the end ofDecember, 1915 and the beginning ofjanuary, 1916.
The official British history of the Çanakkale campaign described Mustafa Kemal as having played a decisive role in determining the eventual outcome. in short, the history describes the Gelibolu campaign as having been dominated by Atatürk's superior genius and intelligence.
|
Uyarı:Burada yer alan kaynaklar ancak sayfaya link verilerek alıntı yapılabilir.
» Nüve Forum » kütüphane » Kültür » Nüve Müze » Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi








Normal
